Akaryakıt fiyatlarını belirleyen vergi mekanizmasında önemli bir değişikliğe gidildi. Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile kamuoyunda "eşel mobil sistemi" olarak bilinen uygulamanın üç ay içerisinde kademeli şekilde sona erdirilmesi kararlaştırıldı.
Yeni düzenlemeyle birlikte akaryakıt ürünlerinde uygulanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) sistemi yeniden şekillendirilirken, söz konusu uygulamanın 1 Ekim 2026 itibarıyla tamamen yürürlükten kaldırılması planlanıyor.
ÖTV ARTIK FARKLI YÖNTEMLE UYGULANACAK
Hazine ve Maliye Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgilere göre, ÖTV Kanunu kapsamında akaryakıt ürünleri, petrol türevleri, alkollü içecekler ve tütün mamullerinin vergi tutarları her yıl ocak ve temmuz aylarında Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) doğrultusunda güncelleniyor.
Kanunun Cumhurbaşkanına verdiği yetki çerçevesinde ise ekonomik koşullar, enflasyon görünümü ve mali politikalar dikkate alınarak vergi oranlarında değişiklik yapılabiliyor.
Son yayımlanan karar da bu yetkinin kullanılmasıyla hayata geçirildi.
EŞEL MOBİL SİSTEMİNDE ORANLAR DEĞİŞTİRİLDİ
Kararla birlikte benzin, motorin, LPG otogaz ve tüpgaz başta olmak üzere ÖTV Kanunu'nun (I) sayılı listesinde bulunan ürünler için uygulanan eşel mobil sisteminin çalışma şekli yeniden düzenlendi.
Buna göre;
- Rafineri fiyatlarında yaşanacak artışın 31 Temmuz tarihine kadar yüzde 50'si ÖTV indirimiyle karşılanacak.
- 1 Ağustos-30 Eylül döneminde ise fiyat artışının yalnızca yüzde 25'lik bölümü vergi indirimiyle telafi edilecek.
- Rafineri fiyatlarında düşüş yaşanması halinde ise indirimin tamamı kadar ÖTV artırılarak vergi dengesi korunacak.
Bu geçiş sürecinin tamamlanmasının ardından sistem 1 Ekim itibarıyla tamamen sona erecek.
TEMMUZ AYINDAKİ Yİ-ÜFE ARTIŞI AKARYAKITA UYGULANMAYACAK
Kararda dikkat çeken bir diğer düzenleme ise Yİ-ÜFE güncellemesi oldu.
Normal şartlarda temmuz ayında uygulanması gereken ÖTV artışı, akaryakıt ürünleri için bu yılın temmuz-aralık döneminde uygulanmayacak.
Böylece vatandaşın pompa fiyatlarına ilave vergi yüküyle karşılaşmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
HÜKÜMET: SİSTEM ENFLASYONLA MÜCADELEYE KATKI SAĞLADI
Ekonomi yönetimi, 4 Mart 2026 tarihinde devreye alınan eşel mobil sisteminin yaklaşık dört aylık uygulama sürecinde enflasyonun kontrol altına alınmasına önemli katkı sunduğunu değerlendiriyor.
Yetkililer, ABD-İsrail ile İran arasında yaşanan gerilimin küresel enerji piyasalarındaki etkisinin azalmaya başlaması ve uluslararası petrol fiyatlarının düşüş eğilimine girmesi nedeniyle sistemin kaldırılmasının enflasyon üzerinde olumsuz bir baskı oluşturmasının beklenmediğini ifade ediyor.
Aynı zamanda uygulamanın sona ermesiyle birlikte kamu bütçesi üzerindeki mali yükün de azaltılması amaçlanıyor.
SİGARADA DA ÖTV SİSTEMİ DEĞİŞTİ
VERGİ ORANI DÜŞÜRÜLDÜ, MAKTU VERGİ ARTIRILDI
Resmi Gazete'de yayımlanan ikinci Cumhurbaşkanı Kararı ile sigara ürünlerinde uygulanan ÖTV yapısında da değişikliğe gidildi.
Yeni düzenlemeye göre sigarada uygulanan nispi ÖTV oranı yüzde 45'ten yüzde 42'ye indirildi.
Buna karşılık;
- Asgari maktu vergi 2,2953 liraya,
- Maktu vergi ise 23,7404 liraya yükseltildi.
Böylece vergi sisteminin dengelenmesi amaçlandı.
ÜRETİCİLERİN FİYAT ARTIŞI DAHA SINIRLI OLACAK
Yapılan düzenleme sayesinde sigara üreticilerinin fiyat güncellemelerinde daha düşük oranlı artış yapabilmesinin önü açıldı.
Buna göre;
- Daha önce üreticilerin 1 liralık maliyet artışını karşılayabilmesi için sigara fiyatını en az 3,19 lira artırması gerekiyordu.
- Yeni sistemde bu zorunlu artış tutarı 2,91 liraya düşürüldü.
Vergi oranındaki indirimin bütçeye oluşturabileceği kayıp ise paket başına alınan maktu verginin artırılmasıyla telafi edilecek.
AMAÇ FİYATLARDA DAHA KONTROLLÜ DEĞİŞİM
Ekonomi yönetimi, yapılan değişiklikle birlikte sigara fiyatlarının daha dengeli şekilde güncellenmesini ve kamu gelirlerinde herhangi bir azalma yaşanmamasını hedefliyor.
Bu kapsamda sigara için de temmuz-aralık döneminde uygulanması gereken Yİ-ÜFE kaynaklı ÖTV güncellemesi bu yıl uygulanmayacak.
TÜTÜN ÜRÜNLERİ VE ALKOLLÜ İÇECEKLERDE UYGULAMA FARKLI OLACAK
Sigara dışındaki tütün mamullerinde ise mevcut sistem korunacak.
Buna göre puro, kıyılmış tütün ve diğer tütün ürünlerinde temmuz-aralık dönemi için Yİ-ÜFE oranında ÖTV güncellemesi yapılacak.
Aynı uygulama alkollü içeceklerde de devam edecek. Bu ürün gruplarında vergi tutarları açıklanan Yİ-ÜFE oranı doğrultusunda artırılacak.
Kaynak: Haber merkezi
