Kahramanmaraş'ın Dulkadiroğlu ilçesinde, günümüzde yerleşimin sürdüğü mahallelerin altında bulunan Germanicia Antik Kenti, Geç Roma ve Erken Bizans dönemlerine ait taban mozaikleriyle kentin önemli kültürel miraslarından biri olarak öne çıkıyor. Bağlarbaşı, Şeyhadil, Namık Kemal ve Dulkadiroğlu mahallelerini kapsayan yaklaşık 140 hektarlık arkeolojik alanda yürütülen çalışmalar, antik dönemdeki günlük yaşamın izlerini gün yüzüne çıkarıyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı kayıtlarına göre Germanicia'daki mozaiklerde bitkisel ve geometrik desenlerin yanı sıra insan yaşamını, mimariyi ve hayvanları konu alan kompozisyonlar bulunuyor. Milattan sonra 4 ve 5. yüzyıllara tarihlenen mozaikler, antik kentin sosyal ve kültürel özelliklerinin anlaşılması açısından önem taşıyor.
İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 18 Kasım 2025 tarihinde Germanicia'daki iki mozaikli alanın ziyaretçilere açıldığını duyurdu. Bununla birlikte Bakanlığın güncel müze portalında Şeyhadil-Bağlarbaşı adresiyle kayıtlı bir alanın geçici olarak ziyarete kapalı olduğu belirtiliyor.
Bu nedenle Germanicia, kültürel miras değeri kadar değişebilen ziyaret koşullarıyla da araştırılması gereken bir alan olarak dikkat çekiyor.
GERMANICIA DÖRT MAHALLENİN ALTINA YAYILIYOR
Germanicia Antik Kenti'nin en dikkat çekici özelliklerinden biri, kalıntılarının günümüzde yaşamın sürdüğü mahallelerin altında bulunması.
Kahramanmaraş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün arkeolojik envanterinde, Germanicia'nın Şeyhadil, Bağlarbaşı, Namık Kemal ve Dulkadiroğlu mahallelerini kapsayan geniş bir alanda yer aldığı belirtiliyor.
Bu özellik, Germanicia'yı tek bir bina veya kapalı müze olarak değerlendirmenin doğru olmadığını gösteriyor.
Antik kentin kalıntıları, günümüz kent dokusunun farklı kesimlerinde bulunabiliyor.
Arkeolojik çalışmalar da bu nedenle tek bir noktada değil, ilgili koruma kararları kapsamındaki farklı parsellerde gerçekleştiriliyor.
Yerleşimin devam ettiği alanlarda yürütülen kazılar, kültürel mirasın korunması ile güncel şehir yaşamının birlikte değerlendirilmesini gerektiriyor.
Germanicia'nın mahalle ölçeğinde araştırılması, Kahramanmaraş'ın geçmişteki kent dokusunun bugünkü yerleşimle ilişkisini anlamaya yardımcı oluyor.
ROMA DÖNEMİNİN GÜNLÜK YAŞAMI MOZAİKLERE İŞLENDİ
Germanicia mozaikleri, yalnızca geometrik süslemelerden oluşmuyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığının tanıtımında bitkisel desenler, hayvan figürleri ve günlük yaşamdan alınan sahnelerin mozaiklerde yer aldığı belirtiliyor.
Bu kompozisyonlar, dönemin insanlarının çevrelerini ve yaşadıkları hayatı sanat yoluyla nasıl anlattıklarına ilişkin bilgiler sunuyor.
Mozaikler, farklı renklerdeki küçük taş veya benzeri malzeme parçalarının bir araya getirilmesiyle oluşturulan zemin süslemeleri arasında bulunuyor.
Bu küçük parçalara tessera adı veriliyor.
Germanicia'nın mozaiklerinde kullanılan küçük parçalar, ayrıntılı figürlerin işlenmesine imkân sağlayan özellikler arasında gösteriliyor.
Hayvan, bitki ve mimari tasvirler, bölgenin antik dönemdeki sosyal yaşamının incelenmesi bakımından önem taşıyor.
Ancak mozaiklerde bulunan her figürün doğrudan belirli bir tarihî olayın belgesi olduğu düşünülmemeli.
Sahnelerin anlamlandırılmasında sanat tarihi ve arkeoloji araştırmalarının sonuçları esas alınmalı.
2007 YILINDAKİ İHBAR ARAŞTIRMALARIN BAŞLANGICI OLDU
Germanicia mozaiklerinin günümüzdeki araştırma süreci, 2007 yılında gündeme gelen kaçak kazı ihbarının ardından başlatılan çalışmalarla ilişkilendiriliyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığının kayıtlarında Ağustos 2007'de yapılan ihbarın ardından antik kentin taban mozaiklerinin araştırılmaya başlandığı belirtiliyor.
Sonraki yıllarda tescil, kamulaştırma, kazı, koruma ve restorasyon çalışmaları yürütüldü.
2010 yılında Germanicia'nın yaklaşık 140 hektarlık bölümü üçüncü derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edildi.
Arkeolojik çalışmalarla ortaya çıkarılan bazı parseller için daha yüksek koruma derecelerine ilişkin kararlar da alındı.
Bu süreç, Germanicia'nın yalnızca eserlerin bulunduğu bir alan değil, farklı koruma statülerine sahip geniş bir arkeolojik yerleşim olduğunu gösteriyor.
Ancak farklı yıllara ait resmî raporlarda kazılan parsel sayıları ve mozaik yüzeyleri konusunda farklı toplamlar bulunuyor.
Bu rakamların birbiriyle karşılaştırılmasında raporların hazırlandığı tarihler ve kullanılan ölçüm yöntemleri dikkate alınmalı.
BAĞLARBAŞI'NDA MOZAİKLİ ALAN ZİYARETE AÇILDI
Germanicia'nın turizm açısından önemli gelişmelerinden biri, Bağlarbaşı Mahallesi'ndeki mozaikli alanın 2018 yılında ziyaretçilere açılması oldu.
Kültür ve Turizm Bakanlığının açıklamasına göre 2424 ada, 2 ve 3 numaralı parsellerde bulunan mozaik alanında gerçekleştirilen kazıların ardından ziyaret düzenlemesi yapıldı.
Bölgede yürütülen koruma çalışmalarının amacı, mozaiklerin doğal koşullardan ve insan kaynaklı müdahalelerden zarar görmesini önlemek.
Taban mozaikleri, özellikle açık alanda bulunduklarında güneş, yağış, sıcaklık değişimleri ve fiziksel aşınmadan etkilenebiliyor.
Bu nedenle üzerlerinin örtülmesi, ziyaretçi yürüyüş güzergâhlarının belirlenmesi ve koruma uygulamalarının gerçekleştirilmesi önem taşıyor.
Germanicia'daki farklı alanlarda çatı örtü sistemleri, yürüyüş yolları ve seyir düzenlemelerine yönelik projeler de yürütüldü.
Ancak bir parselin ziyaretçilere açılmış olması, antik kentin bütün parsellerinin aynı şekilde gezilebildiği anlamına gelmiyor.
KASIM 2025'TE İKİ ALAN İÇİN ZİYARET DUYURUSU YAPILDI
İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 18 Kasım 2025 tarihinde Germanicia Antik Kenti'ndeki iki mozaikli alana ilişkin yeni bir tanıtım duyurusu yayımladı.
Duyuruda Dulkadiroğlu ve Bağlarbaşı mahallelerindeki belirli parsellerin ziyaretçilere açık olduğu belirtildi.
İl Müdürü Eshabil Yıldız'ın basın mensuplarıyla gerçekleştirdiği incelemede, mozaiklerin milattan sonra 4 ve 5. yüzyıllara tarihlendiği aktarıldı.
Ayrıca bitkisel, geometrik ve hayvan figürlü kompozisyonların kültürel miras açısından taşıdığı önem üzerinde duruldu.
Bununla birlikte 2025 tarihli bu açıklama, 11 Kasım 2026'da bütün mozaikli alanların aynı ziyaret düzenine sahip olduğunu kanıtlamıyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığının güncel müze portalındaki geçici kapanış uyarısı da dikkate alınmalı.
Bu nedenle Germanicia'ya ziyaret planlayanların hangi parseli görmek istediklerini belirleyerek güncel erişim durumunu Kahramanmaraş Müze Müdürlüğünden doğrulamaları gerekiyor.
DEPREM SONRASI KORUMA VE GÜVENLİK ÖNEMLİ
Kahramanmaraş'taki kültür varlıklarının korunması, 6 Şubat 2023 depremlerinden sonra daha büyük önem kazandı.
Germanicia gibi hem arkeolojik kalıntıların hem de güncel yerleşimin bulunduğu alanlarda koruma koşullarının ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
Ancak antik kentteki bütün mozaiklerin depremden ne ölçüde etkilendiğini gösteren güncel ve kapsamlı bir hasar raporu bu araştırmada doğrulanamadı.
Bu nedenle mozaiklerin tamamının zarar gördüğü veya hiç zarar görmediği yönünde kesin ifade kullanılmamalı.
Arkeolojik kalıntıların korunması açısından izinsiz kazı, malzeme alma ve alana müdahale edilmesi de önlenmesi gereken konular arasında bulunuyor.
GERMANICIA'YA ULAŞIM VE ZİYARET KOŞULLARI
Germanicia'nın mozaikli alanları Dulkadiroğlu ilçesinin şehir içindeki mahallelerinde bulunuyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığının tanıtımında bölgeye taksi ve dolmuşlarla ulaşım sağlanabildiği belirtiliyor.
Bakanlığın güncel müze portalında kayıtlı mozaikli alan için 08.00–17.00 saatleri ve ücretsiz giriş bilgisi yer alıyor. Ancak aynı sayfada geçici kapanış uyarısı bulunuyor.
Bu nedenle listelenen ziyaret saatlerinin fiilen geçerli olduğu varsayılmamalı.
Farklı parsellerin ayrı erişim koşulları bulunabileceğinden ziyaret öncesinde doğrudan müze idaresiyle görüşülmesi önem taşıyor.
Germanicia Antik Kenti, mahallelerin altında korunan Roma dönemi yaşam izleri ve ayrıntılı mozaikleriyle Kahramanmaraş'ın kültürel hafızasında önemli bir yer tutuyor.
Kentin geçmişiyle bugünkü yerleşim dokusunun birlikte incelenmesi, Germanicia'nın yalnızca turizm açısından değil, şehir tarihi ve arkeoloji bakımından da değerini ortaya koyuyor.
ARAŞTIRMA KAYNAKLARI
-
Kültür ve Turizm Bakanlığı – Germanicia Antik Kenti Mozaikleri.
-
Kahramanmaraş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü – 18 Kasım 2025 Germanicia ziyaret duyurusu.
-
Kültür ve Turizm Bakanlığı – Germanicia Mozaikli Alan müze kaydı.
-
Turkish Museums – Germanicia Mozaikli Alan tanıtımı.
Muhabir: Sefa Başer
