İstanbul Kapalıçarşı’da yüzyıllardır süregelen "çekili altın" (kesme altın) ile ödeme geleneği, yeni kurulan Altın Rafinerileri Derneği’nin müdahalesiyle büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi. Dernek tarafından esnafa gönderilen yazıda; kaçak altınla mücadele gerekçe gösterilerek 4 Mayıs 2026 itibarıyla çekili altın üretiminin ve ticaretinin durdurulması istendi. Ancak bu hamle, hem İstanbul Kuyumcular Odası’ndan hem de bölgedeki binlerce kuyumcudan sert bir duvarla karşılaştı. İşçilik maliyetinin düşük olması ve küsuratlı ödemelerde esneklik sağlaması nedeniyle tercih edilen çekili altının devre dışı bırakılmak istenmesi, sektör paydaşları tarafından "ekonomik bir dayatma" olarak nitelendirildi. Peki, çekili altın neden hedef alındı? Rafinerilerin bu talebi yasal bir zorunluluk mu yoksa sektörel bir strateji mi? İşte Kapalıçarşı’da tansiyonu yükselten altın krizinin tüm perde arkası…
DERNEĞİN "YASAK" YAZISI ORTALIĞI KARIŞTIRDI
Nisan ayında 9 rafineri tarafından kurulan Altın Rafinerileri Derneği, gönderdiği mailde Şırnak’ta yaşanan kaçak altın olaylarını referans göstererek çekili altın kullanımının suistimallere açık olduğunu savundu. Dernek, üyelerine gönderdiği talimatta çekili altınların toplanıp külçeye dönüştürülmesini ve ödemelerin yalnızca damgalı külçe altınlarla yapılmasını istedi. Ayrıca bu ticaretin devam etmesi durumunda ihbar mekanizmasının işletilmesi çağrısında bulunulması, esnaf arasındaki huzursuzluğu zirveye taşıdı.
İSTANBUL KUYUMCULAR ODASI: "HUKUKİ DAYANAK YOK, TİCARET SERBEST"
Tartışmaların odağındaki İstanbul Kuyumcular Odası, sosyal medya hesapları üzerinden jet hızıyla bir açıklama yaparak esnafı teskin etti. Yapılan açıklamada, Resmi Gazete’de yayımlanan herhangi bir yeni yönetmelik bulunmadığına dikkat çekilerek şu ifadelere yer verildi:
"Yüzyıllardır üretimin olmazsa olmazı olan çekili has altın değişiminin yasaklanması gibi bir durum söz konusu değildir. Herhangi bir yasal düzenleme olmadan böyle bir kısıtlama yapılamaz."
Sektör temsilcileri, çekili altının nihai tüketiciye satışının yasak olmasına rağmen, yetki belgesi olan firmalar arasındaki ticaretinin yasal bir genelgeye dayandığını hatırlattı.
ESNAF TEPKİLİ: "RAFİNERİLERİN TEKELİNE GİRMEYECEĞİZ"
Kapalıçarşı esnafı, rafinerilerin bu kararla kuyumcuları işçilik maliyeti yüksek olan paketli gram altınlara mahkûm etmek istediğini öne sürüyor. Bir kilo altında yaklaşık 7,5 gramlık bir maliyet farkı oluştuğunu belirten esnaflar, "Bu fark bizim kazancımızdan çok daha büyük. Kesme altın olmazsa küsuratlı ödemeleri yapamaz hale geliriz. Sektör bu maliyetler altında ezilir ve durur" diyerek tepkilerini dile getirdi. Esnaf, faturasıyla alınan ve satılan her ürünün yasal olduğunu vurgulayarak, geleneksel yöntemleri kullanmaya devam edeceklerini duyurdu.
