Ekonomik daralma, yüksek faiz oranları ve krediye erişim zorlukları nedeniyle, şehirde alım-satım neredeyse durma noktasına geldi. Vatandaşlar nakit parayla alışveriş yapmak yerine, gayrimenkul, araç veya ticari varlıklarını takas ederek el değiştirmeye başladı.
İlan sitelerinde neredeyse her başlıkta “Takas yapılır” ibaresi yer alıyor. Artık ev karşılığında araç, arsa karşılığında daire, ticari kamyonet karşılığında tarlalar teklif ediliyor. Bu durum, piyasada paranın yerini malın aldığını gösteriyor.
Eskiden alıcılar satıcıyla pazarlık için mesaj atardı, şimdi ise önce neyle takas edilebileceğini soruyor. Ev ilanlarında, “sıfır veya az kilometre otomobil ile takas yapılır” gibi açıklamalara sıkça rastlanıyor.
Kredi faizlerinin %50’lere dayanması ve mevduat getirilerinin cazip hale gelmesi, nakit parayı piyasadan çekti. Bu yüzden satıcılar, malını nakde çevirmek yerine “değerini koruyabilecek başka bir mal” ile değiştirme yoluna gidiyor. Piyasada dolaşan somut varlıklar, bir nevi takas zinciri oluşturmuş durumda.
Uzmanlara göre bu durum, ekonomik krizin getirdiği zorunlu bir adaptasyon. Yatırımcılar ve bireyler, belirsizlik ortamında mal mülk edinmenin en risksiz yöntemlerinden biri olarak takası görüyor. Kahramanmaraş’ta bu sistemin yaygınlaşması, nakde dayalı klasik ticaret modelinin yerini alternatif yöntemlerin aldığını ortaya koyuyor.
Takas, sadece bireyler arasında değil; bazı küçük işletmelerin de mal/hizmet karşılığı araç veya arsa teklif ettiği görülüyor. Bu eğilimin yaz aylarında daha da artması bekleniyor.
Muhabir: YAVUZ NALBANTBAŞI
