Antibiyotiklerin etkisini kaybetmesi, dünya genelinde sağlık sistemlerini tehdit eden önemli sorunlardan biri haline geldi. Dünya Sağlık Örgütü, 18-24 Kasım Antimikrobiyal Direnç Farkındalık Haftası öncesinde yaptığı açıklamada, ilaçlara dirençli mikroorganizmaların yayılmasının ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.

DSÖ'ye göre bakterilerin antibiyotiklere karşı direnç geliştirmesi, daha önce kolaylıkla tedavi edilebilen enfeksiyonların kontrolünü zorlaştırıyor. Uzmanlar, gerekli önlemlerin alınmaması durumunda cerrahi müdahalelerden doğumlara, kanser tedavisinden kronik hastalıkların takibine kadar birçok sağlık hizmetinin daha riskli hale gelebileceği konusunda uyarıyor.

Antimikrobiyal Direnç Nedir, Neden Tehlikeli?

Antimikrobiyal direnç, bakteri, virüs, mantar ve parazitlerin kendilerine karşı kullanılan ilaçlara yanıt vermemesi anlamına geliyor. Bu durum, enfeksiyonların tedavisini zorlaştırırken hastalıkların daha ağır seyretmesine ve ölüm riskinin yükselmesine neden olabiliyor.

Özellikle antibiyotiklerin gereksiz veya yanlış kullanılması, dirençli bakterilerin ortaya çıkmasını ve yayılmasını hızlandırıyor. DSÖ, mevcut ilaçların etkisini kaybetmesinin modern tıbbın geleceğini tehdit ettiğine dikkat çekiyor.

25 Yılda 39 Milyon Ölüm Öngörülüyor

DSÖ yetkilisi Jean-Pierre Nyemazi, 2021 yılında dünya genelinde 1 milyondan fazla kişinin doğrudan antimikrobiyal direnç nedeniyle hayatını kaybettiğini hatırlattı.

Uzmanların projeksiyonlarına göre 2025-2050 döneminde antimikrobiyal dirence doğrudan bağlanabilecek ölüm sayısının 39 milyona ulaşabileceği tahmin ediliyor. Bu rakam kesinleşmiş bir sonuç değil, mevcut eğilimlere dayanan bilimsel bir öngörü olarak değerlendiriliyor.

Hakan Hastaoğlu Kimdir, Hakan Hastaoğlu Kaç Yaşında, Nereli, Mesleği Ne?
Hakan Hastaoğlu Kimdir, Hakan Hastaoğlu Kaç Yaşında, Nereli, Mesleği Ne?
İçeriği Görüntüle

Kanser Hastaları ve Kronik Hastalığı Olanlar Daha Fazla Risk Altında

İlaç direnci, bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler açısından daha büyük tehlike oluşturuyor.

Özellikle kanser tedavisi görenler ve kronik hastalıklarla mücadele eden kişiler, ilaçlara dirençli mikroorganizmaların neden olduğu enfeksiyonlar karşısında daha savunmasız kalabiliyor.

Antimikrobiyal ilaçların etkisini kaybetmesi, enfeksiyonların tedavisini güçleştirirken hastanede kalış sürelerinin uzamasına ve tedavi maliyetlerinin artmasına da yol açabiliyor. Ayrıca rutin ameliyatlar ve doğumlar sırasında enfeksiyon riskinin kontrol altına alınmasını zorlaştırabiliyor.

Ülkelerin Yalnızca Yüzde 38'i Enfeksiyon Önleme Kurallarını Uyguluyor

DSÖ'nün 2026 yılında 183 ülkeden elde ettiği verilere göre antimikrobiyal dirençle mücadelede ilerleme sağlansa da uygulamalar hedeflenen seviyeye ulaşamadı.

Araştırmaya göre 173 ülkenin ulusal antimikrobiyal direnç eylem planı bulunuyor. Ancak bu planların yalnızca 42'si finanse edilerek uygulamaya geçiriliyor.

Enfeksiyonların önlenmesine yönelik programları ülke genelinde uygulayabilen ülke sayısı ise 69'da kaldı. Bu oran yaklaşık yüzde 38'e karşılık geliyor.

DSÖ'den 2030 Hedefleri İçin Acil Eylem Çağrısı

Dünya Sağlık Örgütü, ülkelerin 2024 yılında belirlenen 2030 hedeflerine ulaşabilmesi için çalışmalarını hızlandırması gerektiğini bildirdi.

Mücadele kapsamında öne çıkan başlıklar şöyle:

  • Hastanelerde ve sağlık kuruluşlarında enfeksiyonların yayılmasının önlenmesi.

  • Antibiyotiklerin gereksiz ve yanlış kullanımının azaltılması.

  • İlaç direncini tespit edebilecek laboratuvar ve test kapasitesinin artırılması.

  • Antimikrobiyal direncin düzenli olarak takip edilmesi.

  • Yeni antibiyotik ve tedavi yöntemlerinin geliştirilmesinin desteklenmesi.

  • Aşılama, temiz su ve hijyen uygulamalarının yaygınlaştırılması.

DSÖ, 18-24 Kasım Antimikrobiyal Direnç Farkındalık Haftası kapsamında hükümetlere, sağlık kuruluşlarına ve toplumlara ortak mücadele çağrısında bulundu.

Kaynak: Dünya Sağlık Örgütü