İran’da aralık ayı sonunda başlayan geniş çaplı protestolar, ülke genelinde etkisini sürdürüyor. Hayatını kaybedenlerin sayısı her geçen gün artarken, İran yönetimi henüz resmi bir bilanço açıklamadı. İnsan hakları örgütlerine göre ölü sayısı 4 bini aştı. Peki, İran’da neler oluyor? Protestolar neden başladı ve kaç kişi öldü? İşte son durum…
İRAN'DA NELER OLUYOR?
İran, son haftalarda tarihin en sert sokak gösterilerinden biriyle karşı karşıya. 28 Aralık 2025’te Tahran’daki Büyük Çarşı esnafının başlattığı protestolar, ekonomik krizin etkisiyle kısa sürede onlarca kente yayıldı. Yüksek enflasyon, dövizdeki kontrolsüz artış ve alım gücünün düşmesi, halkın öfkesini tetikleyen başlıca nedenler arasında.
Gösteriler özellikle 2026’ya girilen ilk haftalarda daha da sertleşti. 8 Ocak'ta başkentte tansiyon zirveye çıktı ve hükümet, ülke genelinde internet erişimini büyük ölçüde kısıtlama kararı aldı. Bu durum, içeriden bilgi almayı neredeyse imkânsız hale getirdi. Yine de çeşitli sivil ağlar ve insan hakları grupları üzerinden paylaşılan veriler, protestoların boyutunu gözler önüne seriyor.
İRAN PROTESTOLARINDA KAÇ KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ?
ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), İran’daki son gelişmelere dair güncel veriler yayımladı. Ajansın 19 Ocak 2026 tarihinde duyurduğu rakamlara göre, gösteriler sırasında hayatını kaybedenlerin sayısı 4 bin 29’a ulaştı. Bu sayıya 180 güvenlik görevlisinin de dahil olduğu açıklandı.
Aynı kaynak, protestolar süresince 26 bin 15 kişinin gözaltına alındığını bildiriyor. Bu veriler yalnızca HRANA’nın doğruladığı vakaları kapsıyor. Gerçek sayının daha yüksek olabileceği ihtimali de göz ardı edilmiyor.
İranlı yetkililer ise protestolarda yaşamını yitiren sivillere dair bugüne kadar net bir rakam açıklamadı. Sadece güvenlik güçlerinden 3 bin 700’ü aşkın personelin yaralandığı bilgisi paylaşıldı.
İRAN YÖNETİMİNDEN AÇIKLAMA VAR MI?
İran yönetimi, gösterilerin dış güçler tarafından provoke edildiğini öne sürüyor. İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, 17 Ocak’ta yaptığı konuşmada ABD ve İsrail bağlantılı grupların protestolarda "binlerce insanın ölümüne neden olduğunu" iddia etti.
Ancak bu açıklamalarda herhangi bir resmi veri paylaşılmadı. Uluslararası kamuoyu, özellikle HRANA ve benzeri bağımsız kaynakların paylaştığı rakamları yakından takip ediyor. İnsan hakları örgütleri, İran hükümetine çağrıda bulunarak şeffaflık talep ediyor.
İNTERNET KISITLAMALARI VE BİLGİ AKIŞI
Protestoların ilk günlerinde açık olan internet, olayların büyümesiyle birlikte tamamen kısıtlandı. Bu da hem ülkedeki bilgi akışını sekteye uğrattı hem de uluslararası medyanın gelişmeleri takip etmesini zorlaştırdı.
Son günlerde bazı bölgelerde kısmi internet erişimi sağlansa da iletişim hâlâ büyük ölçüde sınırlı. HRANA gibi kuruluşlar ise sahadaki gönüllü ağlar aracılığıyla bilgi toplamaya devam ediyor. Bu nedenle ölü ve gözaltı sayılarına ilişkin veriler günbegün değişiyor.



