Türkiye’nin tekstil ve kültürel dokusuyla öne çıkan şehirlerinden biri olan Adana’da, geçmiş yılların erkek modasına damga vuran yumurta topuk ayakkabılar, değişen giyim alışkanlıkları ve fabrikasyon üretimin yaygınlaşmasıyla birlikte eski popülerliğini kaybetti.
Bir dönemin en gözde aksesuarları arasında yer alan ve özellikle takım elbiselerin tamamlayıcısı olarak tercih edilen bu özel model, günümüzde sadece kısıtlı bir kesimin ve nostalji tutkunlarının tercihi olmaya devam ediyor. Tahta ökçesi, bağcıksız sade yapısı ve kendine has yumurta biçimli topuğuyla diğer ayakkabılardan ayrılan bu el emeği ürünler, artık Adana’daki son ustaların ellerinde yaşatılmaya çalışılıyor.
KABADAYI MODELİ OLARAK BİLİNİYORDU
Mesleği babasından devralarak yıllardır sürdüren Adanalı zanaatkarlardan Murat Büyür, geçmişten bugüne uzanan yumurta topuk kültürünü anlattı. Aile mesleğini 1960’tan bu yana devam ettirdiklerini belirten Büyür, "Babam 1945 yılından beri bu mesleği yapıyordu. O rahmetli olduktan sonra bayrağı ben devraldım ve 10 yıldır devam ettiriyorum. Yumurta topuk, insanların özellikle takım elbiselerin altına giydiği, bir dönem ise kabadayıların giydiği ikonik bir modeldir. Toplumda onlardan heves edenler bu kültürü devam ettirdi. Eskisi kadar yoğun tercih edilmese de hala bu tarzdan vazgeçmeyen özel bir müşteri kitlemiz var" diye konuştu.
KÖSELE AYAKKABININ SAĞLIK ÜZERİNDEKİ FAYDALARI
Günümüzde insanların spor ve daha rahat tabanlı ayakkabılara yöneldiğini ifade eden Büyür, kösele ayakkabı kullanımının sağlık açısından önemine dikkat çekti. Modanın sürekli değiştiğini belirten usta isim, "Eskiden takım elbisenin altına sivri burun veya yumurta topuk giyilirdi. Şimdi moda değişti ve bu tarz üretimler her geçen gün azalıyor. Ancak kösele ayakkabının en büyük özelliği vücuttaki elektriği toprağa vermesidir. Ayakta koku yapmaz, mantar yapmaz. Yumurta topuk modelinin en büyük avantajı, yürürken daha rahat olması ve giyen kişiye farklı bir özgüven katmasıdır. Ben eminim ki insanlar bir gün bu konfora yeniden dönecekler" değerlendirmesinde bulundu.
ÇIRAK YETİŞMİYOR, MESLEK TARİHE KARIŞIYOR
El emeğiyle üretildiği için yapımı oldukça zahmetli olan yumurta topuk ayakkabıcılığın en büyük probleminin çırak eksikliği olduğunu vurgulayan Murat Büyür, mesleğin son temsilcilerinden olduklarını belirtti. Kendisinden sonra bu zanaatı devam ettirecek kimsenin kalmadığını dile getiren Büyür, "Biz elimizden geldiğince bu kültürü ayakta tutmaya çalışıyoruz ancak arkadan gelen yeni nesil bu işe ilgi göstermiyor. Çırak yetişmediği için bu meslek maalesef tarihe karışma tehlikesiyle karşı karşıya" diyerek zanaatın yaşadığı zorluklara dikkat çekti.
