Milli Mücadele’nin en kritik dönemeçlerinde sergilediği kararlı duruşla Türk tarihine adını altın harflerle yazdıran Kazım Karabekir Paşa, vefatının 78. yılında saygı ve minnetle anılıyor. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’e verdiği destekle Kurtuluş Savaşı’nın seyrini değiştiren Karabekir, Doğu Anadolu’da kazandığı askeri ve insani başarılarla “Şark Fatihi” unvanını aldı.
ASKERLİKTEN LİDERLİĞE UZANAN BİR HAYAT
23 Temmuz 1882’de İstanbul Kocamustafapaşa’da dünyaya gelen Kazım Karabekir, eğitim hayatına babasının görev yaptığı doğu vilayetlerinde başladı. Fatih Askeri Rüşdiyesi ve Kuleli Askeri İdadisi’nin ardından Harbiye Mektebi’nden sınıf birincisi olarak mezun oldu. 1905’te Erkan-ı Harbiye’yi tamamlayarak kurmay subay unvanı alan Karabekir, genç yaşta askeri zekâsıyla dikkat çekti.
CEPHEDEN CEPHEYE: BALKANLAR’DAN KAFKASYA’YA
İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin Rumeli teşkilatlanmasında aktif rol üstlenen Karabekir, 31 Mart Vakası’nın bastırılmasında görev aldı. Balkan Savaşları’nda Trakya Sınır Komiseri olarak sorumluluk üstlenen Karabekir, Çanakkale Cephesi’nde ve Birinci Dünya Savaşı’nda birçok cephede görev yaptı. Kerevizdere’deki başarısı sonrası albaylığa yükseldi, Kut’ül-Amare kuşatmasında ve Kafkas Cephesi’nde kolordu komutanı olarak önemli görevler üstlendi.
MİLLİ MÜCADELE’NİN DÖNÜM NOKTASINDAKİ İSİM
Mondros Ateşkes Antlaşması’nın ardından Erzurum’da 15. Kolordu Komutanlığı’na atanan Kazım Karabekir, Mustafa Kemal Paşa’nın askerlikten istifasının ardından verdiği destekle Milli Mücadele’nin kaderini belirleyen isimlerden biri oldu. Erzurum Kongresi sürecinde sergilediği net tavır, Mustafa Kemal Paşa’nın liderliğinin önünü açtı. Kurtuluş Savaşı boyunca Doğu Cephesi Komutanlığı görevini yürüten Karabekir, Ermeni ordusunu mağlup ederek Kars Antlaşması’nın imzalanmasında kritik rol oynadı.
SİYASET, YARGILAMA VE SESSİZ YILLAR
Cumhuriyet’in ilanının ardından Kazım Karabekir, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kurucuları arasında yer aldı ve genel başkanlık görevini üstlendi. Partinin kapatılmasının ardından İzmir Suikastı davasında yargılandı ancak beraat etti. Uzun yıllar siyasetten uzak kalan Karabekir, 1938’de yeniden milletvekili seçildi. 1946’da Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı görevine getirildi.
YETİMLERİN BABASI: SOSYAL BİR KAHRAMAN
Kazım Karabekir, sadece bir asker ve siyasetçi değil, aynı zamanda güçlü bir sosyal reformcuydu. Doğu Anadolu’da savaşlar sonrası yetim kalan binlerce çocuğu koruma altına alarak eğitim almalarını sağladı. “Gürbüz Çocuklar Ordusu” adıyla bilinen bu sistemle çocuklara meslek kazandırdı, onları ülkenin geleceğine hazırladı. Karabekir, bölgede binlerce çocuğun hayatına dokunarak kalıcı bir iz bıraktı.
TARİHE BIRAKILAN ESERLER VE MİRAS
Kazım Karabekir, askeri ve siyasi yaşamının yanı sıra kaleme aldığı eserlerle de tarihe ışık tuttu. “İstiklal Harbimiz”, “Birinci Cihan Harbi”, “Ermeni Dosyası” ve “Çocuklara Öğütler” başta olmak üzere birçok eseri, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecini anlamak isteyenler için önemli kaynaklar arasında yer alıyor.
26 Ocak 1948’de Ankara’da hayatını kaybeden Kazım Karabekir Paşa’nın naaşı, bugün Devlet Mezarlığı’nda bulunuyor. Aradan geçen yıllara rağmen Karabekir’in hem cephede hem de toplumda bıraktığı iz, Türkiye’nin hafızasında yaşamaya devam ediyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı
