Kahramanmaraş Nöbetçi Eczaneler 27 Ekim Salı
Kahramanmaraş Nöbetçi Eczaneler 27 Ekim Salı
İçeriği Görüntüle
Kahramanmaraş mutfağının geleneksel et yemekleri arasında bulunan Maraş eli böğründe, diğer adıyla Maraş yanyana, malzemelerin tepsiye yerleştirilme biçimiyle öne çıkıyor. Dana veya kuzu eti, domates, yeşilbiber ve sarımsak kullanılarak hazırlanan yemek, taş fırında pişiriliyor.
Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 4 Kasım 2022 tarihinde tescillenen Maraş eli böğründe, 1250 numaralı mahreç işareti kapsamında korunuyor.
Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi adına kayıtlı ürünün geleneksel tarifinde et ve sebzelerin birbirine karıştırılmadan yan yana yerleştirilmesi, ayırt edici özellikler arasında bulunuyor.
YEMEĞİN ADI MALZEMELERİN DİZİLİŞİNDEN GELİYOR
Maraş eli böğründe, yörede yanyana adıyla da biliniyor.
Bu adlandırma, yemeğin hazırlanmasında kullanılan et ve sebzelerin tepsinin farklı bölümlerine gruplar halinde dizilmesiyle bağlantılı.
Türk Patent ve Marka Kurumunun tescil belgesinde, malzemelerin ince alüminyum tepsi veya güveç içerisinde yan yana yerleştirildiği belirtiliyor.
Et, domates, biber ve sarımsakların ayrı gruplar oluşturması, yemeğin geleneksel sunum biçimini belirliyor.
Bu özellik, Maraş eli böğründeyi malzemelerin önceden tamamen karıştırıldığı diğer tepsi yemeklerinden ayırıyor.
GELENEKSEL TARİFTE DANA VEYA KUZU ETİ KULLANILIYOR
Maraş eli böğründenin temel malzemesini dana veya kuzu eti oluşturuyor.
Coğrafi işaret belgesindeki üretim tarifinde 150 gram et, bir büyük domates, beş veya altı yeşilbiber ve aynı sayıda sarımsak dişi kullanılıyor.
Tuz ve Maraş biberi, isteğe bağlı malzemeler arasında bulunuyor.
Dana eti tercih edildiğinde karışıma 20-30 gram kuyruk yağı eklenebiliyor.
Etlerin yaklaşık bir veya iki santimetre büyüklüğünde kuşbaşı ya da jülyen biçiminde doğranması gerekiyor.
Domates ve biberler ise et parçalarından daha büyük doğranıyor.
Bu hazırlama yöntemi, malzemelerin aynı tepside farklı gruplar halinde pişirilmesine dayanıyor.
TAŞ FIRINDA YÜKSEK SICAKLIKTA PİŞİRİLİYOR
Maraş eli böğründenin üretimindeki önemli aşamalardan biri taş fırın kullanılması.
Tescil belgesine göre hazırlanan tepsi, 270-300 derece sıcaklıktaki taş fırına yerleştiriliyor.
Resmî üretim yönteminde 10-15 dakikalık pişirme süresi belirtiliyor.
Bu süre, tescilli yöntemdeki taş fırın koşullarına ait olup bütün ev tipi fırınlar için geçerli bir pişirme süresi olarak değerlendirilmemeli. Etin güvenli biçimde pişirilmesi ayrıca önem taşıyor.
Fırından çıkarılan yemek, geleneksel olarak lavaş ekmeği ve ayranla servis ediliyor.
MARAŞ BİBERİ TARİFTE YER ALABİLİYOR
Kahramanmaraş'ın coğrafi işaretli ürünlerinden Maraş biberi de eli böğründe yapımında kullanılabiliyor.
Tescil belgesine göre Maraş biberi zorunlu değil, isteğe bağlı bir malzeme.
Yemeğin temel özelliği kullanılan baharattan çok, et ve sebzelerin hazırlanma ve pişirilme biçiminden kaynaklanıyor.
Bu ayrıntı, Maraş mutfağında geleneksel tekniklerin yalnızca malzeme seçiminden ibaret olmadığını gösteriyor.
Taş fırın, tepsi düzeni ve etin hazırlanma biçimi birlikte değerlendirildiğinde yöresel ustalık bilgisi öne çıkıyor.
2022 YILINDA COĞRAFİ İŞARETLE TESCİLLENDİ
Maraş eli böğründenin coğrafi işaret başvurusu 3 Kasım 2021 tarihinde yapıldı.
Başvuru çalışmalarında Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Gıda İşleme Bölümü ve Kahramanmaraş Lokantacılar, Kebapçılar ve Tatlıcılar Odası iş birliği gerçekleştirdi.
Tescil 4 Kasım 2022 tarihinde tamamlandı ve 15 Kasım 2022 tarihli resmî bültende yayımlandı.
Coğrafi işaret belgesine göre üretimin bütün aşamalarının Kahramanmaraş ilinde gerçekleştirilmesi gerekiyor.
Maraş eli böğründe, et ile sebzelerin yan yana dizilmesi ve taş fırında pişirilmesiyle Kahramanmaraş'ın geleneksel yemek mirasında yer alıyor.
Araştırma kaynakları:
Türk Patent ve Marka Kurumu tescil kaydı:
https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/5465
Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesinin 15 Kasım 2022 tarihli açıklaması:
https://kahramanmaras.bel.tr/haber/2022/11/15/maras-eli-bogrunde-tescillendi

Muhabir: Sefa Başer