İran’ın tartışmasız en etkili figürlerinden biri olan Ayetullah Ali Hamaney’in hayatı yeniden gündemde. 1939 doğumlu olan Hamaney, hem dini hem siyasi rolüyle İran'ın son 40 yılına damgasını vurdu. Peki, Ali Hamaney kimdir? Kaç yaşında? Babası, eşi ve çocukları kim? İran İslam Devrimi’nden bugüne siyasi yolculuğu ve liderlik süreci nasıl şekillendi? İşte tüm merak edilenler…
ALİ HAMANEY KİMDİR?
Ayetullah Ali Hamaney, 17 Temmuz 1939’da İran’ın Meşhed kentinde dünyaya geldi. İran İslam Cumhuriyeti’nin en üst makamı olan Dini Liderlik görevini 1989 yılından bu yana sürdüren Hamaney, modern İran tarihinin en güçlü figürlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Çocukluk yıllarından itibaren dini eğitim alan Hamaney, özellikle Kur’an, Arap dili, İslami felsefe ve fıkıh konularında derinlemesine bilgi sahibi oldu. Hızlı öğrenme yeteneğiyle dikkat çeken Hamaney, İslami ilimlerdeki "mukaddemat" ve "satıh" dönemlerini yalnızca 5,5 yılda tamamlayarak dönemin önemli dini otoriteleri arasında yer aldı.
ALİ HAMANEY KAÇ YAŞINDA?
Ali Hamaney, 17 Temmuz 1939 doğumludur. 2026 yılı itibarıyla 86 yaşındadır.
ALİ HAMANEY KİMİN OĞLU?
Ali Hamaney’in babası Ayetullah Seyyid Cevat Hüseyni Hamaney, dini otoritesiyle tanınan bir alimdir ve Azerbaycan Türkü kökenlidir. Annesi ise Yezdli bir ailenin kızı, Seyyid Haşim Necefabadi'nin çocuğudur.
Babasından ve dönemin diğer büyük alimlerinden aldığı eğitim, Hamaney’in hem dini hem siyasi sahnede ön plana çıkmasının temelini oluşturdu.
ALİ HAMANEY’İN EŞİ KİMDİR?
Ali Hamaney, 1964 yılında Mansure Huceste Bakırzadeh ile evlendi. Eşiyle birlikte sade ve dikkat çekmeyen bir yaşam sürdürmeyi tercih eden Hamaney’in özel hayatı kamuoyundan ve medyadan büyük ölçüde uzak tutulmuştur. Aile yaşamlarının sade olduğu, ancak siyasi etkilerinin İran’da oldukça büyük olduğu biliniyor.
ALİ HAMANEY’İN ÇOCUKLARI KİM?
Ali Hamaney’in beş oğlu ve birkaç kızı olduğu biliniyor. Çocuklarının büyük bölümü, İran’ın siyasi ve dini elitleriyle evlidir. Bazı çocuklarının isimleri ve bağlantıları şu şekilde:
- Mücteba Hamaney: İkinci oğlu olarak bilinir. Gholam-Ali Haddad-Adel’in kızıyla evlidir. Devrim Muhafızları ve istihbarat birimleriyle yakın ilişkileri vardır. Zaman zaman Hamaney’in halefi olacağı yönünde spekülasyonlara konu olmuştur.
- Hüda Hamaney: Kızı. Mesbah el-Hüda Bagheri Kani ile evlidir.
- Büşra Hamaney: Golpayegani ailesine damat verilmiştir.
- Mesud Hamaney: Muhsin Harazi’nin kızıyla evlidir.
- Mustafa Hamaney: Azizullah Hoşvaht’ın kızıyla evlidir.
- Meysam Hamaney: Kamuya açık bilgi bulunmayan, özel hayatı korunan bir diğer oğuldur.
SİYASİ KARİYERİ VE LİDERLİĞE YÜKSELİŞİ
Ali Hamaney’in siyasi kariyeri, 1963 yılında Ruhullah Humeyni liderliğindeki İslami Hareket'e katılmasıyla başladı. Devrim öncesinde Şah rejimine karşı yaptığı konuşmalar ve bildirilerle birçok kez tutuklandı, hapse atıldı, sürgün edildi.
1979’da İran İslam Devrimi gerçekleşince, yeni rejimin kurucu kadroları arasında yer aldı. Aynı yıl Tahran milletvekili olarak meclise girdi. 1981’deki bombalı saldırıda dönemin cumhurbaşkanı ve başbakanı hayatını kaybedince, Hamaney bu göreve getirildi.
- 1981–1989: İran İslam Cumhuriyeti’nin 3. Cumhurbaşkanı olarak görev yaptı.
- 1989: Ayetullah Humeyni'nin vefatının ardından, Uzmanlar Meclisi tarafından İran’ın yeni Dini Lideri (Rehber) olarak seçildi.
Bu görevle birlikte Hamaney, İran Anayasası’na göre devletin en yüksek yetkilisi oldu. Ordu, yargı, medya ve güvenlik kurumları dahil olmak üzere tüm kilit organlar üzerinde söz sahibi hâline geldi.
HAMANEY’İN GÜCÜ VE SİYASİ ETKİSİ
Ali Hamaney’in liderliği, İran’da birçok önemli krizde belirleyici oldu. ABD ve İsrail karşıtı söylemleri, nükleer programın korunmasına yönelik politikaları, ve ülke içindeki reformist-muhafazakâr çekişmesindeki rolü sık sık gündeme geldi.
Basına yansıyan bazı raporlarda, Hamaney’in Tahran ve çevresinde altı farklı saraya sahip olduğu, bu yapılardan bazılarının nükleer saldırıya dayanıklı sığınaklarla donatıldığı iddia edildi.
