Dünya ticaretinde dengeler, ABD Başkanı Donald Trump’ın aldığı son kararlarla yeniden şekilleniyor. Washington yönetimi, daha önce yüzde 10 olarak uygulanan küresel gümrük vergisi oranında artışa giderek dikkat çeken bir adım attı. Karar, başta gelişmekte olan ülkeler olmak üzere pek çok ticaret ortağını doğrudan ilgilendiriyor.
Trump küresel vergi oranını yüzde kaç yaptı?
ABD Başkanı Trump, daha önce yüzde 10 seviyesinde uygulanan küresel gümrük vergisini yüzde 15’e yükselttiğini açıkladı. Artışın dayanağı olarak ise 1974 Ticaret Yasası’nın 122. maddesi gösterildi.
Bu hamle, ABD’nin ithal ürünlere yönelik korumacı politikasını daha da güçlendirdi. Küresel ölçekte faaliyet gösteren ihracatçılar açısından maliyet artışı anlamına gelen karar, özellikle sanayi ve hammadde sektörlerinde etkisini gösterecek.
Yüksek Mahkeme’den tarife kararı
Öte yandan ABD Yüksek Mahkemesi, tarifelerin dayandırıldığı Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’nın (IEEPA) başkana doğrudan tarife koyma yetkisi vermediğine hükmetti. Kararın ardından Trump yönetimi, 301. Madde gibi alternatif ticaret düzenlemeleri kapsamında yeni soruşturmalar başlatılabileceğini duyurdu.
Bu gelişme, ABD iç hukukunda da ticaret politikalarına ilişkin yetki tartışmasını beraberinde getirdi.
ABD Türkiye’ye ne kadar vergi uyguladı?
ABD’nin Türkiye’ye yönelik tarifeleri dönemsel ve sektörel bazda farklılık gösterdi. Özellikle:
-
Çelik ürünlerinde ek gümrük vergileri
-
Alüminyum ithalatında artırılmış oranlar
-
Bazı sanayi ve ara mallarında ilave tarifeler
Özellikle çelik ürünlerinde uygulanan vergi oranı geçmiş süreçte yüzde 50’ye kadar çıkarılmış, daha sonra yeniden yüzde 25 seviyesine çekilmişti. Bu adımlar, Türkiye-ABD ticaret hacmini doğrudan etkileyen kritik gelişmeler arasında yer aldı.
Küresel ticarete etkisi ne olacak?
Uzmanlar, küresel vergi oranının yüzde 15’e çıkarılmasının:
-
İthal ürün fiyatlarını artırabileceğini
-
ABD iç piyasasında enflasyon baskısı oluşturabileceğini
-
Ticaret ortaklarının misilleme adımları atabileceğini
belirtiyor.
Kararın, başta Avrupa Birliği, Çin ve Türkiye olmak üzere birçok ülke tarafından yakından takip edildiği ifade ediliyor.
