Çocuk yaşta başladığı mesleği 60 yıldır sürdürüyor
Henüz 8-9 yaşındayken dayısının yanında çırak olarak semerciliğe adım atan Ali Özen, yaklaşık 60 yıldır aynı dükkânda çalışıyor. Ailesinde yaklaşık iki asırdır devam eden mesleğin son temsilcilerinden biri olduğunu belirten Özen, semerciliğin kendileri için sadece bir geçim kaynağı değil, aynı zamanda ata yadigârı bir miras olduğunu ifade etti.
Kahramanmaraş'ta Bugün Gazetesi'ne konuşan Özen, mesleği dayısından öğrendiğini belirterek, "Dayım da bu işi babasından öğrenmişti. Yaklaşık 200 yıldır ailemiz bu mesleği sürdürüyor. Ancak artık ihtiyaç kalmadı. Hayvan gücü yerini motorlu araçlara bırakınca yaptığımız semerleri satmakta zorlanıyoruz." dedi.
Bir dönem Kahramanmaraş'ın en hareketli çarşılarından biri olan Tarihi Semerciler Çarşısı'nda onlarca ustanın çalıştığını anlatan Ali Özen, bugün ise neredeyse tek başına kaldığını söyledi. İlerleyen yaşına rağmen kırsal mahallelerden gelen sınırlı sayıdaki siparişleri yetiştirmeye çalışan usta, mesleğin tamamen unutulmaması için üretime devam ettiğini dile getirdi.
"Bugün bıraksak yarın kimse yapmayacak"
Semerciliğin artık ekonomik açıdan sürdürülebilir olmadığını ifade eden Özen, şunları söyledi: "Bugün bıraksak yarın bu işi yapacak kimse kalmayacak. Artık kazandığımız para bizi tatmin etmiyor. Hayvan gücüne ihtiyaç kalmayınca semere de ihtiyaç kalmadı. Bugün varız, yarın bırakacağız."
Semer fiyatları 10 bin liraya kadar çıkıyor
Semer yapımında kullanılan malzemelerin maliyetinin arttığını belirten Ali Özen, ürettiği semerlerin fiyatlarının kullanım amacına göre değiştiğini söyledi. Özen, "Merkep semerleri 4 bin liradan başlıyor, 6-7 bin liraya kadar çıkıyor. At semerleri ise 6 bin liradan başlayıp 10 bin liraya kadar ulaşıyor." ifadelerini kullandı.
Yaş ilerledikçe üretim süresi de uzadı
Eskiden bir semeri yaklaşık iki günde tamamladığını anlatan deneyimli usta, ilerleyen yaşının çalışma temposunu etkilediğini belirterek, "Eskiden iki günde bitiriyordum. Şimdi yaşımız ilerledi, aynı semeri üç günde tamamlayabiliyorum." diye konuştu.
"Gençler öğrense bile devam ettiremez"
Semerciliğin geleceğine ilişkin umutlu olmadığını dile getiren Ali Özen, gençlerin bu mesleğe yönelse bile geçim sağlayamayacakları için uzun süre devam edemeyeceklerini söyledi. Teknolojinin geleneksel üretim biçimlerini büyük ölçüde ortadan kaldırdığını ifade eden Özen, şöyle konuştu: "Gençler semerciliği öğrense bile müşteri bulamaz. Çünkü artık hayvan gücüne ihtiyaç kalmadı. Her şey motorlaştı. Eskiden vatandaş tarlasını hayvanlarla sürüyordu. Şimdi küçük traktörler, paletli motorlar çıktı. Hayvanların yaptığı işi artık makineler yapıyor."
Kültürel mirasın son temsilcilerinden biri
Kahramanmaraş'ın köklü el sanatları arasında yer alan semercilik, geçmişte kırsal yaşamın vazgeçilmez mesleklerinden biri olarak öne çıkıyordu. Tarımda ve taşımacılıkta hayvan kullanımının azalmasıyla birlikte semercilik de yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Tarihi Semerciler Çarşısı'nda üretimini sürdüren Ali Özen ise yarım asrı aşkın emeğiyle yalnızca semer üretmiyor, aynı zamanda yüzlerce yıllık bir kültürel mirası da gelecek kuşaklara taşımaya çalışıyor. Ancak usta, kendisinden sonra bu mesleği sürdürecek yeni bir çırak bulunmamasının en büyük endişesi olduğunu dile getiriyor.
