6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerinin ardından konut ve iş yeri hak sahibi kabul edilen vatandaşların kesin borçlandırma işlemlerine ilişkin merak edilen ayrıntılar açıklandı. AFAD tarafından yapılan bilgilendirmede, konut bedellerindeki farklılıkların nedenlerinden peşin ödeme indirimlerine, taksit sürelerinden tapu işlemlerine kadar birçok başlık açıklığa kavuşturuldu.
Bilgilendirmede özellikle 31 Aralık 2026 tarihi öne çıktı. Cumhurbaşkanlığı kararı kapsamında belirlenen şartları yerine getiren depremzedelerin konutlarda yüzde 74, iş yerlerinde ise yüzde 48 oranındaki peşin ödeme indiriminden yararlanabileceği belirtildi.
Taksitli ödeme seçeneğini tercih eden hak sahiplerinin ise ödeme işlemlerini belirtilen tarihten sonra gerçekleştirmesi durumunda borçlarını 18 yıl faizsiz ve eşit taksitler halinde ödeyebileceği bildirildi.
AFAD ayrıca konutların kesin borçlandırma bedellerinin neden birbirinden farklı olduğu, müşterek hak sahiplerinde banka hesabının nasıl açıldığı ve anahtarını henüz teslim alamayan vatandaşların indirim hakkından yararlanıp yararlanamayacağı konularında da açıklama yaptı.
KONUT BEDELLERİNİN FARKLI OLMASININ NEDENİ AÇIKLANDI
Hak sahiplerinin en fazla merak ettiği konulardan biri, aynı projede veya benzer bölgelerde bulunan konutların borçlandırma bedellerinin neden farklı olduğu oldu.
AFAD’ın açıklamasına göre konutların oda sayıları, büyüklükleri, katları ve cephe özellikleri maliyetlerin farklı hesaplanmasına neden olabiliyor.
Konutların 2+1 veya 3+1 olması ve metrekarelerinin farklılık göstermesi dolayısıyla maliyetler değişebiliyor.
Dairenin bulunduğu kat da nihai bedelin hesaplanmasında etkili oluyor. Ara kat, en üst kat veya zemin katta bulunan konutların maliyetleri aynı olmayabiliyor.
Bunun yanında konutun güneş alan cephesi, manzarası ve benzeri özellikler de şerefiye miktarının belirlenmesinde dikkate alınıyor.
YÜZDE 74 İNDİRİM HER KONUTA AYNI BORÇ ÇIKARMAYACAK
AFAD açıklamasında Cumhurbaşkanlığı kararıyla konutlarda yüzde 74 oranındaki peşin ödeme indiriminin standart tek bir rakam üzerinden uygulanmadığı vurgulandı.
Her konutun kendi şerefiyesi ve bireysel maliyeti üzerinden ayrı hesaplama yapılacağı belirtildi.
Bu nedenle yüzde 74 oranındaki indirim uygulanmasına rağmen, hak sahiplerine çıkarılan nihai borç miktarlarının birbirinden farklı olabileceği bildirildi.
Başka bir ifadeyle aynı oranda indirim uygulanması, bütün hak sahiplerinin aynı tutarda ödeme yapacağı anlamına gelmiyor.
KONUTTA YÜZDE 74, İŞ YERİNDE YÜZDE 48 İNDİRİM
6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerde hak sahibi kabul edilen vatandaşlara yönelik peşin ödeme indiriminin kapsamı da netleştirildi.
Bilgilendirmeye göre konut hak sahipleri için yüzde 74, iş yeri hak sahipleri için ise yüzde 48 peşin ödeme indirimi uygulanacak.
Söz konusu indirimler, 6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremlerde hak sahibi kabul edilen afetzedeler için geçerli olacak.
DİĞER AFETLERDE YÜZDE 20 İNDİRİM UYGULANACAK
AFAD, yüzde 74 ve yüzde 48 oranındaki indirimlerin bütün afetler için geçerli olmadığını da açıkladı.
6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler dışında meydana gelen afetlerde hak sahibi kabul edilen vatandaşlar için belirlenecek borçlandırma bedelleri üzerinden peşin ödeme yapılması halinde mevzuat gereği yüzde 20 indirim uygulanacak.
Bu nedenle hak sahiplerinin hangi afet kapsamında hak sahibi olduklarının uygulanacak indirim oranını doğrudan etkilediği belirtildi.
TAKSİTLİ ÖDEMEDE 18 YIL FAİZSİZ SEÇENEĞİ
Kesin borçlandırmada taksitli ödeme seçeneğine ilişkin detaylar da paylaşıldı.
Cumhurbaşkanlığı kararında belirtilen 31 Aralık 2026 ödeme tarihinden sonra ödeme işlemini gerçekleştiren vatandaşların borçlarını 18 yıl boyunca faizsiz ve eşit taksitler halinde ödeyebileceği belirtildi.
Böylece peşin ödeme yapmak istemeyen veya peşin ödeme imkânı bulunmayan hak sahiplerine uzun vadeli bir ödeme seçeneği sunulmuş olacak.
Taksitlerin eşit şekilde uygulanacağı ve 18 yıllık ödeme döneminde faiz işletilmeyeceği bildirildi.
YÜZDE 74 İNDİRİM İÇİN BORCUN TAMAMI KAPATILACAK
Peşin ödeme indirimi seçeneğinden yararlanmak isteyen vatandaşlar açısından en önemli şartlardan biri de borcun tamamının ödenmesi oldu.
AFAD tarafından yapılan açıklamada, Cumhurbaşkanlığı kararında belirtilen yüzde 74 oranındaki indirimden yararlanarak ödeme yapılabilmesi için borcun tek seferde, defaten kapatılması gerektiği belirtildi.
Bu yöntemi tercih eden hak sahiplerinin borçlarını indirim uygulanmış tutar üzerinden tamamen ödemesi gerekiyor.
Peşin ödemeler ile yıllık ödeme planına ilişkin işlemlerin Ziraat Bankası aracılığıyla gerçekleştirileceği bildirildi.
TAPULAR HEMEN VERİLMEYECEK
Kesin borçlandırma işlemlerinin başlamasının ardından vatandaşların merak ettiği bir diğer konu ise tapuların ne zaman teslim edileceği oldu.
AFAD’ın açıklamasına göre ödeme yapılmasının ardından tapu tescil işlemleri otomatik olarak hemen başlamayacak.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ilgili birimleri tarafından kat mülkiyeti kurulumunun AFAD Başkanlığına bildirilmesinin ardından tapu tescil işlemleri başlatılacak.
Dolayısıyla ödeme işleminin tamamlanması ile tapunun hak sahibine verilmesi arasında teknik ve idari süreç bulunabilecek.
MÜŞTEREK HAK SAHİPLERİNDE TEK HESAP AÇILACAK
Birden fazla kişinin hak sahibi olduğu müşterek taşınmazlarda banka hesabının nasıl açılacağı da açıklandı.
AFAD bilgilendirmesine göre müşterek hak sahiplerinin borçlandırma işlemlerinde borç hesabı bir hak sahibi adına tanımlanarak açılacak.
Müşterek hak sahiplerinin tamamının ayrı ayrı bankaya gitmesine gerek olmayacak.
Bu uygulamayla müşterek hak sahipliğinden kaynaklanan ödeme işlemlerinin tek hesap üzerinden yürütülmesi sağlanacak.
E-DEVLET’TE BORÇ TUTARI HEMEN GÖRÜNMEYEBİLİR
Kuraya katılıp konutunun anahtarını teslim alan bazı hak sahiplerinin e-Devlet sistemi üzerinden borçlandırma bedelini neden göremediğine ilişkin de açıklama yapıldı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından bina maliyetleri bildirildikçe borçlandırma bedellerinin sisteme yansıtılacağı belirtildi.
Bu nedenle anahtarını teslim alan her vatandaşın borç tutarının aynı anda e-Devlet ekranlarında görünmeyebileceği kaydedildi.
Maliyet bilgilerinin ilgili kurumlardan aktarılmasının ardından hak sahiplerinin borçlandırma tutarlarının sisteme işleneceği ifade edildi.
BANKA HESABINDA BORÇ BİLGİSİ GECİKEBİLİR
E-Devlet işlemlerini tamamlayan ancak peşin ödeme için bankaya gittiğinde hesabında borçlandırma bilgilerini göremeyen vatandaşlar için de bilgilendirme yapıldı.
Hak sahibinin e-Devlet üzerinden vadesiz hesap açılışı işlemini tamamlamasının ardından borcun ilgili hesaba tanımlanması için AFAD tarafından bankaya veri aktarımı gerçekleştiriliyor.
İşlem yoğunluğu nedeniyle bu bilgilerin banka sistemine yansımasında gecikme yaşanabileceği belirtildi.
AFAD, hak sahiplerinin hesabına borç bilgisi internet bankacılığında tanımlanana kadar beklemeleri gerektiğini bildirdi.
ANAHTARINI ALMAYANLAR İNDİRİMDEN YARARLANAMAYACAK
Bilgilendirmede en dikkat çeken başlıklardan biri, kurada konutu belirlenen ancak anahtarını henüz teslim alamayan hak sahiplerinin durumu oldu.
Kura isabeti olduğu halde anahtar teslimi yapılmayan veya henüz kurası çekilmeyen hak sahiplerinin yüzde 74 ve yüzde 48 oranındaki indirimden yararlanıp yararlanamayacağı sorusuna açıklık getirildi.
AFAD’ın bilgilendirmesine göre 31 Aralık 2026 tarihine kadar anahtarını alamayan veya alamayacak olan hak sahipleri bu düzenleme kapsamındaki indirimlerden yararlanamayacak.
Bu durum özellikle mahkeme kararıyla daha sonra hak sahibi olan veya henüz kura işlemleri tamamlanmamış vatandaşları yakından ilgilendiriyor.
31 ARALIK 2026 TARİHİ KRİTİK
Kesin borçlandırma sürecinde 31 Aralık 2026 tarihi birçok başlık açısından belirleyici olacak.
Konutlarda yüzde 74 ve iş yerlerinde yüzde 48 oranındaki peşin ödeme indiriminden yararlanılabilmesi için düzenlemede belirtilen şartların bu tarih çerçevesinde karşılanması gerekiyor.
Anahtar teslim işlemleri henüz tamamlanmamış hak sahipleri açısından da aynı tarih önem taşıyor.
Bu nedenle vatandaşların kendi hak sahipliği, anahtar teslimi ve borçlandırma durumlarını ilgili kurumların duyuruları üzerinden takip etmesi gerekiyor.
İNDİRİMİ KAÇIRANLAR İÇİN YÜZDE 20 SEÇENEĞİ
31 Aralık 2026 tarihinden önce yüzde 74 veya yüzde 48 oranındaki peşin ödeme indiriminden yararlanamayan hak sahiplerinin durumu da açıklığa kavuşturuldu.
AFAD tarafından yapılan bilgilendirmeye göre bu hak sahipleri, belirtilen tarihten sonra yalnızca mevzuatta yer alan yüzde 20’lik peşin ödeme indiriminden yararlanabilecek.
Dolayısıyla 6 Şubat depremleri için sağlanan yüksek oranlı peşin ödeme avantajı belirlenen süreyle sınırlı olacak.

HAK SAHİPLERİ SÜRECİ YAKINDAN TAKİP ETMELİ
Kesin borçlandırma işlemlerinde konutun özellikleri, hak sahipliği türü, anahtar teslim tarihi ve tercih edilen ödeme yöntemi doğrudan vatandaşın borç tutarını ve ödeme planını etkileyebiliyor.
Bu nedenle hak sahiplerinin kendi durumlarını e-Devlet üzerinden takip etmeleri ve ilgili kurumların resmî açıklamalarını kontrol etmeleri önem taşıyor.
Peşin ödeme seçeneğini tercih eden vatandaşların banka hesaplarına borç bilgilerinin aktarılmasını beklemeleri gerekebilirken, taksitli ödeme yapacak hak sahipleri için 18 yıllık faizsiz ödeme seçeneği uygulanacak.
6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra hak sahibi kabul edilen vatandaşların kesin borçlandırma sürecinde özellikle 31 Aralık 2026 tarihi, yüzde 74 ve yüzde 48 indirim oranları, 18 yıllık faizsiz taksit seçeneği ve anahtar teslim şartı en kritik başlıklar olarak öne çıkıyor.
Muhabir: Atilla ŞAKACI




