Bel veya boyun fıtığında halk arasında “fıtığın patlaması” olarak bilinen durum, hastalarda ameliyat endişesine yol açabiliyor. Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. İrfan Koca ise patlamış fıtığın tek başına ameliyat anlamına gelmediğini belirterek tedavi kararında MR görüntüsünün yanı sıra hastanın şikâyetlerinin ve nörolojik muayene bulgularının dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
Ciddi nörolojik kayıp bulunmayan uygun hastalarda ameliyatsız seçeneklerin değerlendirilebileceğini belirten Koca, tedavinin kişiye özel planlanmasının önemine dikkat çekti.
PATLAMIŞ FITIK NEDİR?
Omurların arasında omurgaya binen yükün dengeli şekilde dağılmasına yardımcı olan disklerin bulunduğunu anlatan Prof. Dr. İrfan Koca, bu yapıları içinde jel kıvamında yumuşak bir madde bulunan ve dışı dayanıklı lifli bir kılıfla çevrili küçük yastıkçıklara benzetti.
Koca, dıştaki kılıfın yırtılması ve içerisindeki yumuşak bölümün dışarı taşmasının halk arasında “fıtığın patlaması” olarak ifade edildiğini söyledi.
MR GÖRÜNTÜSÜ TEK BAŞINA AMELİYAT KARARI DEĞİL
Patlamış fıtık konusunda dikkat çeken noktalardan birinin MR sonuçlarının değerlendirilmesi olduğunu belirten Koca, görüntülemede fıtığın büyük veya patlamış görülmesinin tek başına cerrahi kararı anlamına gelmediğini vurguladı.
Prof. Dr. Koca, “MR’da fıtığın büyük veya patlamış görülmesi tek başına ameliyat kararı değildir. Asıl belirleyici hastanın şikâyetleri ve nörolojik muayene bulgularıdır” dedi.
BU BELİRTİLER VARSA CERRAHİ AÇIDAN DEĞERLENDİRİLMELİ
Ameliyat kararında hastanın muayene bulgularının önem taşıdığını belirten Koca, özellikle yeni ortaya çıkan veya ilerleyen güç kayıplarına dikkat çekti.
Boyun fıtığında kol veya elde, bel fıtığında ise bacak veya ayakta yeni gelişen ya da ilerleyen belirgin güç kaybının bulunması halinde hastanın cerrahi açıdan değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Koca, idrar veya dışkı kontrolünün yeni bozulması gibi ciddi nörolojik belirtilerin ise acil değerlendirme gerektirdiğini söyledi.
Bu bulguların olmadığı durumlarda yalnızca MR görüntüsünden hareket edilerek acele ameliyat kararı verilmemesi gerektiğini belirtti.
AMELİYATSIZ TEDAVİ SEÇENEKLERİNİ ANLATTI
Patlamış fıtıkta tedavinin her hasta için ayrı planlanması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Koca, uygulanabilecek yöntemleri de sıraladı.
Koca; fizik tedavi, sıcak uygulamalar, elektroterapi, robotik lazer ve kişiye özel egzersiz programlarının yanı sıra uygun hastalarda nöral terapi, proloterapi, lokal ozon, kuru iğneleme, akupunktur ve nokta atış tedavilerinin uygulanabileceğini belirtti.
Manuel terapi ve uygun hastalarda rejeneratif tedavilerin de programa eklenebileceğini kaydeden Koca, bu yaklaşımlarla ağrının azaltılmasının yanı sıra fonksiyonların düzeltilmesi ve vücudun mevcut onarım mekanizmalarının desteklenmesinin amaçlandığını söyledi.
VÜCUT FITIK DOKUSUNU ZAMANLA KÜÇÜLTEBİLİYOR
Vücudun dışarı taşmış fıtık dokusunu zaman içerisinde küçültmeye yönelik doğal mekanizmalara sahip olduğunu belirten Koca, uygun tedaviler ve egzersizlerle bu sürecin desteklenebileceğini ifade etti.
Koca, “Vücudumuz nasıl kırılan bir kemiği kaynatıyor, bir yarayı iyileştiriyorsa dışarı taşmış fıtık dokusunu küçültmeye yönelik doğal mekanizmalara da sahiptir. Biz de uygun tedaviler ve egzersizlerle bu iyileşme sürecini desteklemeyi ve hızlandırmayı hedefliyoruz” ifadelerini kullandı.
SADECE FITIĞA DEĞİL NEDENLERİNE DE ODAKLANILMALI
Tedavi sürecinde yalnızca MR’da görülen fıtığın dikkate alınmasının yeterli olmadığını belirten Prof. Dr. Koca, fıtığın oluşmasına veya şikâyetlerin devam etmesine katkı sağlayabilecek faktörlerin de ele alınması gerektiğini söyledi.
Kas zayıflıkları ve dengesizlikleri, yanlış yüklenmeler, duruş ve hareket bozuklukları, fazla kilo ve omurga mekaniğini bozan diğer faktörlerin düzeltilmesi gerektiğini ifade eden Koca, “Sadece sonucu değil, o sonuca yol açan nedenleri de tedavi etmek gerekir” dedi.
CERRAHİNİN YARAR VE RİSKLERİ BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMELİ
Cerrahinin gerekli hastalarda önemli bir tedavi seçeneği olduğunu belirten Koca, ameliyat kararında yarar ve risklerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Koca; fıtığın tekrarlaması, yeniden ameliyat ihtiyacı, ameliyat bölgesinde skar ve yapışıklık gelişmesi, enfeksiyon ve sinir dokusuyla ilişkili komplikasyonların görülebileceğini belirtti.
Bazı hastalarda ilerleyen dönemlerde halk arasında “platin” olarak ifade edilen internal fiksatör uygulamasının gerekebileceğini de aktaran Koca, bu tür uygulamaların omurganın ilgili bölümündeki hareketliliği ve bazı fonksiyonları sınırlandırabileceğini söyledi.
Prof. Dr. İrfan Koca, değerlendirmesini, “Patlamış fıtık tek başına ameliyat demek değildir. Ciddi nörolojik kayıp bulunmayan uygun hastalarda ameliyatsız tedavi seçeneklerine fırsat vermek ve vücudun iyileşme potansiyelini desteklemek gerekir” sözleriyle tamamladı.
Kaynak: İHA
