Çalışanların giriş-çıkış ve mesai takibinde kullanılan parmak izi, yüz tanıma ve retina taraması gibi biyometrik sistemlerle ilgili dikkat çeken bir karar alındı. Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK), Resmi Gazete'de yayımlanan ilke kararıyla çalışanların biyometrik verileri kullanılarak yapılan mesai takibinin hukuka aykırı olduğuna hükmetti. Karar, kamu kurumlarından özel sektör işletmelerine kadar milyonlarca çalışanı ve işvereni doğrudan ilgilendiriyor.
KVKK'dan Emsal Niteliğinde Karar
Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ilke kararında, çalışanların devam kontrolü amacıyla parmak izi, yüz tanıma, retina taraması, el geometrisi ve ses tınısı gibi biyometrik verilerinin işlenmesinin kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuata aykırı olduğu belirtildi. Kurul, işverenlerin mesai kontrolü amacıyla çalışanlardan biyometrik veri toplamasının temel hak ve özgürlükler açısından dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Açık Rıza Tek Başına Yeterli Sayılmayacak
Kararın en dikkat çeken bölümlerinden biri ise çalışanların açık rızasına ilişkin değerlendirme oldu. KVKK, çalışanların bu uygulamalara onay vermiş olmasının tek başına hukuki dayanak oluşturmayacağını belirtti. Kurul, biyometrik verilerin işlenmesinin ancak kanunlarda açıkça düzenlenmiş durumlarda mümkün olabileceğini ifade etti. Bu nedenle işverenlerin, çalışanlardan yazılı onay alsalar dahi mesai takibi amacıyla biyometrik veri kullanmalarının hukuki risk oluşturabileceği değerlendiriliyor.
İş Yerlerinde Yeni Dönem Başlıyor
Kararla birlikte özellikle giriş-çıkış kontrolünü parmak izi veya yüz tanıma sistemleriyle sağlayan çok sayıda iş yerinin mevcut uygulamalarını yeniden gözden geçirmesi bekleniyor. Uzmanlara göre karar, insan kaynakları ve personel yönetim sistemlerinde önemli değişiklikleri beraberinde getirebilir. İşverenlerin bundan sonraki süreçte daha az müdahaleci ve kişisel mahremiyeti koruyan yöntemlere yönelmesi gerekecek.
KVKK Alternatif Sistemleri Sıraladı
Kurul, çalışanların mesai takibinin biyometrik veriler olmadan da gerçekleştirilebileceğini belirterek kullanılabilecek alternatif yöntemleri açıkladı. Buna göre iş yerlerinde şu sistemler tercih edilebilecek:
- Şifreli personel kartları
- PIN kodu ile giriş sistemleri
- RFID tabanlı kimlik kartları
- NFC teknolojili personel kartları
- Geleneksel imza föyleri
- Kağıt bazlı devam çizelgeleri
- Denetçi gözetiminde manuel kayıt sistemleri
KVKK, bu yöntemlerin çalışanların özel hayatına daha az müdahale ettiğini ve veri minimizasyonu ilkesine daha uygun olduğunu değerlendirdi.
Kamu ve Özel Sektörü Yakından İlgilendiriyor
Türkiye genelinde çok sayıda kamu kurumu, fabrika, üretim tesisi, özel şirket ve hizmet sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde biyometrik sistemler aktif olarak kullanılıyor. Yeni ilke kararının ardından özellikle parmak izi ve yüz tanıma teknolojileriyle çalışan personel takip sistemlerinin hukuki açıdan yeniden değerlendirilmesi bekleniyor. Uzmanlar, işverenlerin olası idari yaptırımlarla karşılaşmamak adına kullandıkları sistemleri KVKK mevzuatına uygun hale getirmeleri gerektiğine dikkat çekiyor.
Kişisel Verilerin Korunmasında Yeni Adım
KVKK'nın aldığı karar, çalışanların kişisel verilerinin korunmasına yönelik son yıllardaki en önemli düzenlemelerden biri olarak değerlendiriliyor. Kararın ardından iş dünyasında biyometrik veri kullanımına ilişkin uygulamaların nasıl şekilleneceği ve işverenlerin hangi alternatif sistemlere yöneleceği merak konusu olurken, milyonlarca çalışan açısından da yeni bir dönemin kapıları aralanmış oldu.
