Kahramanmaraş'ın 15 metrelik doğal güzelliği
Kahramanmaraş'ın 15 metrelik doğal güzelliği
İçeriği Görüntüle
Kahramanmaraş'ın Onikişubat ilçesine bağlı Kılavuzlu Mahallesi'nde bulunan Tarihî Ceyhan Köprüsü, yaklaşık beş asırlık geçmişi ve taş kemerli mimarisiyle şehrin önemli kültür varlıkları arasında yer alıyor. Kahramanmaraş-Kayseri kara yolunun yaklaşık 11'inci kilometresindeki yapı, Ceyhan Nehri üzerinde bulunması nedeniyle Ceyhan Köprüsü olarak da biliniyor.
6 Şubat 2023 depremlerinin ardından koruma ve restorasyon çalışmalarının gündeme geldiği tarihî köprüde, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen uygulamalarda 2026 yılının mayıs ayında son aşamaya gelindiği açıklandı.
Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi, 23 Mayıs 2026 tarihli açıklamasında köprünün özgün mimari dokusunun korunarak restore edildiğini ve yakın zamanda yeniden ziyaretçilerle buluşturulmasının hedeflendiğini duyurdu.
Ancak 19 Kasım 2026 itibarıyla köprünün tüm bölümlerinin ziyarete ve geçişe açıldığını kesin olarak gösteren daha yeni bir resmî duyuru doğrulanamadı. Bu nedenle restorasyonun son aşamaya gelmesiyle resmî ziyaret izninin verilmesi birbirinden ayrı değerlendirilmeli.
KILAVUZLU MAHALLESİNDE CEYHAN NEHRİ ÜZERİNDE YÜKSELİYOR
Tarihî Ceyhan Köprüsü, Onikişubat ilçesinin Kılavuzlu Mahallesi sınırlarında yer alıyor.
Kahramanmaraş Valiliğinin turizm kayıtlarında yapının Kahramanmaraş-Kayseri kara yolunun 11'inci kilometresinde bulunduğu belirtiliyor.
Köprü, nehir üzerindeki konumu nedeniyle Kahramanmaraş'ın hem tarihî ulaşım mirası hem de doğal çevresiyle bağlantılı yapılardan biri.
Tarihî köprüler yalnızca iki yakayı birbirine bağlamak amacıyla yapılmış ulaşım eserleri olarak görülmüyor. Yapıldıkları dönemin mühendislik yöntemlerini, malzeme kullanımını ve bölgedeki ulaşım ihtiyaçlarını da yansıtıyor.
Ceyhan Köprüsü'nün günümüze ulaşan taş kemerleri, geçmiş dönemlerin yapı tekniklerini incelemek açısından önem taşıyor.
Ancak yapının bütün bölümlerinin aynı tarihte inşa edildiği veya hiçbir değişikliğe uğramadığı düşünülmemeli. Tarih boyunca yapılan onarımlar, bir eserin bugünkü fiziksel durumunu etkileyebiliyor.
ALTI KEMERLİ YAPI YAKLAŞIK 158 METRE UZUNLUĞUNDA
Kahramanmaraş Valiliğinin tanıtımına göre Ceyhan Köprüsü doğu-batı doğrultusunda uzanıyor.
Yapının uzunluğu yaklaşık 158 metre olarak belirtiliyor.
Köprü altı kemer gözünden oluşuyor. Bunlardan biri, yaklaşık 24,60 metrelik açıklığıyla diğerlerinden ayrılıyor.
Ana kemerin yanında beş küçük açıklık bulunuyor.
Valilik, bu açıklıkların ve köprü ayaklarının mimari özelliklerini yapının önemli mühendislik ayrıntıları arasında gösteriyor.
Köprüde kullanılan moloz taş malzeme, tarihî yapının dış görünümünün belirleyici unsurlarından biri.
Ayrıca akarsu hareketinin köprü ayaklarına verebileceği zararları azaltmaya yönelik selyaran düzenlemeleri bulunuyor.
Bu özellikler, köprünün mimari tasarımında yalnızca geçişin değil suyun hareketinin de dikkate alındığını gösteriyor.
Bununla birlikte eski yapıların ölçüleri farklı araştırma ve restorasyon kayıtlarında küçük değişiklikler gösterebiliyor. Bu haberde Valiliğin yayımladığı ölçüler esas alındı.
KÖPRÜNÜN 16. YÜZYILA AİT OLDUĞU DÜŞÜNÜLÜYOR
Ceyhan Köprüsü'nün yapım tarihi, Kahramanmaraş Valiliğinin tanıtımında 16. yüzyıl olarak değerlendiriliyor.
Bu tarihleme, yapıyı yaklaşık beş asırlık bir geçmişe taşıyor.
Ancak söz konusu tarih, Valiliğin de kullandığı ifadeyle bir değerlendirme niteliğinde. Yapının kesin yapım gününü veya yılını ortaya koyan bir kitabe bilgisi bu araştırmada doğrulanamadı.
Bu nedenle köprünün belirli bir padişah, bey veya devlet görevlisi tarafından kesin olarak yaptırıldığı yönünde belgeye dayanmayan ayrıntılar eklenmedi.
Köprünün tarihî önemi, kesin yapım yılı kadar mimari özellikleri ve uzun süre korunabilmiş olmasıyla da bağlantılı.
Nehir üzerinde yer alan büyük kemer açıklığı, su geçişine uygun bir mühendislik yaklaşımını yansıtıyor.
Yapının tarih boyunca geçirdiği onarımlar da günümüzdeki biçiminin anlaşılmasında önem taşıyor.
6 ŞUBAT DEPREMLERİNDEN SONRA RESTORASYON GÜNDEME GELDİ
Kahramanmaraş'ta 6 Şubat 2023 depremleri birçok tarihî yapının korunmasını önemli bir gündem haline getirdi.
Tarihî Ceyhan Köprüsü de deprem sonrasında restorasyon süreciyle gündeme gelen kültür varlıkları arasında yer aldı.
Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından sürdürülen çalışmaların amacı, yapının mevcut durumunun iyileştirilmesi ve tarihî özelliklerinin korunması olarak açıklandı.
Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi, 23 Mayıs 2026 tarihinde restorasyonda son aşamaya gelindiğini duyurdu.
Ancak tarihî bir yapıda restorasyon çalışmalarının ilerlemesi ile yapının bütün bölümlerinin güvenli kullanıma açılması aynı süreç değil.
Özellikle köprülerde taşıyıcı sistemin kontrolü, zemin bağlantıları, yaya güvenliği ve çevresel düzenlemeler önem taşıyor.
Bu nedenle resmî açılış veya kullanım izni teyit edilmeden köprünün üzerinden geçilebileceği söylenmemeli.
TARİH VE DOĞA TURİZMİ BİR ARADA DEĞERLENDİRİLEBİLİR
Ceyhan Köprüsü, tarihî mimarisi kadar nehir üzerindeki konumuyla da dikkat çekiyor.
Kılavuzlu Mahallesi'ndeki bu yapı, Kahramanmaraş'ın kültürel mirasını araştıran ziyaretçiler için önemli bir nokta.
Taş kemerlerin suyla buluştuğu görüntü, tarih ve doğa fotoğrafçılığı açısından ilgi çekici bir manzara oluşturuyor.
Ancak nehir kıyısı ve köprü çevresindeki bütün alanların düzenlenmiş gezi parkı olduğu düşünülmemeli.
Restorasyon nedeniyle sınırlandırılmış bölgelere girilmemesi, nehir kıyısında güvenlik tedbirlerine uyulması gerekiyor.
Köprü çevresinde güncel otopark kapasitesi, engelsiz yaya güzergâhı, gece aydınlatması veya rehberlik hizmeti hakkında yeterli resmî bilgi bulunmuyor.
Bu nedenle ziyaret öncesinde ilgili kurumların açıklamalarının kontrol edilmesi önem taşıyor.
RESTORASYONUN TAMAMLANMASI KÜLTÜREL MİRAS İÇİN ÖNEMLİ
Tarihî Ceyhan Köprüsü, Kahramanmaraş'ta deprem sonrasında korunması hedeflenen taş yapılardan biri.
Restorasyonun amacı, yapıyı yalnızca görsel olarak yenilemek değil, tarihî özelliklerini geleceğe aktarmak.
Özgün taş dokusunun ve kemer sisteminin korunması, köprünün mimari değerinin sürdürülebilmesi açısından önem taşıyor.
Bununla birlikte tarihî eserlerin onarımında yalnızca dış görünüm değil, kullanılan malzeme, müdahale yöntemi ve koruma ilkeleri de belirleyici.
Kılavuzlu'daki Ceyhan Köprüsü, farklı yüzyıllardan günümüze ulaşan mühendislik mirasının Kahramanmaraş'taki örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
Yapının ziyarete açılmasına ilişkin güncel kararların resmî kurumlarca duyurulması bekleniyor.
Kaynak bağlantıları

Muhabir: Sefa Başer