Nijerya'nın genelinde etkili olan Lassa ateşi salgını, 2026 yılı itibarıyla en ölümcül dönemlerinden birini yaşıyor. Nijerya Hastalık Kontrol Merkezi (NCDC) tarafından paylaşılan resmi verilere göre, yılın başından bu yana bu hastalık nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 190'a yükseldi. Geçtiğimiz yılın aynı dönemine oranla vaka ölüm hızında (CFR) yaşanan %25,2'lik dramatik artış, virüsün bu yıl çok daha agresif bir seyir izlediğini gösteriyor. Batı Afrika’nın bu kalabalık ülkesinde sağlık sistemini zorlayan salgın, özellikle kırsal alanlarda ve farelerle temasın yoğun olduğu bölgelerde yayılmaya devam ediyor.
NİJERYA’DA LASSA ATEŞİ SALGININDA SON DURUM VE RESMİ RAKAMLAR
NCDC yetkililerinin yaptığı açıklamada, salgının sadece vaka sayısı açısından değil, öldürücülük oranı açısından da kritik bir eşiği aştığı vurgulandı. Geçtiğimiz yıl %19,1 olarak kayıtlara geçen ölüm oranı, bu yıl itibarıyla %25,2 seviyesine ulaştı. Bu veriler, hastalığa yakalanan her 4 kişiden birinin hayatını kaybettiği anlamına geliyor. Ülkenin birçok eyaletine yayılan salgın nedeniyle hastanelerde özel karantina birimleri kurulurken, ilaç ve tıbbi malzeme tedariğinde sıkıntılar yaşandığı bildiriliyor. Özellikle sağlık çalışanlarının da risk altında olduğu ve enfekte olanlar arasında tıbbi personelin de bulunduğu gelen bilgiler arasında.
VİRÜSÜN YAYILMA NEDENLERİ VE FARE TEHLİKESİ
Lassa ateşi, "Mastomys natalensis" türü çok memeli farelerin dışkı ve idrarıyla temas edilmesi sonucu insanlara bulaşıyor. Nijerya'da gıdaların açıkta saklanması ve hijyen koşullarının yetersizliği, farelerin ev içlerine kadar girmesine neden oluyor. İnsanlar enfekte olan farelerin idrar veya dışkısıyla kirlenmiş yiyeceklere dokunduğunda veya bunları tükettiğinde virüs vücuda giriyor. Ayrıca, virüsün insandan insana enfekte kişilerin vücut sıvıları yoluyla bulaşabilmesi, hastanelerde ve aile içinde salgının hızla yayılmasına zemin hazırlıyor. Uzmanlar, farelerle mücadele edilmeden salgının kontrol altına alınamayacağını belirtiyor.
BELİRTİLER VE TEDAVİ SÜRECİNDE YAŞANAN ZORLUKLAR
Hastalık genellikle yüksek ateş, halsizlik, baş ağrısı ve boğaz ağrısı gibi semptomlarla başlıyor. Ancak vaka ilerledikçe göğüs ağrısı, kusma, ishal ve en tehlikeli aşama olan iç kanamalar meydana geliyor. Erken teşhis edildiğinde antiviral ilaçlarla tedavi şansı olsa da, Nijerya'daki birçok vakada hastaların sağlık kuruluşlarına çok geç başvurması ölüm oranlarını artırıyor. NCDC, halkı yüksek ateş durumunda derhal en yakın sağlık merkezine gitmeleri konusunda uyarırken, evlerde farelerin giremeyeceği kapalı saklama kaplarının kullanılması gerektiğini hatırlatıyor.
BÖLGESEL RİSKLER VE ULUSLARARASI YARDIM ÇAĞRISI
Nijerya'daki salgın, komşu ülkeler olan Benin ve Togo gibi bölgeler için de risk teşkil ediyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve diğer uluslararası sağlık kuruluşları, Nijerya'ya teknik destek ve aşı çalışmaları konusunda yardım sağlamaya çalışıyor. Ancak henüz yaygın olarak kullanılan bir Lassa aşısının bulunmaması, mücadelenin sadece semptomatik tedavi ve hijyen önlemleriyle sınırlı kalmasına neden oluyor. Hükümet, salgınla mücadele için ek bütçe ayırsa da, vaka sayısındaki artışın önüne geçmekte zorlanıyor.
GELECEK PROJEKSİYONU: SALGIN DURDURULABİLECEK Mİ?
Sağlık uzmanları, Nijerya'daki mevsimsel döngünün fare popülasyonunu artırdığını ve önümüzdeki aylarda vaka sayılarının daha da yükselebileceğini öngörüyor. Eğitim çalışmalarının hızlandırılması ve laboratuvar kapasitelerinin artırılması planlanıyor. Ancak mevcut veriler, 2026 yılının Lassa ateşi açısından son on yılın en ağır bilançolarından birine sahne olabileceğini kanıtlıyor. Halkın hijyen kurallarına tam uyum sağlaması ve hükümetin radikal sağlık politikaları izlemesi salgının seyrini değiştirecek tek unsur olarak görülüyor.
