ABD’nin Alaska eyaletinde yıllar önce gerçekleştirilen bir kazı, sıra dışı bir keşifle sonuçlandı. 1998 yılında Ruby kasabası yakınlarındaki Swift Creek bölgesinde çalışan madenci Barry Clay, buldozerle kazı yaptığı sırada devasa bir altın külçesine rastladı.
Doğal yapısını koruyan altın parçası, büyüklüğü ve ağırlığıyla dikkat çekti. Alaska’da şimdiye kadar keşfedilen en büyük doğal altın külçesi olarak kayıtlara geçen buluntu, ilerleyen yıllarda koleksiyon dünyasının da önemli parçalarından biri haline geldi.
Keşfin ardından külçeye, Klondike Altına Hücum döneminin 100. yıl dönümüne atıfta bulunularak “Alaska Centennial Nugget” adı verildi. Türkçeye “Alaska Yüzyıl Külçesi” olarak çevrilen parça, nadirliği nedeniyle yıllar boyunca ilgi gördü.
Tam 9,14 kilogram ağırlığında
Dev altın külçesinin ağırlığı 294,1 troy ons, yani yaklaşık 9,14 kilogram olarak kaydedildi. Yaklaşık 17 santimetre uzunluğunda, 14,5 santimetre genişliğinde ve 11 santimetre yüksekliğindeki parça, büyüklüğüyle benzer doğal altın örneklerinden ayrılıyor.
Külçenin yalnızca ağırlığı değil, doğal oluşumu da dikkat çekiyor. Beyaz kuvarsla birlikte bulunan altın, işlenmiş bir külçe yerine doğada oluşmuş yapısını büyük ölçüde koruyan nadir örnekler arasında gösteriliyor.
Doğal altın külçelerinin değeri belirlenirken yalnızca içerdikleri altının miktarı dikkate alınmıyor. Boyut, saflık, oluşum biçimi, nadirlik ve koleksiyon değeri de satış fiyatını etkileyen unsurlar arasında bulunuyor.
20 yıldan fazla saklandı, açık artırmada satıldı
1998 yılında bulunan Alaska Centennial Nugget, uzun süre kamuoyunun gündeminden uzak kaldı. Dev altın parçası, yıllar sonra ABD merkezli Heritage Auctions tarafından düzenlenen “Doğa ve Bilim” müzayedesinde satışa çıkarıldı.
8 Aralık 2021 tarihinde gerçekleştirilen açık artırmada külçenin 700 bin ila 1 milyon dolar arasında bir fiyata satılması bekleniyordu. Müzayede sonunda ise parça 750 bin dolara alıcı buldu.
Satış fiyatıyla dikkat çeken külçe, müzayedenin en pahalı parçalarından biri olarak öne çıktı. Böylece yıllar önce bir kazı sırasında bulunan doğal altın, koleksiyon piyasasında yüz binlerce dolarlık değere ulaştı.
Doğal altın külçelerinin sayısı oldukça az
Büyük ve doğal yapısını koruyan altın külçeleri, dünya genelinde nadir rastlanan buluntular arasında yer alıyor. Müzayede yetkililerinin aktardığı bilgilere göre, 250 troy onstan daha ağır doğal altın külçelerinin sayısı dünya genelinde 50’nin altında bulunuyor.
Yaklaşık 9,14 kilogram ağırlığındaki Alaska Centennial Nugget da bu nadir örnekler arasında gösteriliyor. Külçenin büyüklüğü, doğal yapısı ve koleksiyon niteliği, satış fiyatının belirlenmesinde etkili olan unsurlar arasında değerlendiriliyor.
Altının saflığı da incelendi
Külçenin yüzeyinde gerçekleştirilen X-ışını floresansı analizi, altının saflığına ilişkin önemli veriler ortaya koydu. İncelemede yüzeydeki altının ortalama yüzde 87,59 saflıkta olduğu belirlendi. Bu oran yaklaşık 21 ayara karşılık geliyor.
Bununla birlikte, yüzey analizinin külçenin tamamındaki altın miktarını kesin olarak ortaya koymadığı belirtiliyor. İç bölümün kapsamlı biçimde analiz edilmemesi nedeniyle parçanın toplam saf altın içeriği kesin olarak belirlenmiş değil.
Doğal altın külçeleri, yalnızca eritildiğinde elde edilebilecek altının piyasa değeri üzerinden fiyatlandırılmıyor. Özellikle büyük, nadir ve geçmişi belgelenmiş örnekler, koleksiyoncular için ayrıca değer taşıyabiliyor.
Alaska’da sıradan bir kazı sırasında ortaya çıkan 9,14 kilogramlık külçenin hikâyesi de doğadan çıkarılan nadir buluntuların yıllar sonra uluslararası müzayede piyasasında nasıl yüksek fiyatlara ulaşabildiğini gözler önüne seriyor.
