Türkiye genelinde hayvancılıkla uğraşan üreticilerin yıllardır süregelen ve üretimi durma noktasına getiren "çoban bulamama" krizi, Erzincan’da başlatılan yeni bir modelle çözülüyor. 12 Mayıs 2026 itibarıyla kamuoyuna duyurulan projede, aylık 70 bin ila 150 bin TL arasında değişen yüksek maaş talepleri nedeniyle zorlanan üreticiler için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı devreye girdi. Erzincan’da hayvancılık yapan Efraim Beydili ve Muzaffer Güzer’in girişimleriyle resmiyet kazanan süreç kapsamında, Afganistan’dan yasal yollarla iş gücü temini sağlandı. Türkiye’de ilk kez uygulanan bu modelle, Afganistan uyruklu Muhammed Omar, İŞKUR üzerinden sigorta işlemlerinin tamamlanmasının ardından sürü sahibi Serhat Elçi ile sözleşme imzalayarak asgari ücretle çobanlık görevine başladı. Bu gelişme, yüksek maliyetler altında ezilen hayvancılık sektöründe devrim niteliğinde bir adım olarak değerlendiriliyor.
150 BİN TL’LİK MAAŞ TALEPLERİ HAYVANCILIĞI BİTİRME NOKTASINA GETİRMİŞTİ
Türkiye’de hayvancılık sektöründe son yıllarda yaşanan en büyük paradokslardan biri, işsizlik oranlarına rağmen çoban bulunamamasıydı. Özellikle Erzincan gibi küçükbaş ve büyükbaş hayvancılığın kalbi konumundaki illerde, yerli iş gücünün bu alana ilgi göstermemesi maaşları astronomik rakamlara ulaştırmıştı. Üreticiler, sürülerini otlatacak personel bulabilmek için aylık 150 bin TL gibi rakamları gözden çıkarmak zorunda kalıyordu. Ancak bu yüksek maliyetler, et ve süt fiyatlarındaki artışın en büyük nedenlerinden biri haline gelmiş, birçok üretici ise zarar ettiği gerekçesiyle hayvanlarını kesime göndererek sektörden çekilmeye başlamıştı. Bakanlık tarafından onaylanan bu yeni proje, maliyetleri sürdürülebilir seviyeye çekerek üretimin devamlılığını sağlamayı amaçlıyor.
AFGANİSTAN’DAN GELEN MUHAMMED OMAR ERZİNCAN’DA İŞ BAŞI YAPTI
Projenin ilk somut adımı olarak Erzincan’a getirilen Muhammed Omar, Türkiye’nin resmi yollarla istihdam edilen ilk Afgan çobanı unvanını aldı. Süreç, sadece bir iş gücü temini değil, aynı zamanda kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında yürütüldü. İŞKUR üzerinden resmi kayıtları yapılan ve sigorta primleri ödenmeye başlanan Omar, sürü sahibiyle resmi sözleşme imzalayarak iş başı yaptı. Bu modelde çobanların barınma ve temel ihtiyaçları üreticiler tarafından karşılanırken, maaş ödemeleri asgari ücret üzerinden yapılıyor. Sürü sahibi Serhat Elçi, uzun süredir yaşadıkları personel krizinin bu yolla çözülmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek, projenin hayvancılığın geleceği için hayati önem taşıdığını vurguladı.
BAKANLIK ONAYLI SİGORTALI VE RESMİ ÇOBANLIK DÖNEMİ BAŞLADI
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın yürüttüğü bu süreç, hayvancılık sektöründe "kayıtlı ekonomi" dönemini de başlatıyor. Daha önce çoğunlukla gayriresmi yollarla çalıştırılan yabancı uyruklu çobanlar, bu proje sayesinde devletin kontrolü ve güvencesi altına alınıyor. İŞKUR aracılığıyla yapılan eşleştirmeler sayesinde hem işçinin hakları korunuyor hem de işverenin yasal sorumlulukları yerine getiriliyor. Erzincan’daki bu uygulama, sadece yerel bir çözüm değil, aynı zamanda Türkiye genelindeki tüm meralarda uygulanabilecek bir iş modeli olarak tasarlandı. Uzmanlar, bu sayede hayvancılık işletmelerinin maliyetlerini öngörülebilir kıldığını ve profesyonel sürü yönetiminin önünün açıldığını belirtiyor.
ÜRETİCİLERDEN TAM DESTEK: BU UYGULAMA TÜM TÜRKİYE’YE YAYILMALI
Erzincanlı üreticiler, yüksek maliyetlerin hayvancılık sektöründe en büyük "gizli enflasyon" kaynağı olduğunu savunuyor. Bölgedeki üreticiler, "Kendi insanımız bu zorlu dağ koşullarında çalışmak istemiyor. 100-150 bin TL versek bile süreklilik sağlayamıyoruz. Bakanlığın bu projesi sayesinde hem üretim durmuyor hem de maliyetlerimiz düşüyor" diyerek memnuniyetlerini ifade ediyor. Sektör temsilcileri, uygulamanın ilerleyen süreçte Doğu Anadolu ve İç Anadolu başta olmak üzere hayvancılığın yoğun yapıldığı diğer illerde de yaygınlaşmasını bekliyor. Bu yaygınlaşma ile birlikte kırmızı et üretim maliyetlerinde de düşüş yaşanabileceği öngörülüyor.
HAYVANCILIKTA YENİ DÖNEM: ASGARİ ÜCRETLE PROFESYONEL ÇÖZÜM
Projenin başarıya ulaşması durumunda, hayvancılık işletmelerinin kapasite artırımına gitmesi ve Türkiye’nin canlı hayvan varlığının artırılması hedefleniyor. Afgan çobanların meralardaki deneyimi ile Türkiye’nin modern hayvancılık tekniklerinin birleştirilmesi, verimliliği de artıracak bir unsur olarak görülüyor. Muhammed Omar örneğinde olduğu gibi, yasal prosedürlere uygun şekilde yapılan her istihdam, sektördeki kaos ortamını bitirerek daha düzenli bir yapıya kavuşmasını sağlıyor. 150 bin TL maaş tartışmalarının gölgesinde başlayan bu asgari ücretli ve sigortalı dönem, Türkiye’nin tarım ve hayvancılık politikalarında yeni bir sayfa açıyor.
