Türkiye merkezli, Nakşibendi eğilimli bir cemaat olarak tanımlanan Süleymancılar, kendi söylemleriyle Süleymanlılar olarak da anılıyor. İsmini “üstad” olarak tanımladıkları Süleyman Hilmi Tunahan'dan alan cemaatin tarihçesi, dinî eğitim faaliyetleri, öğrenci yurtları ve yurt dışındaki çalışmaları merak ediliyor. Peki, Süleymancılar kimdir? Süleymancılar neye inanır?
Cemaatin temellerinin, Süleyman Hilmi Tunahan'ın 1920 yılında Daru'l-Hilafeti'l-Aliyye medresesinde Kur'an öğretmenliği yapmasıyla başlayan sürece dayandığı aktarılıyor. 1924 yılında Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu'nun çıkarılmasıyla medrese usulündeki eğitimin yasaklanmasının ardından Tunahan'ın dinî eğitimin devam ettirilmesi yönünde faaliyetlerde bulunduğu belirtiliyor.
Tunahan'ın daha sonraki dönemde İstanbul vaizliği yaptığı, Gedikpaşa ve Lüleburgaz gibi yerlerde öğrencilerine ders verdiği aktarılıyor. 1949 yılında Kur'an kurslarının açılmasına yasal olarak izin verilmesinin ardından ise 1951 yılında Çamlıca'da cemaatin ilk Kur'an kursunun açıldığı belirtiliyor.
Süleymancılar, tarihsel süreç içerisinde Kur'an kurslarının yanı sıra öğrenci yurtları, dernekler ve vakıflar üzerinden faaliyetlerini sürdürdü. Cemaatin yurt dışındaki faaliyetlerinin de zaman içerisinde genişlediği, özellikle Almanya'daki Türk işçilere din eğitimi verilmesi konusunda çalışmalar yürütüldüğü aktarılıyor.
SÜLEYMANCILAR KİMDİR?
Süleymancılar, Türkiye merkezli Nakşibendi eğilimli bir cemaat olarak tanımlanmaktadır. Cemaatin ismi, “üstad” olarak tanımladıkları Süleyman Hilmi Tunahan'ın isminden gelmektedir. Cemaat içerisinde Süleymanlılar ifadesinin de kullanıldığı belirtilmektedir. Cemaatin oluşum sürecinin Süleyman Hilmi Tunahan'ın dinî eğitim faaliyetleriyle başladığı aktarılmaktadır. Tunahan'ın 1920 yılında Daru'l-Hilafeti'l-Aliyye medresesinde Kur'an öğretmenliği yaptığı belirtilmektedir.
1924 yılında Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu'nun çıkarılmasıyla medrese usulündeki eğitim yasaklanmıştır. Bunun ardından Tunahan'ın dinî eğitimin devam ettirilmesi yönünde faaliyetlerde bulunduğu aktarılmaktadır. Müderrisler Cemiyeti'nin kaldırılmasının ardından 520 müderrisin katıldığı bir toplantıda Tunahan'ın, herkesin ülkenin farklı bölgelerinde bir veya iki öğrenci okutması suretiyle İslam'ı öğretmesini tavsiye ettiği belirtilmektedir.
SÜLEYMAN HİLMİ TUNAHAN'IN FAALİYETLERİ NASIL BAŞLADI?
Süleyman Hilmi Tunahan'ın öğretmenliği bırakarak İstanbul vaizliğine atandığı aktarılmaktadır. Bu dönemde Gedikpaşa ve Lüleburgaz gibi yerlerde topladığı öğrencilerine ders verdiği belirtilmektedir. Tunahan'ın yürüttüğü faaliyetler nedeniyle 1939 yılında üç gün, 1944 yılında ise sekiz gün gözaltında tutulduğu aktarılmaktadır. Ayrıca 1943 yılında vaizlik yetkisinin elinden alındığı belirtilmektedir.
1949 yılında Kur'an kurslarının açılmasına yasal olarak izin verilmesinin ardından Tunahan'ın 1951 yılında Çamlıca'da cemaatin ilk Kur'an kursunu açtığı aktarılmaktadır.
1950'li yıllarda değişen siyasi koşullar sayesinde cemaatin farklı şehirlere yayıldığı belirtilmektedir. Tunahan'ın öncelikli hedefinin, Türkiye'deki eğitim sisteminin sekülerleşmesine karşı öğrencilerine dinî eğitim vermek olduğu aktarılmaktadır. Tunahan'ın başlangıçta karşı çıktığı İmam Hatip okullarının mezunlarıyla da gerginlikler yaşandığı belirtilmektedir. “Süleymancı” isminin de bu dönemden kaldığı aktarılmaktadır.
SÜLEYMANCILARIN İLK KUR'AN KURSU NE ZAMAN AÇILDI?
Süleyman Hilmi Tunahan'ın 1951 yılında Çamlıca'da cemaatin ilk Kur'an kursunu açtığı belirtilmektedir. Bu kurs, cemaatin dinî eğitim faaliyetlerinin gelişmesinde önemli bir aşama olarak aktarılmaktadır. Kur'an kurslarının açılmasına 1949 yılında yasal olarak izin verilmesinin ardından Tunahan'ın bu alandaki faaliyetlerini sürdürdüğü belirtilmektedir. Süleymancılar, sonraki yıllarda yalnızca Kur'an kurslarıyla sınırlı kalmayan bir yapılanma içerisinde faaliyet göstermiştir. 1966 yılının ocak ayında Kur'an Kursları Kurma, Koruma ve İdame Ettirme Dernekleri Federasyonu kurulmuştur.
17 Ekim 1971 tarihinde yayımlanan Kur'an Kursu Yönetmeliği sonrasında Kur'an kursu derneklerinin inşa ettirdiği binaların Diyanet İşleri Başkanlığı'na devredilmek istenmesinin cemaat içerisinde huzursuzluk oluşturduğu aktarılmaktadır. Bunun üzerine derneklerin, Kur'an kurslarının yanı sıra orta, lise ve yükseköğretim kurumlarında eğitim gören öğrencilere yardım etmeyi amaç edindiği belirtilmektedir. Derneklerin isimlerini de Kurs ve Okul Talebelerine Yardım Dernekleri olarak değiştirdiği aktarılmaktadır. Cemaatin federasyonunun adı 26 Nisan 1980 tarihinde Kurs ve Okul Talebelerine Yardım Dernekleri Federasyonu olarak değiştirilmiştir.
SÜLEYMANCILARIN ÖĞRENCİ YURTLARI VE EĞİTİM FAALİYETLERİ
1971 yılından sonra ilk öğrenci yurtlarının inşa edildiği ve cemaatin Millî Eğitim Bakanlığı bünyesindeki öğrencilere hizmet eden bir konuma geldiği aktarılmaktadır. Cemaatin faaliyetleri kapsamında Kur'an kurslarının yanı sıra öğrenci yurtları ve pansiyonlar da yer almıştır. 2017 yılı itibarıyla Türkiye genelinde yaklaşık 900 dernek ve bu dernekler tarafından işletilen yaklaşık 1.300 yurt ve pansiyon bulunduğu aktarılmaktadır.
Aynı dönemde yaklaşık 20 vakıf ve 30'un üzerinde şirket bulunduğu belirtilmektedir. Cemaatin yurt içinde ve yurt dışında organize olduğu ve yıl içerisinde tahmini ortalama 100 bin öğrenciye eğitim verdiği aktarılmaktadır. Süleymancıların faaliyetlerinin tarihsel süreç içerisinde farklı kurumlar üzerinden devam ettiği belirtilmektedir.
SÜLEYMANCILARIN YURT DIŞI FAALİYETLERİ
Cemaatin yurt dışındaki faaliyetlerinin de zaman içerisinde genişlediği aktarılmaktadır. Özellikle Almanya'daki Türk işçilere din eğitimi verilmesi konusunda çalışmalar yürütüldüğü belirtilmektedir. Türk Diyaneti'nin Almanya'daki Türk işçilere din eğitimi verilmesi konusunda alamadığı iznin, 1974 yılında cemaat tarafından Alman hükûmetinden alındığı aktarılmaktadır. Cemaatin yurt dışındaki faaliyetlerinin ilerleyen yıllarda da devam ettiği belirtilmektedir. 1986 yılında Türkiye'de Kur'an kursları için 1.000'den fazla bina ve yurt dışında 215 İslami kültür merkezi bulunduğu aktarılmaktadır.
12 EYLÜL DARBESİ SONRASINDA SÜLEYMANCILAR
12 Eylül Darbesi sonrasında cemaatin önde gelen isimlerinin yargılandığı aktarılmaktadır. 1983 yılında Antalya Cumhuriyet Savcılığı'nın bu kişileri halifelik ve şeriat kanunlarına uygun bir hükûmet kurmak istemek ve yasa dışı Kur'an kursları açmakla suçladığı belirtilmektedir. Kemal Kacar ve Ali Ak'ın ikişer yıl hapis cezasına çarptırıldığı aktarılmaktadır. Derneklerin yasaklandığı ve mal varlıklarına el konulduğu belirtilmektedir.
Ancak bir yıl sonra kararın bozulduğu aktarılmaktadır. Bu dönemin ardından cemaatin faaliyetlerini farklı kurumlar üzerinden sürdürdüğü belirtilmektedir. 1986 yılında cemaatin Türkiye'de Kur'an kursları için 1.000'den fazla binası ve yurt dışında 215 İslami kültür merkezi bulunduğu aktarılmaktadır.
SÜLEYMANCILARIN LİDERLERİ KİMLER OLDU?
Süleyman Hilmi Tunahan'ın ölümünden sonra cemaatin liderliğine damadı Kemal Kacar'ın geçtiği belirtilmektedir. Kemal Kacar'ın 2000 yılında ölümünün ardından cemaatin başına Süleyman Hilmi Tunahan'ın torunu Arif Ahmet Denizolgun geçmiştir.
Denizolgun'un 2016 yılındaki ölümünün ardından cemaatin liderinin, Tunahan'ın bir başka torunu olan 34 yaşındaki Alihan Kuriş olduğu aktarılmaktadır. Böylece cemaatin liderliği, Süleyman Hilmi Tunahan'ın ölümünden sonraki dönemde damadı ve torunları üzerinden devam etmiştir.
SÜLEYMANCILAR NEYE İNANIR?
Verilen bilgilere göre Süleymancılar, Nakşibendi eğilimli bir cemaat olarak tanımlanmaktadır. Cemaatin faaliyetlerinin temelinde Kur'an öğretimi ve dinî eğitim bulunmaktadır. Süleyman Hilmi Tunahan'ın 1951 yılında Çamlıca'da açtığı ilk Kur'an kursunun ardından cemaatin faaliyetlerinin farklı şehirlere yayıldığı aktarılmaktadır. Cemaatin dinî eğitim faaliyetlerinin Türkiye ile sınırlı kalmadığı, dünyanın farklı ülkelerinde de Kur'an kursları ve İslami kültür merkezleri oluşturulduğu belirtilmektedir.
Almanya'daki Türk işçilere din eğitimi verilmesi konusunda 1974 yılında Alman hükûmetinden izin alınması da cemaatin yurt dışındaki faaliyetleri arasında gösterilmektedir. Süleymancılar, tarihsel süreç içerisinde Kur'an kurslarının yanı sıra öğrenci yurtları, vakıflar, dernekler ve şirketler aracılığıyla faaliyet göstermiştir.
SÜLEYMANCILARIN ÜYE SAYISI NE KADAR?
Verilen bilgilere göre cemaatin 1990'ların başında Türkiye'de tahmini iki milyon civarında üyesinin bulunduğu aktarılmıştır. Daha sonraki yıllarda ise cemaatin Türkiye'de ve yurt dışında farklı kurumlar üzerinden faaliyetlerini sürdürdüğü belirtilmektedir.
2017 yılı itibarıyla Türkiye genelinde yaklaşık 900 dernek, yaklaşık 1.300 yurt ve pansiyon, yaklaşık 20 vakıf ve 30'un üzerinde şirket bulunduğu aktarılmaktadır. Aynı bilgilerde cemaatin yurt içinde ve yurt dışında organize olduğu ve yıl içerisinde tahmini ortalama 100 bin öğrenciye eğitim verdiği belirtilmektedir.
SÜLEYMANCILARIN TARİHÇESİ KISACA
Süleymancıların tarihçesi, verilen bilgilere göre Süleyman Hilmi Tunahan'ın 1920 yılında Daru'l-Hilafeti'l-Aliyye medresesinde Kur'an öğretmenliği yapmasıyla başlayan sürece dayanmaktadır. 1924 yılında Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu'nun çıkarılmasının ardından dinî eğitimin devam ettirilmesi yönünde faaliyetlerde bulunduğu aktarılan Tunahan, daha sonraki yıllarda İstanbul vaizliği yapmıştır. 1949 yılında Kur'an kurslarının açılmasına yasal olarak izin verilmesinin ardından 1951 yılında Çamlıca'da ilk Kur'an kursunu açmıştır. 1950'li yıllarda cemaatin farklı şehirlere yayıldığı belirtilmektedir. 1971 yılından sonra öğrenci yurtlarının inşa edildiği, 1974 yılında ise Almanya'daki Türk işçilere din eğitimi verilmesi konusunda Alman hükûmetinden izin alındığı aktarılmaktadır.
1980'li yıllarda cemaatin dernekler, Kur'an kursları ve yurtlar üzerinden faaliyetlerini sürdürdüğü belirtilmektedir. 2000 yılında Kemal Kacar'ın ölümünden sonra Arif Ahmet Denizolgun, 2016 yılında Denizolgun'un ölümünden sonra ise Alihan Kuriş cemaatin lideri olmuştur. Verilen bilgilere göre Süleymancılar, tarihsel süreç içerisinde Kur'an öğretimi ve dinî eğitim faaliyetleri başta olmak üzere öğrenci yurtları, vakıflar, dernekler ve şirketler üzerinden faaliyet göstermiştir.
