Suriye’de Beşar Esad yönetiminin sona ermesinin ardından eski rejim döneminde yaşanan olaylara ilişkin yargı süreci devam ediyor. Şam’daki mahkemelerde, Esad döneminin güvenlik ve yönetim kadrolarında yer alan isimler hakkında açılan davalar görülüyor.
Özellikle 2011 yılında başlayan halk hareketlerinin ardından yaşanan olayların sorumluları konusunda yürütülen soruşturmalar, Suriye’nin geçiş dönemi adaleti açısından büyük önem taşıyor.
ESAD DÖNEMİNİN İSİMLERİ YARGI ÖNÜNDE
Suriye’de yeni yönetimin oluşturduğu yargı mekanizması, eski rejim döneminde görev yapan üst düzey yetkililer hakkında soruşturmalarını sürdürüyor.
Bu kapsamda eski siyasi güvenlik şefi Atıf Necib, Şam’daki Dördüncü Ağır Ceza Mahkemesi’nde hakim karşısına çıktı. Necib, özellikle 2011 yılında Dera’da yaşanan olaylar ve dönemin güvenlik uygulamaları nedeniyle ağır suçlamalarla karşı karşıya bulunuyor.
Dava dosyasında savaş suçları, insanlığa karşı suçlar, öldürme, işkence, zorla kaybetme ve göstericilere yönelik müdahalelerle bağlantılı çeşitli iddialar yer alıyor.
DERA OLAYLARI YENİDEN GÜNDEMDE
Suriye’de 2011 yılında Dera kentinde başlayan protestolar, ülkeyi uzun yıllar sürecek iç savaşın içine sürükleyen sürecin başlangıç noktalarından biri olmuştu.
Kentte duvarlara hükümet karşıtı sloganlar yazdıkları gerekçesiyle öğrencilerin gözaltına alınması ve sonrasında yaşananlar, protestoların büyümesine neden olmuştu.
Dönemin siyasi güvenlik yetkililerinden Atıf Necib'in de bu süreçteki rolü nedeniyle yargılanması, davayı Suriye'nin yakın tarihi açısından önemli dosyalardan biri haline getirdi.
NECİB SUÇLAMALARI KABUL ETMEDİ
Mahkeme sürecinde Atıf Necib'in kendisine yöneltilen suçlamaları reddettiği bildirildi. Necib, göstericilere ateş açılması veya çocukların gözaltına alınması yönünde emir vermediğini savundu.
Ancak savcılık makamı, mağdur ifadeleri ve çeşitli belgelerin eski yetkililerin sorumluluğunun araştırılması açısından önemli olduğunu değerlendiriyor.
Davanın ilerleyen aşamalarında tanıkların ifadeleri ve döneme ilişkin belgelerin mahkeme tarafından değerlendirilmesi bekleniyor.
ESAD AİLESİYLE İLGİLİ İDAM İDDİALARI
Son dönemde Suriye'deki yargı süreçlerinde Esad ailesinin farklı mensupları hakkında da ağır cezaların gündeme geldiği görülüyor.
Temmuz 2026'da savcılığın Beşar Esad'ın kuzeni Vasim Esad hakkında idam cezası talep ettiği bildirildi. Savcılığın talebini cinayet, uyuşturucu kaçakçılığı ve ulusal güvenliğe ilişkin suçlamalara dayandırdığı aktarıldı. Ancak söz konusu gelişme, Beşar Esad ve kardeşi Mahir Esad hakkında verilmiş kesinleşmiş bir idam kararı anlamına gelmiyor.
Bu nedenle Beşar Esad, Mahir Esad ve Atıf Necib'in birlikte idama mahkum edildiği yönündeki iddianın ayrıca resmi bir mahkeme kararıyla doğrulanması gerekiyor.
SURİYE’DE GEÇİŞ DÖNEMİ ADALETİ SINAVI
Esad yönetiminin 2024'te devrilmesinin ardından Suriye'nin önündeki en önemli başlıklardan biri, yıllarca devam eden savaş ve rejim uygulamalarıyla ilgili hesaplaşma oldu.
Yeni yönetim, eski rejim döneminde görev yapan bazı yetkililer hakkında soruşturmalar yürütürken, mağdurlar ve yakınları da yıllardır bekledikleri adaletin sağlanmasını istiyor.
Şam'daki davalar yalnızca sanıkların cezalandırılması açısından değil, Suriye'de yeni dönemin hukuk devleti ve hesap verebilirlik anlayışının nasıl şekilleneceği açısından da yakından takip ediliyor.
Özellikle Dera dosyası, 2011'de başlayan olayların arka planının mahkeme kayıtlarına taşınması bakımından sembolik bir önem taşıyor.
Kaynak: DHA
