Ankara’nın Gölbaşı ilçesine bağlı Oyaca’daki Külhöyük kazılarında milyonlarca yıl öncesine uzanan dikkat çekici bir fosil ortaya çıkarıldı. Yaklaşık 5 bin yıllık Hatti ve Hitit yerleşiminde bulunan fosilin, 66 milyon yıl önce Tetis Denizi kıyısında yaşamış bir Gastropoda’ya ait olduğu belirtildi. Tetis Denizi’nin yaklaşık 250 milyon yıl önce oluşmaya başladığı ve Orta Anadolu’yu da kapsadığı ifade ediliyor. Külhöyük’te bulunan Gastropoda fosilinin ise Tetis Denizi’nin son evrelerinden kaldığı düşünülüyor.
Fosilin bulunduğu yerleşimin yaklaşık 5 bin yıllık olması, bulgunun Külhöyük’e nasıl ulaştığı sorusunu da beraberinde getirdi. Milyonlarca yıl öncesine ait fosilin binlerce yıl önce Külhöyük’te yaşayan insanlar tarafından bölgeye taşınmış olabileceği değerlendiriliyor. Külhöyük kazılarında kısa süre önce 4 bin yıllık bir Hitit kabında Sevgi Çiçeği’nin bilinen en eski tohum kalıntılarına da ulaşılmıştı. Gastropoda fosili ise bu kez bölgenin milyonlarca yıl öncesine uzanan doğal tarihine ilişkin bir bulgu olarak kayıtlara geçti.
TETİS DENİZİ NEREDE?
Tetis Denizi’nin yaklaşık 250 milyon yıl önce oluşmaya başladığı belirtiliyor. Verilen bilgilere göre Tetis Denizi, Orta Anadolu’yu da kapsıyordu.Ankara’nın Gölbaşı ilçesine bağlı Oyaca’daki Külhöyük kazılarında ortaya çıkarılan Gastropoda fosilinin de bu denizin son evrelerine ait olduğu düşünülüyor. Bakan Ersoy’un aktardığı bilgilere göre fosil, 66 milyon yıl önce Tetis Denizi kıyısında yaşamış bir canlıya ait. Bu nedenle Külhöyük’te ortaya çıkarılan fosil, yalnızca yerleşimin geçmişiyle değil, bölgenin milyonlarca yıl öncesine uzanan doğal tarihiyle de ilişkilendiriliyor.
GASTROPODA NEDİR?
Gastropoda, karından bacaklı canlıları kapsayan bir grup olarak belirtiliyor. Külhöyük’te bulunan fosilin de 66 milyon yıl önce Tetis Denizi kıyısında yaşamış karından bacaklı bir salyangoza ait olduğu ifade ediliyor. Fosilin Tetis Denizi’nin son dönemlerinden kaldığı düşünülüyor. Külhöyük’ün yaklaşık 5 bin yıllık bir yerleşim olması nedeniyle bulunan fosilin yerleşimin kendisinden çok daha eski olduğu belirtiliyor.
FOSİLİN 66 MİLYON YILLIK OLDUĞU BELİRTİLDİ
Külhöyük’te ortaya çıkarılan fosille ilgili en dikkat çekici ayrıntılardan biri yaşı oldu. Bulgunun 66 milyon yıl önce Tetis Denizi kıyısında yaşamış bir Gastropoda’ya ait olduğu belirtildi.Böylece yaklaşık 5 bin yıllık Hatti ve Hitit yerleşimindeki kazılarda, yerleşimin geçmişinden milyonlarca yıl daha eski bir bulgu ortaya çıkarılmış oldu. Fosilin Tetis Denizi’nin son evrelerine ait olduğunun düşünülmesi de dikkatleri Orta Anadolu’nun milyonlarca yıl öncesine uzanan doğal geçmişine çevirdi.
FOSİL KÜLHÖYÜK’E NASIL GELDİ?
Araştırılan konulardan biri, milyonlarca yıllık fosilin yaklaşık 5 bin yıllık yerleşimde nasıl bulunduğu oldu. Külhöyük kazı alanında ortaya çıkarılan Gastropoda fosilinin binlerce yıl önce yerleşim sakinleri tarafından bölgeye taşınmış olabileceği değerlendiriliyor. Ancak bu değerlendirme, fosilin Külhöyük’e kesin olarak insanlar tarafından getirildiği anlamına gelmiyor. Fosilin bulunduğu noktaya nasıl ulaştığı, araştırılması gereken konulardan biri olarak öne çıkıyor.
KÜLHÖYÜK YAKLAŞIK 5 BİN YILLIK BİR YERLEŞİM
Gastropoda fosilinin ortaya çıkarıldığı Külhöyük’ün yaklaşık 5 bin yıllık Hatti ve Hitit kenti olduğu belirtiliyor. Fosilin yaşının 66 milyon yıl olarak ifade edilmesi, yerleşim ile buluntu arasındaki büyük zaman farkını da ortaya koyuyor. Bu nedenle fosilin bulunduğu alana hangi süreçte geldiği dikkat çekiyor. Külhöyük’te devam eden arkeolojik çalışmalarla yerleşimin geçmişine ilişkin yeni bulgular ortaya çıkarılmaya devam ediliyor.
SEVGİ ÇİÇEĞİ TOHUMLARI DA BULUNMUŞTU
Külhöyük kazılarında Gastropoda fosilinden önce de dikkat çeken bir bulgu ortaya çıkarılmıştı. Geçtiğimiz günlerde 4 bin yıllık bir Hitit kabında Sevgi Çiçeği’nin bilinen en eski tohum kalıntılarına ulaşıldığı belirtilmişti. Son olarak bulunan Gastropoda fosili ise çok daha eski bir döneme uzanıyor. 66 milyon yıl önce Tetis Denizi kıyısında yaşamış bir canlıya ait olduğu belirtilen fosil, Külhöyük’te ortaya çıkarılan yeni bulgular arasına girdi.
KÜLHÖYÜK KAZILARI NE ZAMANDAN BERİ YAPILIYOR?
Külhöyük’teki arkeolojik kazılar 2021 yılından bu yana Cumhurbaşkanlığı Kararlı Kazı statüsünde yürütülüyor. Çalışmalar, Ankara Üniversitesi ile Kültür ve Turizm Bakanlığı adına Doç. Dr. Derya Yılmaz Tekin’in başkanlığında gerçekleştiriliyor. Kazılar kapsamında Külhöyük’ün geçmişine ilişkin yeni bulguların ortaya çıkarılması hedefleniyor. Gastropoda fosilinin keşfedilmesiyle birlikte kazı alanındaki bulgulara milyonlarca yıl öncesine ait bir fosil de eklendi.
KÜLHÖYÜK’TEKİ FOSİL NEDEN DİKKAT ÇEKTİ?
Külhöyük’te bulunan fosilin dikkat çekmesinin temel nedenlerinden biri, fosilin yaşı ile bulunduğu yerleşimin tarihi arasındaki fark oldu. Külhöyük yaklaşık 5 bin yıllık bir Hatti ve Hitit yerleşimi olarak belirtilirken, Gastropoda fosilinin 66 milyon yıl öncesine ait olduğu ifade ediliyor.
Fosilin binlerce yıl önce yerleşimde yaşayan insanlar tarafından bölgeye taşınmış olabileceğinin değerlendirilmesi ise bulgunun Külhöyük’te nasıl bulunduğuna ilişkin yeni bir araştırma konusu ortaya çıkardı. Bakan Ersoy, Külhöyük’te yürütülen çalışmalarla yerleşimin geçmişinin yeni bulgularla aydınlatılmaya devam edeceğini belirtti.
