Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin üzerinden yaklaşık 3 yıl geçmişken, bu büyük felaketle ilgili sosyal medyada yeniden dolaşıma giren bir paylaşım kamuoyunda infial yarattı. Mimarlar Odası Başkanlığı’na aday olan Nuri Akar’ın, 7 Şubat 2023 tarihinde yaptığı sosyal medya paylaşımında depreme ilişkin kullandığı ifadeler geniş kesimlerce nefret söylemi olarak değerlendirildi. Akar’ın, binlerce insanın hayatını kaybettiği bu yıkıcı felaketi “ilahi ceza” olarak nitelendirmesi ve kadınlara yönelik örtülü imalarda bulunması, başta mimarlık camiası olmak üzere birçok çevrede tepkiyle karşılandı.
PAYLAŞIMDA HEDEF GÖSTEREN İFADELER DİKKAT ÇEKTİ
Nuri Akar’ın sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşım, özellikle kadınları ve farklı yaşam tarzlarını hedef almasıyla dikkat çekti. “Yeryüzü bütün o pisliğini kustu” şeklindeki ifadesiyle, felaketin sorumluluğunu toplumsal kesimlere yükleyen bir dil kullanan Akar, depremi dini bir cezalandırma olarak tanımladı. Paylaşımda ayrıca, “Biz sustuk, uyaramadık” gibi ifadelerle, topluma yönelik bir özeleştiri sunar gibi görünse de, aslında belli grupları işaret eden bir üslup sergiledi. Bu yaklaşım, sosyal medyada geniş yankı bulurken, birçok kullanıcı bu sözlerin hem ayrımcı hem de toplumu kutuplaştırıcı olduğunu dile getirdi.
“BU ZİHNİYET TOPLUMU TEMSİL EDEMEZ”
Akar’ın kullandığı dil, Mimarlar Odası gibi kapsayıcı ve kamu yararını gözeten bir yapının temsilcisi olmaya aday bir isme yakıştırılmadı. Çok sayıda mimar, meslek odası üyesi ve vatandaş, bu söylemin Mimarlar Odası'nın değerleriyle bağdaşmadığını belirtti. Açıklama yapan bazı meslektaşları, “Deprem gibi bilimsel gerçekliklere dayanan bir felaketi, inanç ve ahlaki yargılarla açıklamak hem vicdansızca hem de akıl dışı. Bu söylem, toplumun acılarına tuz basmaktır” ifadelerini kullandı. Sosyal medyada ise “Bu aday, bu üslubuyla kamuoyunu değil, kendi dar görüşünü temsil eder” yorumları öne çıktı.
HUKUKİ SÜREÇ VE ETİK SORUMLULUKLAR GÜNDEMDE
Tepkilerin büyümesinin ardından bazı barolar ve sivil toplum kuruluşları, Akar hakkında suç duyurusunda bulunmaya hazırlanıyor. Özellikle nefret suçu kapsamında değerlendirilmesi beklenen bu paylaşımın, kamuoyunda yaratabileceği olası etkiler dikkate alınıyor. Ayrıca, Mimarlar Odası’nın da kendi etik ilkeleri çerçevesinde, başkan adaylığı süreciyle ilgili bir değerlendirme başlatabileceği belirtiliyor. Kamu görevine aday olan bir ismin, böylesi hassas bir konuda kullandığı dışlayıcı ve ayrımcı dilin, yalnızca mimarlık camiasında değil, toplumun her kesiminde sorgulanması gerektiği vurgulanıyor.
NE OLMUŞTU?
Nuri Akar, 7 Şubat 2023’te kişisel sosyal medya hesabında yaptığı paylaşımda, Kahramanmaraş’taki Trabzon Caddesi’nde yıkılan binalar üzerinden bir değerlendirme yapmıştı. Kadınların giyim tarzına atıfla, depremi “ceza” olarak nitelendirmiş, “masum enkaz altındaki kalanlarımıza şehitlik ver” ifadeleriyle dini referanslara başvurmuştu. Söz konusu paylaşımın yeniden gündeme gelmesiyle birlikte, adaylık süreci ve etik sorumlulukları daha yakından incelenmeye başlandı.
