Türkiye'nin farklı bölgelerinde bulunan aktif fay hatları, vatandaşların yaşadıkları şehirlerin deprem tehlikesini araştırmasına neden oluyor. Özellikle Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin ardından deprem güvenliği, ülke genelinde en çok merak edilen konular arasında yer alıyor.
Kuzey Anadolu Fay Hattı, Doğu Anadolu Fay Hattı ve Batı Anadolu'daki aktif fay sistemlerinin etkisi altındaki Türkiye'de, bazı şehirler ana fay sistemlerine uzaklıkları nedeniyle görece daha düşük deprem tehlikesine sahip bölgeler arasında değerlendiriliyor.
İç Anadolu'dan Trakya'ya, Güneydoğu Anadolu'dan Akdeniz'in iç kesimlerine kadar uzanan bu yerleşimlerde jeolojik yapı ve bölgesel sismik hareketlilik farklılık gösteriyor.
Deprem Tehlikesi Görece Düşük Olan 9 İl
Aktif fay sistemlerine uzaklıkları ve bölgesel jeolojik özellikleriyle öne çıkan iller arasında şu şehirler dikkat çekiyor:
1. Konya
İç Anadolu'nun geniş ovaları ve bazı bölgelerindeki düşük sismik hareketlilik nedeniyle deprem tehlikesinin görece düşük olduğu iller arasında gösteriliyor.
2. Karaman
Büyük fay sistemlerine uzak konumuyla dikkat çekiyor. Ancak il genelinde yerel faylar ve zemin koşulları ayrıca değerlendirilmeli.
3. Niğde
İç Anadolu'nun güneyinde yer alan kent, bölgesel fay sistemlerine göre farklı deprem tehlikesi değerlerine sahip.
4. Aksaray
Konumu nedeniyle deprem tehlikesinin görece düşük değerlendirildiği İç Anadolu şehirleri arasında sayılıyor.
5. Nevşehir
Bölgesel sismik hareketlilik bakımından Türkiye'nin daha hareketli fay kuşaklarından uzakta kalan alanlara sahip.
6. Mardin
Özellikle bazı kesimleri, ana fay sistemlerine göre daha düşük deprem tehlikesiyle öne çıkıyor.
7. Şanlıurfa
İlin bazı kesimleri, Doğu Anadolu Fay Sistemi'nin etkisinin daha sınırlı olduğu alanlarda bulunuyor.
8. Kırklareli
Trakya'nın kuzeybatısındaki konumu nedeniyle bazı bölgeleri ana fay sistemlerinden daha uzakta bulunuyor.
9. Edirne
Özellikle batı kesimleri, Marmara'nın daha aktif deprem alanlarına kıyasla görece düşük tehlike değerleriyle dikkat çekiyor.
Bu liste resmî bir AFAD sıralaması veya kesin güvenlik sınıflandırması değildir. İllerin tamamı için aynı deprem tehlikesi geçerli değildir.
Türkiye'de Deprem Tehlikesinin Daha Az Olduğu Bölgeler Neden Dikkat Çekiyor?
Deprem tehlikesinin belirlenmesinde yalnızca aktif fay hatlarına olan uzaklık dikkate alınmıyor. Yer kabuğunun yapısı, bölgesel tektonik hareketler, fayların üretme potansiyeli ve yerel zemin özellikleri de değerlendirmeye dahil ediliyor.
Dünyada Kanada, İsveç, Norveç ve Finlandiya gibi ülkelerin geniş anakaya alanları, jeolojik açıdan daha kararlı bölgeler arasında gösteriliyor.
Türkiye'de ise İç Anadolu'nun bazı kesimleri, ana fay sistemlerinin yoğunlaştığı bölgelere kıyasla daha düşük deprem tehlikesine sahip olabiliyor.
Kahramanmaraş Deprem Tehlikesi Düşük İller Arasında mı?
Kahramanmaraş, Türkiye'nin deprem tehlikesi yüksek bölgelerinden birinde bulunuyor. Özellikle 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen büyük depremler, kentin aktif fay sistemleriyle olan ilişkisini ve deprem gerçeğini bir kez daha ortaya koydu.
Doğu Anadolu Fay Sistemi'nin etkisindeki kentte geçmişte de yıkıcı depremler yaşandı. Bu nedenle Kahramanmaraş, deprem tehlikesinin görece düşük olduğu iller arasında değerlendirilemez.
Kentte deprem güvenliği açısından yapı stokunun yenilenmesi, zemin özelliklerinin incelenmesi ve yapı denetimlerinin önemi öne çıkıyor.
Bir Şehrin Deprem Tehlikesinin Düşük Olması Güvenli Olduğu Anlamına Geliyor mu?
Uzmanların dikkat çektiği en önemli konulardan biri, deprem tehlikesi ile bina güvenliğinin birbirinden farklı kavramlar olması.
Bir şehirde büyük fay hatlarının bulunmaması, o bölgede hiçbir zaman deprem yaşanmayacağı anlamına gelmiyor. Aynı şekilde deprem tehlikesi görece yüksek bir şehirde de yönetmeliklere uygun, mühendislik hizmeti almış ve denetlenmiş binalar hayati önem taşıyor.
Vatandaşların yaşadıkları bölgenin deprem tehlikesini AFAD'ın resmî haritasından, binalarının dayanıklılığını ise uzman mühendisler aracılığıyla inceletmesi gerekiyor.
Deprem tehlikesi hakkında bilgi almak isteyenler, AFAD'ın Türkiye Deprem Tehlike Haritası üzerinden adres veya koordinat bazında sorgulama yapabiliyor.
