Deprem sonrası 5 milyon kişiye psikososyal destek verildi

6 Şubat 2023’te meydana gelen ve 11 ilde yıkıma yol açan Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, vatandaşların travma sonrası tepkileriyle baş edebilmesi amacıyla kapsamlı bir psikososyal destek süreci başlattı. İlk andan itibaren sahaya inen uzman ekipler, sadece afet bölgesiyle sınırlı kalmadı; tahliye edilen vatandaşlar için Türkiye’nin dört bir yanında çalışmalar yürütüldü. Bugüne kadar 5 milyonu aşkın kişiye ulaşılan bu süreçte, psikolojik sağlamlığın artırılması odaklı yeni eğitim ve destek modelleri de hayata geçirildi.

Afet ve Acil Durumlarda Psikososyal Destek Daire Başkanı Gülşah Alakara Özcan, yürütülen çalışmalara ilişkin yaptığı açıklamada, psikolojik ilk yardım kapasitesinin artırıldığını belirtti. “Psikolojik sağlamlık, bizim için temel önceliklerden biri” diyen Özcan, vatandaşların hem kendilerine hem de yakınlarına destek olabilmeleri için 81 ilde eğitim, tatbikat ve bilgilendirme çalışmaları gerçekleştirdiklerini aktardı.

Bu kapsamda saha koordinatörleri yetiştiriliyor, mesleki uygulamaları destekleyen kaynaklar geliştiriliyor ve yerel planlar güncelleniyor. Psikolojik ilk yardım eğitiminin temel hedefi, bireylerin travma sonrası yaşadıkları zorluklarla baş edebilme becerilerini artırmak.

Depremin hemen ardından, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın koordinasyonuyla 70 ilden 13 binin üzerinde personel afet bölgesine sevk edildi. Bu personel; psikologlar, sosyal çalışmacılar, çocuk gelişimcileri, psikolojik danışmanlar ve sosyologlardan oluşan uzman ekiplerden meydana geldi.

Sadece deprem bölgesinde değil, tahliye edilen vatandaşların ulaştığı diğer illerde de eş zamanlı olarak hizmet sunuldu. Ayrıca Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne tahliye edilen vatandaşlara da destek sağlandı. Akut müdahale döneminden sonra, yerel ekipler tarafından sürdürülen iyileştirme süreciyle birlikte, toplamda 5 milyonu aşkın kişiye bireysel ve grup temelli destek verildi.

Travma sonrası psikososyal destek hizmetlerinde toplumun her kesimine ulaşılması hedeflenirken, kadınlar, çocuklar, engelliler ve yaşlılar gibi hassas gruplar özel olarak ele alındı. Bu kişilere hem bireysel danışmanlık hem de sosyal katılımı artıran etkinliklerle destek verildi.

Kadınlara yönelik mesleki atölyeler düzenlenerek, hem sosyal destek sağlandı hem de ruh sağlığı hizmetlerine erişim kolaylaştırıldı. Kırsal alanlarda hizmet sunumunu kolaylaştırmak için mobil ekipler görevlendirildi. Ayrıca, ALO 183 hattı üzerinden online psikolojik ilk yardım hizmeti sunulmaya devam ediyor.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, sadece mevcut afetlere müdahale etmekle kalmıyor; gelecekteki olası afetler için de kapsamlı bir hazırlık süreci yürütüyor. Kurumsal kapasitenin geliştirilmesi, eğitimlerin yaygınlaştırılması, saha personelinin uzmanlaştırılması ve yerel yönetimlerle iş birliğinin güçlendirilmesi bu sürecin temel ayaklarını oluşturuyor.

Gülşah Alakara Özcan, “Ruh sağlığını destekleyen hizmetleri sürdürülebilir kılmak, bireylerin afet sonrası yeniden ayağa kalkmasına katkı sağlamak demektir. Bu bilinçle hareket ediyoruz” diyerek sürecin uzun vadeli planlandığını vurguladı.