Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) sunulan kanun teklifleriyle yeşil pasaport hakkının 7 meslek grubunu kapsayacak şekilde genişletilmesi gündeme geldi. Kamuoyunda yeşil pasaport olarak bilinen hususi damgalı pasaport için hazırlanan düzenlemeler, Kahramanmaraş'ta görev yapan mühendisler, mimarlar, doktorlar, diş hekimleri, veteriner hekimler, eczacılar ve pilotları da ilgilendiriyor.
TBMM İçişleri Komisyonuna sunulduğu belirtilen tekliflerde, belirli mesleki kıdem şartlarını sağlayan kişilere hususi damgalı pasaport verilmesi öngörülüyor.
Düzenleme kapsamında pilotlar için en az 5 yıllık fiili uçuş deneyimi, mühendis ve mimarlar için meslek odası üyeliğiyle birlikte en az 10 yıllık kıdem, sağlık alanındaki dört meslek grubu için ise en az 15 yıllık fiili mesleki kıdem şartı bulunuyor.
Ancak söz konusu düzenlemeler henüz kanunlaşmış değil. Tekliflerin Mecliste kabul edilmesi ve gerekli yasal sürecin tamamlanması halinde yeni hakların uygulanması mümkün olacak.
YEŞİL PASAPORT İÇİN 7 MESLEK GRUBU GÜNDEMDE
TBMM gündemindeki tekliflere göre hususi damgalı pasaport verilmesi öngörülen meslek grupları şöyle sıralanıyor:
-
Pilotlar
-
Mühendisler
-
Mimarlar
-
Tıp doktorları
-
Diş hekimleri
-
Veteriner hekimler
-
Eczacılar
Tekliflerde her meslek grubu için aynı kıdem şartı öngörülmüyor.
Pilotlarda fiili uçuş deneyimi, mühendis ve mimarlarda meslek odası üyeliği ile kıdem, sağlık alanındaki mesleklerde ise fiili çalışma süresi esas alınıyor.
Düzenlemelerin yasalaşması durumunda belirtilen şartları karşılayan meslek mensupları, hususi damgalı pasaport hakkından yararlanabilecek.
MÜHENDİS VE MİMARLARA YEŞİL PASAPORT ŞARTI NE?
Tekliflerde mühendisler ve mimarlar için iki temel kriter bulunuyor.
Buna göre mühendislerin ve mimarların Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine (TMMOB) bağlı ilgili meslek odasına üye olması ve meslekte en az 10 yıllık kıdeminin bulunması öngörülüyor.
Kahramanmaraş'ta kamu kurumlarında veya özel sektörde çalışan mühendis ve mimarlar açısından da teklifin bu şartları önem taşıyor.
Ancak meslek odasına üyelik ve 10 yıllık kıdem şartının karşılanması, mevcut aşamada doğrudan yeşil pasaport alma hakkı sağlamıyor.
Bu hakkın doğabilmesi için ilgili düzenlemenin yasalaşması gerekiyor.
DOKTORLAR VE DİŞ HEKİMLERİ İÇİN 15 YIL ŞARTI
Yeşil pasaport kapsamının genişletilmesine yönelik tekliflerde tıp doktorları ve diş hekimleri de yer alıyor.
Düzenlemeye göre kamu veya özel sektörde en az 15 yıl fiili mesleki kıdemi bulunan doktorların ve diş hekimlerinin hususi damgalı pasaport hakkından yararlanabilmesi öngörülüyor.
Bu kapsamda Kahramanmaraş'taki kamu ve özel sağlık kuruluşlarında görev yapan meslek mensupları da teklifin yasalaşması halinde belirlenen şartlar bakımından değerlendirilebilecek.
Teklifte belirtilen 15 yıllık kıdem koşulu, mevcut mevzuata göre zaten yeşil pasaport hakkı bulunan kişilerden ayrı olarak yeni bir hak tanınmasına yönelik düzenlemenin parçasını oluşturuyor.
ECZACILAR VE VETERİNER HEKİMLER DE LİSTEDE
Meclis gündemindeki tekliflerin kapsadığı diğer iki meslek grubu eczacılar ve veteriner hekimler oldu.
Her iki meslek grubu için de kamu veya özel sektörde en az 15 yıllık fiili mesleki kıdem şartı öngörülüyor.
Buna göre gerekli kıdem süresini tamamlayan eczacılar ile veteriner hekimlerin de düzenlemenin kabul edilmesi halinde yeşil pasaport kapsamına alınması gündemde.
Ancak teklif aşamasındaki düzenleme nedeniyle bu meslek grupları için yeni bir başvuru hakkının yürürlüğe girdiği söylenemiyor.
PİLOTLAR İÇİN 5 YILLIK UÇUŞ DENEYİMİ ÖNGÖRÜLÜYOR
Yeşil pasaport verilmesi teklif edilen meslek grupları arasında pilotlar da bulunuyor.
Pilotlara yönelik düzenlemede en az 5 yıllık fiili uçuş deneyimi şartı yer alıyor.
Bu koşulu karşılayan pilotların hususi damgalı pasaport hakkından yararlanabilmesi, teklifin yasalaşmasına bağlı olacak.
Böylece tekliflerde pilotlar için öngörülen kıdem süresi, mühendisler ve mimarlar ile sağlık meslek gruplarından farklılık gösteriyor.
MEVCUTTA YEŞİL PASAPORT KİMLERE VERİLİYOR?
Türkiye'de hususi damgalı pasaport hakkı, yürürlükteki mevzuatta belirlenen çeşitli kişi ve meslek gruplarına tanınıyor.
Bu gruplar arasında gerekli şartları taşıyan kamu görevlileri ve emeklileri, eski milletvekilleri ve bakanlar, belediye başkanları, devlet sporcusu unvanına sahip kişiler, belirli şartları karşılayan ihracatçılar ve avukatlar bulunuyor.
Kamu görevlileri açısından 1, 2 ve 3. derece kadrolarda görev yapma veya bu derecelerden emekli olma koşulları önem taşıyor.
Baroya kayıtlı ve en az 15 yıllık mesleki kıdeme sahip avukatlar da ilgili yasal şartlar kapsamında hususi damgalı pasaport hakkından yararlanabiliyor.
Ayrıca belirli kurumlarda geçmişten gelen hakları bulunan çalışanlar için de özel düzenlemeler mevcut.
Yeni tekliflerin amacı ise mevcut hak sahiplerine ek olarak farklı meslek gruplarının da kapsama alınmasını sağlamak.
YEŞİL PASAPORT TEKLİFİ YASALAŞTI MI?
19 Ekim 2026 tarihinde paylaşılan bilgilere göre 7 meslek grubunu ilgilendiren düzenlemeler kanun teklifi aşamasında bulunuyor.
Bu nedenle mühendis, mimar, doktor, diş hekimi, veteriner hekim, eczacı ve pilotlara yeni bir yeşil pasaport hakkı tanındığı yönünde kesin bir değerlendirme yapmak mümkün değil.
Tekliflerin yasalaşması için TBMM'deki gerekli aşamaların tamamlanması gerekiyor.
Meclis sürecinde düzenlemelerin kapsamı ve şartları değişebileceğinden, tekliflerde belirtilen kriterlerin nihai kanun metni olarak değerlendirilmemesi önem taşıyor.
KAHRAMANMARAŞ'TA KİMLERİ İLGİLENDİRİYOR?
Yeşil pasaport kapsamının genişletilmesine yönelik teklifler, Kahramanmaraş'ta söz konusu meslekleri icra eden kişileri de ilgilendiriyor.
Kentte kamu kurumlarında ve özel sektörde görev yapan mühendisler, mimarlar, doktorlar, diş hekimleri, veteriner hekimler ve eczacılar, tekliflerde öngörülen kıdem koşulları bakımından düzenlemenin kapsamına girebilecek meslek grupları arasında bulunuyor.
Pilotlar için ise en az 5 yıllık fiili uçuş deneyimi şartı öne çıkıyor.
Bununla birlikte Kahramanmaraş'ta kaç kişinin düzenlemeden yararlanabileceğine ilişkin kesin bir sayı paylaşılmadı.
Tekliflerin yasalaşıp yasalaşmayacağı ve nihai şartların nasıl belirleneceği, ilgili meslek mensuplarının yeni pasaport hakkından yararlanıp yararlanamayacağını belirleyecek.
Muhabir: SERPİL KARA
