Ayşe Şasa kimdir, nasıl Müslüman oldu, ne zaman öldü? Hangi senaryoları yazdı?

TRT’nin dijital platformu tabii’de yayınlanan “Ayşe: Bir Ruh Macerası” dizisi, sinema yazarı ve senarist Ayşe Şasa’nın hayatına ilgi uyandırdı. Entelektüel kişiliği, arayış dolu yaşamı ve derin dönüşüm süreciyle Türk kültür tarihinde özel bir yere sahip olan Ayşe Şasa, hem yazdığı senaryolarla hem de eserleriyle iz bırakmış bir isim. Peki, Ayşe Şasa kimdir, nasıl Müslüman olmuştur, hangi eserleri yazmıştır ve ne zaman vefat etmiştir?

1 Şubat 1941 tarihinde İstanbul Amerikan Hastanesi'nde doğan Ayşe Mihriban Şasa, hem Çerkes hem Güneydoğulu köklere sahip bir ailenin çocuğuydu. Servet sahibi bir çevrede, dadılar ve mürebbiyelerle büyüdü. Bu yalnız ve ilgisiz çocukluk, onun ruhsal dünyasında derin izler bıraktı.

Küçük yaşlardan itibaren Batılı eğitimle yoğrulan Şasa, bale, piyano, yabancı dil gibi alanlarda özel dersler aldı. Robert Koleji’ni onur derecesiyle bitirdi. Genç yaşta sinemaya ilgi duydu; lisede ilk oyununu yazdı ve tiyatro çevrelerinden olumlu tepkiler aldı.

Ayşe Şasa'nın sinema kariyeri, 1963’te Atıf Yılmaz’a asistanlık yapmasıyla başladı. 1960’ların başında senaryo yazarlığına yöneldi. Kaleme aldığı dikkat çekici filmlerden bazıları:

Şasa, Türk sinemasının en güçlü kalemlerinden biri olarak Yeşilçam döneminde birçok filme kimlik kazandırdı.

Ayşe Şasa'nın yaşamındaki en keskin dönemeçlerden biri, 1980’li yıllarda yaşadığı şizofreni süreciydi. Bu süreçte inzivaya çekilen Şasa, psikolojik tedavi görmek için gittiği Londra’da Şerif Mardin’in hediye ettiği katalogda İbnü’l Arabi’nin “Fusûsu’l-Hikem” adlı eserini keşfetti.

Bu kitap, onun İslam’a ve özellikle tasavvufî düşünceye yönelmesine neden oldu. Şasa bu yönelişiyle sadece bir dine dönüş değil, aynı zamanda ruhsal bir iyileşme yaşadı. Kendi deyimiyle bu süreç, “delilikten uyanışa” geçtiği bir ruhi diriliş dönemiydi.

Ayşe Şasa, bir süre zatürre tedavisi gördü. 16 Haziran 2014 tarihinde hayatını kaybetti. Sahrayıcedid Mezarlığı’na defnedildi.

Ayşe Şasa yalnızca senaryo değil, düşünce ve otobiyografi türünde de birçok eser verdi. Bunlar arasında en bilinenleri:

Bu eserlerde hem sinemaya bakışını hem de kendi içsel dönüşümünü açık yüreklilikle kaleme aldı.

Ayşe Şasa, genç yaşta Atilla Tokatlı ile evlendi. Daha sonra ünlü yönetmen Atıf Yılmaz ile kısa süreli bir evlilik yaşadı. Üçüncü eşi Bülent Oran, özellikle hastalık sürecinde en büyük destekçisi oldu.

Evini bir okul gibi kullandı; birçok gençle birebir sohbetler yaptı, onlara rehberlik etti.