Tarımın başkenti Adana’da, sofraların vazgeçilmezi soğanda turfanda hasat heyecanı başladı. Yüreğir ilçesi başta olmak üzere kent genelinde yaklaşık 31 bin dönümlük arazide ekili olan soğanlar için Türkiye'nin dört bir yanından gelen mevsimlik işçiler tarlalara indi. Ancak bu yıl hasat, geçtiğimiz yıllara göre yaklaşık 2 hafta gecikmeli başladı.
İklim değişikliğinin etkisiyle mevsim normallerinin üzerinde seyreden yağışlar hem hasat takvimini öteledi hem de tarlalarda "mildiyö" adı verilen mantar hastalığının yayılmasına neden oldu. Binbir emekle topraktan sökülen, çuvallanan ve kamyonlara yüklenen soğanlar iç piyasaya gönderilmeye başlanırken, üreticiler henüz netleşmeyen fiyatlar karşısında endişeli bir bekleyiş içerisinde. Depolarda halen 50 bin ton kışlık soğan bulunması arz-talep dengesini zorlarken, Adanalı çiftçiler kilogram başına en az 15 lira seviyesinde bir taban fiyatın oluşmasını umut ediyor. İşte Adana’nın bereketli topraklarında başlayan soğan hasadına dair tüm detaylar…
YAĞIŞLAR VE MİLDİYÖ HASTALIĞI VERİMİ %20 DÜŞÜRDÜ
Adana’da bu yıl kış ve bahar aylarında görülen aşırı yağışlar, soğan üretimini olumsuz etkiledi. Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, hava şartlarının tarladaki mahsulün verimini dönüm başına 5-6 tondan 3-4 tona kadar düşürdüğünü belirtti. Yağışların tetiklediği mildiyö hastalığına karşı çiftçilerin 10-12 defa ilaçlama yapmak zorunda kaldığını ifade eden Doğan, bu durumun üretim maliyetlerini ciddi oranda artırdığına dikkat çekti. Dönüm başına maliyetin 35-40 bin lira bandına çıktığı bölgede, düşük rekolte üreticiyi fiyat beklentisinde daha hassas hale getirdi.
DEPOLARDA 50 BİN TON KIŞLIK SOĞAN VAR
Yeni mahsulün piyasaya girdiği şu günlerde, depolarda halen kışlık soğan stoklarının bulunması fiyatlar üzerinde baskı oluşturuyor. Şu anda kışlık soğanın toptan kilogram fiyatı depolarda 3 ila 5 lira arasında değişirken, seçilmiş birinci sınıf ürünler 6-8 lira bandında alıcı buluyor. Turfanda soğanın yazlık bir ürün olması ve kabuk yapısı nedeniyle uzun süre depolanmaya uygun olmaması, ürünün hızlı bir şekilde iç piyasada tüketilmesini zorunlu kılıyor. Bu durum, fiyatların belirlenmesinde tamamen arz ve talep dengesinin rol oynamasına neden olacak.
ÜRETİCİNİN SESİ: "15 LİRANIN ALTI ZARAR DEMEKTİR"
Adana'da 90 dönümlük arazisinde soğan üretimi yapan Mehmet Andıç, yaşadıkları zorlukları İHA muhabirine anlattı. Yağışlar nedeniyle verim kaybı yaşadıklarını belirten Andıç, "Her sene dönüme aldığımız 6 tonluk verim bu sene 3-4 tona geriledi. Maliyetlerimiz kilogram başına yaklaşık 15 lira seviyesinde. Eğer tarladan satış fiyatımız 15 liranın altında kalırsa çiftçi olarak zarar ederiz. Emeğimizin karşılığını alabilmek için en az 15 lira fiyat bekliyoruz" dedi. Çiftçiler, fiyatların netleşmediği bir ortamda mahsulü piyasaya sürmenin riskini taşıyor.
İHRACAT DESTEĞİ NİSAN SONUNDA BİTİYOR
Hükümetin geçtiğimiz aylarda ihracatı teşvik etmek amacıyla verdiği 3 liralık destek, daha sonra 2,5 liraya çekilmişti. Ancak bu desteğin nisan ayı sonunda sona erecek olması, üreticinin elini zayıflatan bir diğer unsur olarak görülüyor. Yazlık soğanların kabuk bağlama yapısı gereği yurt dışına gönderilmesinin zor olduğunu belirten oda başkanları, ürünün büyük bir kısmının iç pazarda kalacağını öngörüyor. Eğer nisan ayı sonuna kadar talep artışı yaşanmazsa, arzın fazlalığı fiyatların çiftçinin beklediği 15 lira seviyesinin altında kalmasına neden olabilir.
ADANA SOĞANI TÜRKİYE'NİN DÖRT BİR YANINDA
Tarladan toplanan soğanlar, soğan elçileri tarafından sayılarak kamyonlara yükleniyor ve Ankara, İstanbul, İzmir gibi büyükşehirler başta olmak üzere Türkiye'nin geneline gönderiliyor. Turfanda soğanın piyasaya girmesiyle birlikte mutfaklardaki soğan fiyatlarının nasıl şekilleneceği ise önümüzdeki günlerdeki arz-talep trafiğine göre netleşecek. Adanalı üreticiler, bir yıllık emeklerinin karşılığını alabilmek için piyasa koşullarının lehlerine dönmesini bekliyor.
