Kahramanmaraş'ın Andırın ilçesinde yetiştirilen kiraz, yüksek rakımlı bahçeleri ve geç hasat dönemiyle bölgenin geleneksel meyvecilik faaliyetleri arasında yer alıyor. Özellikle Çiğşar, Kabaca ve Çokak mahallelerinde gelişen kiraz üretimi, geçmiş yıllarda Avrupa pazarlarına gönderilen ürünlerle dikkat çekti. Tarım ve Orman Bakanlığının kayıtları, ilçede kiraz yetiştiriciliğinin üretici destekleri, fidan dağıtımı ve bahçe yönetimine yönelik çalışmalarla geliştiğini ortaya koyuyor.
İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 13 Temmuz 2017 tarihli açıklamasına göre, Andırın'ın 1.400 ile 1.650 metre arasında değişen rakımlardaki bahçelerinde yetiştirilen kirazlar Avrupa pazarlarına gönderildi. O dönemki açıklamada yaklaşık 12 bin ton kirazın ihraç edilmesinin beklendiği belirtildi.
Bu miktar 2017 hasat dönemine ilişkin bir beklentidir. 2026 yılında gerçekleşmiş ihracat verisi değildir.
kahramanmaras.tarimorman.gov.tr
ANDIRIN'DA KİRAZ YETİŞTİRİCİLİĞİNİN GEÇMİŞİ
Kahramanmaraş İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün yayımladığı tarımsal araştırma dergisinde, Andırın'da kiraz yetiştiriciliğinin geçmişi ayrıntılı olarak ele alınıyor.
Ziraat Mühendisi Buket Candemir'in hazırladığı çalışmada, Çiğşar bölgesinde 1950'li yıllarda elma yetiştiriciliğinin bulunduğu anlatılıyor.
Elma üretiminde karşılaşılan hastalık sorunlarının ardından alternatif meyve olarak kiraz yetiştiriciliğine yönelindiği belirtiliyor.
Kayda göre Malatya'daki devlet fidanlığından getirilen 2 bin 750 adet Napolyon çeşidi kiraz fidanı, üreticilere devlet desteğiyle dağıtıldı.
Bu uygulama, Andırın'ın kiraz üretim geçmişindeki önemli adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.
1995 YILINDA FİDAN DESTEKLERİ GENİŞLETİLDİ
Andırın'daki kiraz yetiştiriciliğinin yaygınlaşmasında 1995 yılında başlatılan fidan projesi etkili oldu.
İlçe tarım teşkilatı ile Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfının ortak çalışması kapsamında Çiğşar'ın yanı sıra Çokak, Osmancık, Akifiye ve Gökgedik çevresinde de bahçe kurulumu desteklendi.
Bakanlığın geçmiş dönem araştırma kaydında, kiraz üretiminin 16 bin dekarlık alana ve 401 bin ağaca ulaştığı belirtiliyor.
Ancak söz konusu veriler, araştırmanın hazırlandığı dönemdeki yetiştiricilik durumuna ait.
Günümüzde aynı sayıda ağacın bulunduğu veya tümünün verimde olduğu sonucuna varılamaz.
YÜKSEK RAKIM GEÇ HASAT İMKÂNI SAĞLIYOR
Andırın kirazının yetiştiriciliğinde rakım ve iklim koşulları öne çıkıyor.
Çiğşar, Çokak ve Kabaca çevresindeki bahçelerin yüksek rakımda bulunması, meyvenin olgunlaşma dönemini etkileyebiliyor.
İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2017 tarihli açıklamasında Andırın, Türkiye'de geç kiraz hasadının gerçekleştirildiği önemli bölgeler arasında gösterildi.
Geç hasat, pazarlama takvimi bakımından bazı avantajlar sağlayabiliyor.
Bununla birlikte her yıl aynı tarihte hasat yapılacağı veya hava koşullarından bağımsız olarak aynı kalitede ürün alınacağı söylenemez.
KİRAZ ÜRETİMİNDE ZARARLILARLA MÜCADELE ÖNEMLİ
Andırın'da kiraz yetiştiriciliğinin geliştirilmesine yönelik çalışmalardan biri de kiraz sineğiyle mücadele uygulamaları.
İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün kayıtlarında, Kiraz Entegre Mücadele Projesi kapsamında bahçelere izleme amaçlı sarı yapışkan tuzaklar yerleştirildiği belirtiliyor.
Bu uygulama, zararlıların takip edilmesi ve üreticilerin zamanında önlem alabilmesi için kullanılan yöntemlerden biri.
Kirazın ticari pazarlara gönderilmesinde ürün kalitesi ve gıda güvenilirliği de önem taşıyor.
Meyvenin hasat edilmesinden ambalajlanmasına kadar geçen aşamalarda uygun üretim ve muhafaza koşullarının sağlanması gerekiyor.
ANDIRIN KİRAZI GASTRONOMİ VE TARIM MİRASINDA
Andırın kirazı, geçmişte yürütülen fidan destekleri ve üretici eğitimleriyle gelişen bölgesel bir tarım ürünü.
İlçede gerçekleştirilen kiraz festivalleri ve ihracat faaliyetleri de ürünün yerel tanıtımında rol oynadı.
Ancak bu araştırmada Andırın kirazı adına tamamlanmış ayrı bir coğrafi işaret tescili doğrulanmadı.
Andırın'ın kiraz yetiştiriciliği, yüksek rakımlı bahçeleri ve uzun yıllara yayılan üretim deneyimiyle Kahramanmaraş'ın tarımsal gıda kültüründe belgelenmiş bir yere sahip.
Resmî kaynaklar: İl Tarım ve Orman Müdürlüğü — 13 Temmuz 2017 ihracat haberi · İl Tarım ve Orman Müdürlüğü — Andırın'da Kiraz Yetiştiriciliğinin Tarihçesi, sayfa 12 · Andırın Kiraz Entegre Mücadele Projesi
Muhabir: Sefa Başer
