Bilim insanlarının Alzheimer hastalığı üzerine yürüttüğü yeni araştırma, uyku ile hastalığın seyri arasında dikkat çekici bir bağlantı olduğunu ortaya çıkardı. Araştırmada, özellikle derin uyku sırasında oluşan güçlü ve yavaş beyin dalgalarının, Alzheimer belirtilerinin ilerlemesini yavaşlatabileceği belirlendi.
Alzheimer hastalığının tedavisine yönelik çalışmalar sürerken, araştırmacılar hastalığın seyrini etkileyebilecek yeni faktörleri incelemeye devam ediyor. Son çalışmada ise doğrudan uyku sırasında beyinde meydana gelen değişiklikler mercek altına alındı.
ARAŞTIRMADA 60 ALZHEİMER HASTASI TAKİP EDİLDİ
Uluslararası araştırma ekibi, hafif ve orta evrede Alzheimer tanısı bulunan 60 yaş ve üzerindeki 60 kişinin uyku düzenini ayrıntılı biçimde inceledi.
Katılımcıların gece boyunca beyin aktiviteleri ve uyku döngüleri takip edilirken, özellikle derin uyku döneminde ortaya çıkan beyin dalgalarına odaklanıldı. Araştırmacılar, gece yapılan ölçümlerin ardından katılımcılardan alınan beyin omurilik sıvısı örneklerini de analiz etti.
Bilim insanları bu örneklerde, uyku ve uyanıklık döngüsünün düzenlenmesinde rol oynayan oreksin isimli kimyasal ileticinin seviyesini araştırdı.
Katılımcıların bilişsel durumları ise yalnızca araştırma süreciyle sınırlı tutulmadı. Hastalar yaklaşık üç yıl boyunca takip edilerek bilişsel gerilemenin seyri değerlendirildi.
OREKSİN SEVİYESİ YÜKSELDİKÇE BİLİŞSEL GERİLEME HIZLANDI
Araştırmadan elde edilen sonuçlar, beyin omurilik sıvısındaki oreksin düzeyi ile Alzheimer'ın ilerleme hızı arasında dikkat çekici bir ilişki bulunduğunu gösterdi.
Oreksin seviyeleri yüksek olan Alzheimer hastalarında, üç yıllık takip sürecinde bilişsel belirtilerin daha hızlı kötüleştiği görüldü.
Ancak araştırmanın en dikkat çekici sonucu, derin uyku aşamasında ortaya çıktı.
Derin uyku sırasında hafıza ile ilişkilendirilen yavaş salınımlı beyin dalgaları daha güçlü olan hastalarda, oreksin düzeyi yüksek olsa dahi Alzheimer'ın ilerlemesinin daha yavaş gerçekleştiği belirlendi.
DERİN UYKU BEYİN İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?
Uyku, yalnızca vücudun dinlenmesini sağlayan bir süreç olarak değerlendirilmiyor. Özellikle derin uyku sırasında beynin çeşitli işlevlerini düzenlediği ve hafıza süreçlerinde önemli rol oynadığı düşünülüyor.
Araştırmada elde edilen bulgular da derin uykunun Alzheimer hastalığının seyri açısından daha önce düşünülenden önemli bir yere sahip olabileceğine işaret etti.
Özellikle NREM olarak adlandırılan derin uyku evresinde görülen yavaş salınımlı beyin dalgalarının daha güçlü olması, hastalığın bilişsel belirtilerindeki ilerlemenin daha düşük olmasıyla ilişkilendirildi.
AMİLOİD VE TAU PROTEİNLERİ İÇİN YENİ ARAŞTIRMA ALANI
Bilim insanlarının üzerinde durduğu bir diğer konu ise Alzheimer hastalığında önemli rol oynayan amiloid ve tau proteinleri oldu.
Uzmanların değerlendirmelerine göre kaliteli ve yeterli derin uyku, beynin bu tür toksik proteinlerin temizlenmesiyle bağlantılı mekanizmalarını destekleyebilir.
Bu nedenle araştırma sonuçlarının yalnızca uyku ile Alzheimer arasındaki ilişkiyi ortaya koymakla kalmayıp, gelecekte geliştirilebilecek tedavi yöntemleri açısından da yeni araştırma alanları oluşturabileceği değerlendiriliyor.
KADIN HASTALARDA OREKSİN SEVİYESİ DAHA YÜKSEK ÇIKTI
Araştırmada dikkat çeken bir başka bulgu ise kadın ve erkek katılımcılar arasındaki oreksin seviyeleriyle ilgili oldu.
Kadın hastaların beyin omurilik sıvısındaki oreksin oranının erkek katılımcılara kıyasla belirgin şekilde daha yüksek olduğu kaydedildi.
Bu farklılığın Alzheimer'ın ilerleme sürecindeki rolünün daha iyi anlaşılabilmesi için yeni araştırmalara ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor.
Kaynak: Haber merkezi
