12.Yargı Paketi maddeleri, 22 Haziran 2026 Pazartesi günü hukuk gündeminin en çok araştırılan başlıkları arasına girdi. Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan ve AK Parti Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu tarafından detayları açıklanan 30 maddelik teklif, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu. Yeni yargı düzenlemesiyle idari yargıda tek hâkimle görülecek davaların kapsamı genişletiliyor, belirsiz alacak davası kaldırılıyor, noterlik işlemlerinde elektronik belge dönemi güçlendiriliyor, mirasçılara özel ihale hakkı getiriliyor ve duruşmalar arasındaki süreye sınır konuluyor. Paket henüz yasalaşmadı; teklifin yürürlüğe girmesi için TBMM komisyon ve Genel Kurul sürecinin tamamlanması gerekiyor.
12. YARGI PAKETİ MECLİS’E SUNULDU MU?
12.Yargı Paketi, AK Parti Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu’nun açıklamasına göre 30 maddelik kanun teklifi olarak TBMM’ye sunuldu. Kamuoyunda “12. Yargı Paketi geçti mi?” sorusu yoğun şekilde araştırılsa da mevcut aşamada paket yasalaşmış değil. Teklifin yasalaşması için önce ilgili komisyonda ele alınması, ardından TBMM Genel Kurulu’nda görüşülüp kabul edilmesi gerekiyor. Daha sonra Cumhurbaşkanı onayı ve Resmî Gazete süreciyle yürürlüğe girecek. Paketin ana hedefi, yargılamalarda gecikmeleri azaltmak, mahkemelerin iş yükünü hafifletmek, dijitalleşmeyi artırmak ve bazı uygulama sorunlarını kanuni zeminde çözmek olarak öne çıkıyor.
İDARİ YARGIDA TEK HÂKİM DÖNEMİ GENİŞLİYOR
Paketin en dikkat çeken başlıklarından biri idari yargı oldu. Akbaşoğlu’nun açıklamasına göre idare mahkemelerinde tek hâkimle çözümlenecek davaların kapsamı genişletiliyor. 2026 yılı için konusu 486 bin TL’yi geçmeyen iptal ve tam yargı davaları tek hâkim tarafından karara bağlanabilecek. Bunun yanında öğrencilerin ilişik kesme ve uzaklaştırma dışındaki disiplin işlemleri, sınıf geçme, not tespiti, yurt ve burs işlemleri de bu kapsamda değerlendirilecek. Kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, yolluk, lojman, izin ve uyarma cezası işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklar da tek hâkimle görülebilecek. Mesleki faaliyeti engellemeyen meslek kuruluşu disiplin cezaları ile 2022 sayılı Kanun kapsamında bağlanan muhtaçlık aylıklarına ilişkin davalar da düzenlemeye dahil edildi. Amaç, idari yargıda dosyaların daha hızlı sonuçlanmasını sağlamak.
BELİRSİZ ALACAK DAVASI KALKIYOR
12.Yargı Paketi’nin en önemli hukuk düzenlemelerinden biri belirsiz alacak davasına ilişkin oldu. Teklifte 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 107. maddesinin yürürlükten kaldırılması öngörülüyor. Buna göre belirsiz alacak davası hukuk sisteminden çıkarılacak. Ancak bu davanın sağladığı bazı hukuki korumalar kısmi dava kurumuna aktarılacak. Alacağın yalnızca bir kısmı için dava açılması halinde davacı, ıslah hakkını kullanmadan tahkikat sona erene kadar dava değerini artırabilecek. Sonradan artırılan miktar bakımından zamanaşımı, ilk dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacak. Bu düzenlemeyle hem hak kaybının önlenmesi hem de dava türlerine ilişkin uygulama tartışmalarının azaltılması hedefleniyor.
MİRASÇILARA ÖZEL İHALE HAKKI GELİYOR
Paketin kamuoyunda en çok dikkat çeken maddelerinden biri miras yoluyla intikal eden taşınmazların satışına ilişkin düzenleme oldu. Ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davalarında, tüm maliklerin mirasçı olduğu taşınmazlarda birinci açık artırma sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacak. Dışarıdan katılım ilk ihalede mümkün olmayacak. Teklifte bu uygulamanın bir defaya mahsus olacağı belirtiliyor. İlk artırmada teklif bedeli, malın muhammen kıymetinin yüzde 100’ü ve satış masrafları üzerinden başlayacak. Mirasçılar arasında alıcı çıkmazsa ikinci artırma genel hükümlere göre herkese açık yapılacak. Akbaşoğlu, bu düzenlemeyle aile yadigârı malların öncelikle mirasçılar arasında kalmasına imkân sağlanacağını ifade etti.
NOTERLİKLERDE ELEKTRONİK BELGE DÖNEMİ GÜÇLENİYOR
12.Yargı Paketi’nde noterlik işlemlerine ilişkin de yeni düzenleme yer aldı. Mahkeme, sulh ceza hâkimliği veya Cumhuriyet başsavcılığı tarafından noterlik evrakının aslının istenmesi halinde noter, belgenin onaylı örneğini yerinde saklayarak aslını ilgili mercie gönderecek. Onaylı örnek istenmesi durumunda ise evrak elektronik ortamda taranacak, güvenli elektronik imza ile imzalanacak ve ilgili kuruma elektronik ortamda ulaştırılacak. Teknolojik imkânsızlık halinde fiziki onaylı örnek gönderilebilecek. Bu işlemlerden vergi, harç veya değerli kâğıt ücreti alınmayacak. Böylece hem vatandaşın mali yükünün azaltılması hem de yargı sürecinin hızlanması amaçlanıyor.
DURUŞMALAR ARASINDA ÜÇ AY SINIRI
Hukuk mahkemelerinde yazılı yargılama usulünün uygulandığı davalarda iki duruşma arasındaki süre kural olarak üç ayı geçemeyecek. Ancak bilirkişi incelemesinin niteliği gereği uzaması ya da istinabe yoluyla başka yerlerde tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hallerde hâkim daha uzun süre belirleyebilecek. Bunun için gerekçenin duruşma tutanağına açıkça yazılması gerekecek. Bu maddeyle davaların yıllarca sürmesinin önüne geçilmesi ve makul sürede yargılanma hakkının güçlendirilmesi hedefleniyor.
BİLİRKİŞİYE BAŞVURUDA YENİ SINIR
Pakette bilirkişilik kurumuna ilişkin önemli bir düzenleme de bulunuyor. Hukuki bilgiyle çözülebilecek, teknik veya özel uzmanlık gerektirmeyen konularda bilirkişiye başvuran hâkim ve savcılar hakkında disiplin yaptırımı olarak uyarma cezası verilebilecek. Bu düzenlemeyle bilirkişiliğin yalnızca teknik ve özel uzmanlık gerektiren alanlarla sınırlı kalması amaçlanıyor. Böylece davaların bilirkişiye gönderilerek gereksiz şekilde uzamasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
YARGITAY VE DANIŞTAY SÜREÇLERİNDE DEĞİŞİKLİK
Paketle Yargıtay ve Danıştay süreçlerinde de yeni hükümler getiriliyor. Yargıtay, istinaf aşamasını geçmiş dosyalarda yalnızca görevsizlik veya yetkisizlik gerekçesiyle bozma kararı veremeyecek. Böylece dosyaların usuli nedenlerle tekrar tekrar mahkemeler arasında gidip gelmesi engellenecek. Danıştay tarafında ise daire sayısının 17’den 10’a düşürülmesine ilişkin süre dört yıl daha uzatılıyor. Mevcut iş yükü nedeniyle azami süre 14 yıla çıkarılıyor. Boşalan üye kadroları için seçim yapılmaması uygulamasından da 23 Temmuz 2030’a kadar vazgeçiliyor.
ADLİ TIP KURUMU’NDA GÖREV SÜRESİ VE ATAMA ŞARTLARI NETLEŞİYOR
Adli Tıp Kurumu’na ilişkin düzenlemede ihtisas kurulu başkan ve üyeliklerine atanma şartları kanun seviyesinde belirleniyor. Buna göre bu görevlere atanmak için tıpta veya diş hekimliğinde uzmanlık belgesi ya da alanında doktora derecesi şartı aranacak. İhtisas kurulu başkan ve üyeleri, adli tıp grup başkanları ve adli tıp ihtisas dairesi başkanlarının görev süresi dört yıl olacak.
KISITLILARIN MALLARI UYAP ÜZERİNDEN SATILACAK
Vesayet altındaki kısıtlı vatandaşlara ait taşınır ve taşınmaz malların satışı da yeni sistemle değişiyor. Satışlar, UYAP ile entegre elektronik satış portalı üzerinden açık artırmayla yapılacak. Böylece fiziki yer sınırlaması ortadan kalkacak, daha fazla kişinin ihaleye katılması sağlanacak. Düzenlemenin amacı, kısıtlı kişinin malının daha rekabetçi ortamda ve daha yüksek bedelle satılmasını sağlamak.
12. YARGI PAKETİ MADDELERİ TAM LİSTE
- maddeyle, idare aleyhine hükmedilen para alacağı, vekâlet ücreti ve yargılama giderleri için doğrudan icra takibi yerine önce idareye yazılı başvuru şartı getiriliyor. İdare bir ay içinde ödeme yapmazsa icra yoluna gidilebilecek.
- maddeyle, miras yoluyla intikal eden taşınmazlarda birinci açık artırmanın sadece mirasçılar arasında yapılması sağlanıyor.
- maddeyle, noterlik evraklarının mahkeme ve savcılıklara elektronik ortamda güvenli imzayla gönderilmesinin önü açılıyor.
- maddeyle, Danıştay daire sayısının azaltılmasına ilişkin süre dört yıl uzatılıyor.
- maddeyle, idare mahkemelerinde tek hâkimle görülecek davaların kapsamı genişletiliyor.
- maddeyle, bölge idare mahkemelerine gerekçe hatası bulunan ancak sonucu hukuka uygun kararları düzelterek onama imkânı veriliyor.
- maddeyle, bölge idare mahkemelerinin esastan verdiği bazı kararlara karşı Danıştay’da temyiz yolu yeniden düzenleniyor.
- maddeyle, Adli Tıp Kurumu’nda atama şartları ve görev süreleri kanunla belirleniyor.
- maddeyle, hâkim ve savcı yardımcılarının eğitim ve sınav esasları netleştiriliyor.
- maddeyle, hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvuran hâkim ve savcılara uyarma cezası düzenleniyor.
- maddeyle, kanuni faiz oranı sabit sistemden çıkarılıyor. Yeni oran, Merkez Bankası reeskont oranına göre belirlenecek.
12 ve 13. maddelerle, vesayet altındaki kısıtlıların mallarının UYAP elektronik satış portalı üzerinden satılması sağlanıyor.
- maddeyle, moleküler genetik inceleme sonuçlarının saklanması, kullanılması ve imhasına ilişkin kurallar getiriliyor.
- maddeyle, bilgisayar, program ve dijital kütüklerde arama, kopyalama ve el koyma işlemlerinde veri güvenliği güvenceleri artırılıyor.
- maddeyle, HAGB uygulaması işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin kötü muamele kapsamındaki suçları bakımından uygulanamayacak.
- maddeyle, kaçak sanık hakkında güvenlik tedbirine karar verilmesi halinde, sanığa belirli şartlarda yargılamanın yenilenmesini isteme hakkı tanınıyor.
- maddeyle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın ceza daireleri kararlarına itiraz yetkisi ve süreleri yeniden belirleniyor.
- maddeyle, bedensel zarar ve destekten yoksun kalma tazminatlarında faiz başlangıcı ve hesaplama yöntemi netleştiriliyor.
20 ve 21. maddelerle, belirsiz alacak davası kaldırılıyor; sağladığı hak korumaları kısmi davaya aktarılıyor.
- maddeyle, hukuk mahkemelerinde duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak üç ayı geçmemesi düzenleniyor.
- maddeyle, ön inceleme duruşmalarının da ses ve görüntü nakli yoluyla yapılabilmesi sağlanıyor.
24 ve 25. maddelerle, davaların birleştirilmesi ve ayrılması usulü Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda yeniden düzenleniyor.
- maddeyle, bölge adliye mahkemelerinin yeniden esas hakkında verdiği bazı kararlar için temyiz yolu açılıyor.
- maddeyle, Yargıtay’ın yalnızca görevsizlik veya yetkisizlik gerekçesiyle bozma yapmasının önüne geçiliyor.
Geçici maddeyle ise değişikliklerin hangi dosyalara ve hangi tarihten itibaren uygulanacağına ilişkin geçiş hükümleri düzenleniyor.
12. YARGI PAKETİ’NDE AF VAR MI?
Kamuoyunda en çok araştırılan başlıklardan biri “12. Yargı Paketi’nde af var mı?” sorusu oldu. Mevcut teklif içeriğinde genel af düzenlemesi yer almıyor. Paket daha çok hukuk yargılaması, idari yargı, dijitalleşme, noterlik işlemleri, bilirkişilik, HAGB, veri güvenliği ve mahkeme süreçlerinin hızlandırılması gibi başlıklara odaklanıyor. Hukukçuların değerlendirmelerinde de pakette genel af ya da genel infaz indirimi bulunmadığı belirtiliyor.
İNFAZ DÜZENLEMESİ GELECEK Mİ?
12.Yargı Paketi’nde geniş kapsamlı bir infaz indirimi düzenlemesi de öne çıkan maddeler arasında bulunmuyor. Kamuoyunda infaz beklentisi devam etse de açıklanan 30 maddelik yapı, daha çok yargısal usul ve mahkemelerin işleyişine ilişkin değişiklikleri içeriyor. Ceza yargılaması alanında ise HAGB, moleküler genetik inceleme, dijital deliller, kaçak sanık ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itiraz yetkisi gibi başlıklar dikkat çekiyor.
