Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtlarının kiralama süreçlerinde yaşanan sorunların giderilmesi ve tüketici haklarının güçlendirilmesi amacıyla kapsamlı bir düzenleme hazırladı. “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı”, kamuoyu ve sektör paydaşlarının görüşüne sunuldu.
Hazırlanan taslakla, araç kiralama sektöründe kayıt dışılığın önlenmesi, hizmet kalitesinin artırılması ve adil rekabet ortamının güçlendirilmesi hedefleniyor.
Sektöre Standart Geliyor, Kayıt Dışılık Önleniyor
Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan taslak yönetmelik, motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetlerinin daha kurumsal bir yapıya kavuşturulmasını amaçlıyor. Bu kapsamda işletmelere ve kiralanan taşıtlara yönelik belirli standartlar ve kurallar getiriliyor.
Düzenleme, özellikle bireysel tüketicilere yönelik kısa süreli kiralamaları kapsarken, işletmelere yapılan uzun süreli filo kiralamaları kapsam dışında bırakılıyor.
Yetki Belgesi Zorunlu Olacak
Taslağa göre, ticari amaçla taşıt kiralayan tüm işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu hale gelecek. Yetki belgesi için;
-
Meslek odasına kayıt,
-
Vergi mükellefiyeti,
-
İş yerinin ikamet amacıyla kullanılmaması
şartları aranacak.
Ayrıca kiralama sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş olması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 belgesine sahip bulunması gerekecek.
“Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi” Kurulacak
Kiralama faaliyetlerinin etkin biçimde takip edilmesi amacıyla Bakanlık bünyesinde “Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi” kurulacak. Yetki belgesi başvuruları ve tüm belgelendirme işlemleri bu sistem üzerinden yürütülecek.
Sistem sayesinde hem işletmeler hem de kiralanan araçlar anlık olarak denetlenebilecek.
Araç Yaşı ve Kilometreye Sınırlama
Tüketici güvenliğini artırmaya yönelik düzenlemeyle, kiralanacak araçlara yaş ve kilometre sınırı getiriliyor.
-
5 yaşından büyük,
-
100 bin kilometrenin üzerindeki
araçlar kiraya verilemeyecek.
İşletmelerin en az 5’i kendine ait olmak üzere toplam 10 araçlık filoya sahip olması gerekecek.
Elektrikli ve Hibrit Araç Şartı
Büyükşehirlerde faaliyet gösteren işletmelere, çevre dostu ulaşımı teşvik etmek amacıyla yeni yükümlülükler getiriliyor.
Buna göre, biri Türkiye’de üretilmiş olmak şartıyla, filolarda en az 2 elektrikli veya hibrit araç bulundurulması zorunlu olacak. Böylece hem çevreci ulaşım hem de yerli üretim desteklenecek.
Depozitoya Üst Sınır, İadeye Net Süre
Taslak yönetmelik, tüketicilerin en çok şikâyet ettiği depozito uygulamasına da net kurallar getiriyor.
-
1–6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük,
-
7–30 günlük kiralamalarda en fazla 7 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilecek.
Araç iadesini takip eden 7 gün içinde depozitonun iade edilmesi zorunlu olacak. Olağan kullanım kaynaklı aşınmalar için tüketiciden ücret talep edilemeyecek.
Sigorta, Bakım ve Kış Lastiği Zorunluluğu
Periyodik bakımı zamanında yapılmayan araçlar kiraya verilemeyecek. Kasko ve sigorta bedelleri, kiralama ücretine dahil olacak ve ek ücret talep edilemeyecek.
Mevsim şartlarının gerektirdiği dönemlerde, talep edilmesi halinde kış lastiği işletme tarafından sağlanacak.
Keyfi Ücret Taleplerine Son
Mahkeme kararı veya tarafların açık anlaşması olmadan, kiracıdan “değer kaybı” adı altında ücret talep edilemeyecek. Ayrıca kiracının talebi halinde;
-
Bebek koltuğu
-
Navigasyon
-
Hızlı Geçiş Sistemi (HGS)
bedelsiz olarak sunulacak.
Yetkisiz İlanlara Engel
İlan siteleri ve çevrim içi platformlar, araç kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmekle yükümlü olacak. Yetki belgesi olmayan işletmelerin ilan vermesi engellenecek.
Mevcut işletmelere, yeni sisteme uyum sağlamaları için 1 Ocak 2027’ye kadar süre tanınacak
