Kahramanmaraş’ta demografik değişim: Doğurganlık hızında kritik gerileme!
Türkiye genelinde olduğu gibi Kahramanmaraş’ta da aile yapısı ve doğum istatistiklerinde çarpıcı bir dönüşüm yaşanıyor. Paylaşılan 2020-2025 dönemi güncel verileri, Kahramanmaraş’ın demografik karakterinin nasıl değiştiğini, eğitim düzeyi ve şehirleşmenin doğum sayıları üzerindeki etkisini net bir şekilde gözler önüne seriyor. Rakamlar, şehirde doğurganlık hızının Türkiye ortalamasının üzerinde seyretmesine rağmen genel bir düşüş eğiliminde olduğunu kanıtlıyor.
DOĞUM SAYILARINDA KESKİN DÜŞÜŞ: %23,7'LİK AZALMA
Türkiye genelinde 2020 yılında 1 milyon 120 bin olan yıllık toplam doğum sayısı, 2025 yılı itibarıyla 895 bin bandına geriledi. Kahramanmaraş özelinde ise tablo daha da dikkat çekici. 2020 yılında 18 bin 33 olan toplam doğum sayısı, 2025 yılında 13 bin 759’a düşerek son 5 yılda yaklaşık %23,7 oranında bir azalma gösterdi. Şehirdeki erkek ve kız çocuk doğumlarındaki bu oransal düşüş, ailelerin çocuk sahibi olma tercihlerindeki değişimin somut bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Tablo: Yıllara Göre Kahramanmaraş Toplam Doğum Sayıları
|
YIL
|
TOPLAM DOĞUM
|
ERKEK
|
KIZ
|
|
2020
|
18 033
|
9 246
|
8 787
|
|
2021
|
17 078
|
8 719
|
8 359
|
|
2022
|
16 584
|
8 440
|
8 144
|
|
2023
|
14 150
|
7 294
|
6 856
|
|
2024
|
14 197
|
7 224
|
6 973
|
|
2025
|
13 759
|
7 124
|
6 635
|
KAHRAMANMARAŞ TÜRKİYE ORTALAMASININ ÜZERİNDE
Toplam doğurganlık hızı, bir kadının doğurgan olduğu dönem boyunca sahip olabileceği ortalama çocuk sayısını ifade ediyor. Türkiye genelinde 2020’de 1,77 olan bu hız 2025 itibarıyla 1,42’ye geriledi. Kahramanmaraş ise 2020’de 2,12 olan doğurganlık hızıyla dikkat çekerken, 2025 yılında 1,70 seviyesine geriledi. Kahramanmaraş, her ne kadar Türkiye genelinden daha yüksek bir doğurganlık hızına sahip olsa da genel düşüş trendinden kaçamıyor.
Tablo: Toplam Doğurganlık Hızı (Çocuk Sayısı)
|
BÖLGE
|
2020
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
2025
|
|
Türkiye
|
1,77
|
1,71
|
1,63
|
1,52
|
1,49
|
1,42
|
|
Kahramanmaraş
|
2,12
|
2,00
|
1,95
|
1,73
|
1,78
|
1,70
|
EĞİTİM DÜZEYİ ARTTIKÇA ÇOCUK SAYISI AZALIYOR
Veriler, annenin eğitim düzeyi ile doğurganlık arasında ters orantılı bir bağ olduğunu bir kez daha kanıtlıyor. Okuma yazma bilmeyen veya ilköğretim mezunu annelerin çocuk sahibi olma oranları, lise ve üniversite mezunlarına göre belirgin biçimde daha yüksek. Kahramanmaraş’ta yükseköğretim mezunu anneler arasında doğurganlık hızı çok daha düşük seyrederken, eğitim düzeyi düştükçe bu sayının arttığı görülüyor.
KENTLEŞME ORANI VE DOĞURGANLIK İLİŞKİSİ
Kahramanmaraş’ın kent-kır sınıflandırmasına göre doğurganlık hızı verileri ise şehirleşmenin etkisini gözler önüne seriyor. 2025 yılı verilerine göre Kahramanmaraş’ta orta yoğunluklu kentlerde doğurganlık hızı 1,88 seviyesindeyken, yoğun kent merkezlerinde bu oran 1,66’ya düşüyor. Ailelerin şehir merkezlerindeki yaşam maliyetleri ve hayat tarzı değişikliklerine bağlı olarak çocuk tercihini kısıtladığı gözlemleniyor.
2025 KENT-KIR SINIFLAMASINA GÖRE DOĞURGANLIK HIZI
|
BÖLGE
|
TOPLAM
|
KIR
|
ORTA YOĞUN KENT
|
YOĞUN KENT
|
|
Türkiye
|
1,42
|
1,75
|
1,53
|
1,33
|
|
Kahramanmaraş
|
1,70
|
1,53
|
1,88
|
1,66
|
İKİ DOĞUM ARASINDAKİ SÜRE UZUYOR
Kahramanmaraşlı annelerin doğum sırasına göre son iki doğumları arasındaki ortalama süre de dikkat çekici bir boyutta. 2025 yılında Kahramanmaraş genelinde bu süre 4,9 yıl olarak ölçüldü. Özellikle 3. ve 4. doğumlar arasındaki sürenin 5,8 yıla kadar çıkması, ailelerin çocuk yapma süreçlerini daha geniş zaman dilimlerine yaydığını gösteriyor.
Muhabir: SERPİL KARA




