Kahramanmaraş’ın doğa harikası ilçesi Andırın, bugünlerde oldukça nadir bir misafiri ağırlamanın heyecanını yaşıyor. İlçe merkezindeki bir evin bahçesinde, dünyada nesli tükenme tehdidi altında olduğu için uluslararası sözleşmelerle korunan "sarı benekli semender" (Salamandra infraimmaculata) görüntülendi. Nemli ve serin ormanlık alanları seven bu canlının, yerleşim yerindeki bir bahçede ortaya çıkması vatandaşlar arasında şaşkınlık yaratırken, doğaseverler ve uzmanlar bölgedeki ekosistemin ne kadar zengin olduğuna dikkat çekti. Özellikle ilkbahar yağmurlarının ardından yüzeye çıkan ve gece aktif olan bu türün gündüz vakti görülmesi, biyolojik çeşitlilik açısından önemli bir veri olarak kayıtlara geçti. Semenderin sağlıklı olduğu gözlemlenirken, mahalle sakinleri bu ilginç canlıyı zarar vermeden inceledikten sonra doğal ortamına dönmesi için gerekli hassasiyeti gösterdi. Peki, sarı benekli semender neden bu kadar önemli? Andırın'da görülen bu türün korunması için neler yapılmalı? İşte nesli tükenmekte olan bu gizemli canlıya dair tüm detaylar ve bölgedeki son durum...
ANDIRIN'DA NADİR GÖRÜLEN SEMENDERİN ORTAYA ÇIKIŞI VE VATANDAŞLARIN ŞAŞKINLIĞI
Andırın ilçe merkezinde yaşayan vatandaşlar, rutin bahçe işleriyle uğraştıkları sırada yerdeki parlak renkli ve yavaş hareket eden bir canlıyı fark etti. Siyah gövdesi üzerindeki belirgin sarı benekleriyle dikkat çeken canlının, bölgede nadiren rastlanan sarı benekli semender olduğu kısa sürede anlaşıldı. Bu türün genellikle insanların erişemeyeceği sarp ve nemli kayalıklarda yaşadığı biliniyor. Ancak iklimsel değişiklikler veya habitat daralması gibi nedenlerle zaman zaman yerleşim yerlerine yakın bölgelerde de görülebiliyor.
Andırın'ın sahip olduğu yüksek nem oranı ve gür bitki örtüsü, bu türlerin hayatta kalması için uygun bir zemin hazırlıyor. Görüntülenen semenderin yaklaşık 15-20 santimetre uzunluğunda olduğu ve herhangi bir fiziksel yaralanmasının bulunmadığı tespit edildi. Uzmanlar, bu canlının doğal yaşam alanından uzaklaşmış olabileceğini belirterek, vatandaşlara benzer durumlarda hayvana dokunulmaması ve doğrudan yetkililere haber verilmesi yönünde telkinlerde bulundu.
BERN SÖZLEŞMESİ KAPSAMINDA KORUNUYOR: ZARAR VERMENİN CEZASI BÜYÜK
Sarı benekli semender, sadece Türkiye için değil, dünya genelindeki ekolojik denge için kritik bir öneme sahip. Bu tür, Avrupa'nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi olan "Bern Sözleşmesi" kapsamında kesin koruma altına alınan türler listesinde yer alıyor. Bu da demek oluyor ki, bu canlıya zarar vermek, onu yakalamak veya evde beslemeye çalışmak ağır yasal yaptırımlar ve idari para cezaları doğuruyor.
Andırın'da görülen bu örnek, bölgenin hala "bakir" ve "temiz" bir ekosisteme sahip olduğunu kanıtlıyor. Uzman biyologlar, sarı benekli semenderlerin çevre kirliliğine karşı aşırı duyarlı olduğunu, dolayısıyla bir bölgede bu hayvanın görülmesinin oradaki su ve hava kalitesinin yüksek olduğuna dair bir gösterge kabul edildiğini vurguluyor. Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) ekiplerinin de bölgedeki popülasyonu izlemek üzere çalışma başlatabileceği ifade ediliyor.
UZMANLARDAN KRİTİK UYARI: DOĞAL DENGEYİ BOZMAYIN
Andırın'daki bu keşfin ardından uzmanlar, semenderlerin yaşam döngüsü hakkında önemli bilgiler paylaştı. Bu canlılar genellikle mart ve nisan aylarında üreme dönemine giriyor ve bu süreçte daha görünür hale geliyorlar. Vatandaşların semenderleri "kertenkele" veya "yılan" sanarak korkmaması gerektiğini belirten yetkililer, bu türün insanlara karşı herhangi bir saldırgan tutum sergilemediğini, ancak ciltlerindeki salgı nedeniyle çıplak elle temas edilmemesi gerektiğini hatırlatıyor.
Ekolojik dengenin korunması adına bu tür canlıların habitatlarının bozulmaması büyük önem taşıyor. Özellikle bahçe ilaçlamalarında kullanılan kimyasalların, topraktaki bu nadir türlere ciddi zararlar verdiği biliniyor. Andırın halkının bu konuda gösterdiği bilinçli yaklaşım, doğa koruma dernekleri tarafından takdirle karşılanırken, bölgedeki biyolojik zenginliğin turizm ve bilimsel araştırmalar açısından da değerlendirilebileceği konuşuluyor.
EKOSİSTEMİN GİZLİ KAHRAMANLARI: SEMENDERLERİN ROLÜ
Sarı benekli semenderler, doğada sadece görsel bir güzellik sunmakla kalmıyor, aynı zamanda böcek ve yumuşakça popülasyonunu dengeleyerek tarımsal alanlardaki zararlıların kontrolünde de rol oynuyorlar. Andırın gibi tarım ve hayvancılığın yaygın olduğu bölgelerde, bu tür canlıların varlığı doğal bir ilaçlama yöntemi işlevi görüyor. Nemli habitatların kaybı ve yasadışı avcılık gibi tehditler nedeniyle sayıları her geçen gün azalan semenderler için Kahramanmaraş'ın dağlık ilçeleri adeta son kale niteliği taşıyor.
Yetkililer, bölgede yaşayan vatandaşları eğitmek ve bilinçlendirmek adına broşürler dağıtılmasını ve okullarda doğa koruma eğitimleri verilmesini planlıyor. Andırın'da kaydedilen bu görüntüler, doğanın bize emanet ettiği bu nadir hazinelerin korunması sorumluluğunu bir kez daha hatırlatmış oldu. Hayvanın sağlıklı bir şekilde yaşamına devam etmesi, bölgedeki ekolojik zincirin sağlamlığı için umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
