Andırın'ın geleneksel kızılcık şurubu için coğrafi işaret başvurusu yapıldı. Ürünün geçmişi akademik kayıtlarda da bulunuyor.
Kahramanmaraş'ın Andırın ilçesinde geleneksel olarak değerlendirilen kızılcık meyvesi, şurup, pekmez, ekşi ve kurutulmuş ürün hazırlanmasında kullanılan yöresel bitkiler arasında bulunuyor. Uzun yıllardır ailelerin mutfak bilgisinde yer alan kızılcık şurubu, 2025 yılında Türk Patent ve Marka Kurumuna yapılan coğrafi işaret başvurusuyla resmî koruma sürecinin konusu oldu.
TÜRKPATENT kayıtlarına göre Andırın Kızılcık Şurubu için Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi tarafından 11 Kasım 2025 tarihinde C2025/000445 dosya numarasıyla mahreç işareti başvurusu gerçekleştirildi. Sicilde ürünün durumu başvuru olarak görünüyor; tescil numarası ve tarihi bulunmuyor. Dolayısıyla ürünün kesin olarak tescillendiğini söylemek mümkün değil.
ci.turkpatent.gov.tr
KIZILCIK GELENEĞİ AKADEMİK ARAŞTIRMADA BELGELENDİ
İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsünde Serpil Demirci tarafından 2010 yılında hazırlanan Andırın (Kahramanmaraş) İlçesinde Etnobotanik Bir Araştırma başlıklı yüksek lisans tezi, yöredeki bitki kullanımına ilişkin önemli bilgiler içeriyor.
Araştırmada kızılcık, bilimsel adı Cornus mas L. olan bitki olarak tanımlanıyor. Kızılcık kirazı adıyla da anılan meyvenin farklı yerleşimlerde kullanıldığı belirtiliyor.
Çalışmada Altınboğa, Boğazören, Çiçekli ve Yeşilova'da kızılcık meyvesinden çeşitli gıda ürünleri hazırlandığı kaydediliyor.
Bu kayıt, Andırın'daki kızılcık kullanımının yalnızca günümüzdeki coğrafi işaret girişimiyle ortaya çıkmadığını, daha eski saha araştırmalarında da belgelenmiş olduğunu gösteriyor.
nek.istanbul.edu.tr
ŞURUP, PEKMEZ VE EKŞİ OLARAK DEĞERLENDİRİLİYOR
Etnobotanik çalışmada kızılcık meyvesinin dört farklı gıda biçiminde kullanıldığı belirtiliyor: şurup, pekmez, ekşi ve kurutulmuş kızılcık.
Bu ürünler, aynı meyvenin farklı işleme yöntemleriyle değerlendirilmesine örnek oluşturuyor.
Şurup hazırlanması sıvı bir içecek elde edilmesine yönelikken pekmez ve ekşi üretimi, meyvenin başka biçimlerde değerlendirilmesiyle ilgili.
Ancak araştırmada bütün ailelerin kullandığı sabit miktarlar, pişirme sıcaklığı ve üretim süresi tanımlanmıyor. Bu nedenle herhangi bir tarif, Andırın kızılcık şurubunun zorunlu geleneksel reçetesi olarak sunulmuyor.
COĞRAFİ İŞARET BAŞVURUSU 2025 YILINDA YAPILDI
Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesinin 2024 yılı faaliyet raporunda Andırın Kızılcık Şurubu, ilerleyen dönemde coğrafi işaret başvurusu yapılması planlanan ürünler arasında yer aldı.
TÜRKPATENT sicilinde görülen 11 Kasım 2025 tarihli başvuru, bu planın resmî başvuru aşamasına taşındığını gösteriyor.
Coğrafi işaret sisteminde başvurunun yapılması ile ürünün tescil edilmesi farklı hukuki aşamalar.
Başvurunun kesinleşmiş bir tescile dönüştüğünü gösteren bilgi bulunmadığından ürün için tescilli ifadesi kullanılmamalı.
ANDIRIN'IN MEYVE İŞLEME BİLGİSİ KORUNUYOR
Andırın kızılcık şurubu, yörede doğal olarak bilinen meyvelerin mutfakta değerlendirilmesine ilişkin geleneksel bilginin örneklerinden biri.
2010 tarihli saha araştırması ile 2025 tarihli coğrafi işaret başvurusu, farklı dönemlerde aynı ürünün kayıt altına alındığını ortaya koyuyor.
Bununla birlikte ürünün güncel yıllık üretim miktarı, ticari işletme sayısı veya ilçedeki tüketim yaygınlığına ilişkin doğrulanmış veriler bulunmuyor.
Kızılcık şurubunun yöresel kimliği, hem geleneksel gıda üretimi hem de bu bilginin gelecek kuşaklara aktarılması bakımından araştırılmayı sürdürüyor.
Resmî ve akademik kaynaklar: TÜRKPATENT — Andırın Kızılcık Şurubu başvuru kaydı · Serpil Demirci, 2010 — Andırın'da Etnobotanik Bir Araştırma · Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi — 2024 Faaliyet Raporu
Muhabir: SERPİL KARA



