Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulan yeni kanun teklifi, yükseköğretim sisteminde uzun süredir tartışılan birçok konuda kapsamlı değişiklikler öngörüyor. AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan düzenleme; öğrenci affı niteliğindeki ek sınav haklarından öğretim üyelerinin çalışma sürelerine, disiplin hükümlerinden sağlık alanındaki döner sermaye uygulamalarına kadar geniş bir yelpazede yeni uygulamaları hayata geçirmeyi amaçlıyor.
Teklifte özellikle azami öğrenim süresini tamamlayan üniversite öğrencilerine tanınacak yeni haklar dikkat çekerken, akademik personelin çalışma koşulları ve yükseköğretim kurumlarının mali yapısını ilgilendiren önemli düzenlemeler de yer aldı.
AZAMİ SÜRESİNİ DOLDURAN ÖĞRENCİLERE YENİ HAKLAR GELİYOR
Kanun teklifinin en dikkat çeken başlıklarından biri, kamuoyunda "öğrenci affı" olarak değerlendirilen düzenleme oldu.
Buna göre, azami öğrenim süresini tamamlamasına rağmen mezun olamayan son sınıf öğrencilerine önemli kolaylıklar sağlanacak. İntörnlük dönemi dışında kalan başarısız olunan veya hiç alınamayan teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav ya da tekrar hakkı tanınacak.
Düzenleme kapsamında yalnızca son sınıf öğrencileri yararlanabilecek. Azami öğrenim süresini doldurmuş ara sınıf öğrencileri ise bu ek sınav hakkından faydalanamayacak.
UYGULAMALI EĞİTİM VE İNTÖRNLÜK SÜRECİNE TAMAMLAMA İMKANI
Teklif, teorik derslerini başarıyla tamamlamasına rağmen uygulamalı eğitim ya da intörnlük aşamasına başlayamayan veya bu süreçte başarısız olan öğrenciler için de yeni bir imkan getiriyor.
Bu öğrencilerin eksik kalan uygulamalı eğitimlerini veya intörnlük süreçlerini tamamlayarak mezun olabilmelerinin önü açılıyor.
Uygulamanın ayrıntıları ve esasları ise Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanacak düzenlemelerle belirlenecek.
ÖĞRETİM ÜYELERİ 75 YAŞINA KADAR GÖREV YAPABİLECEK
Kanun teklifi, akademik personelin çalışma hayatına ilişkin önemli değişiklikleri de kapsıyor.
Buna göre emeklilik yaş haddine ulaşmadan önce başvuru yapan ve üniversiteler tarafından görevine devam etmesi uygun görülen öğretim üyeleri, Yükseköğretim Kurulu'nun onayıyla 75 yaşını geçmemek şartıyla ikişer yıllık sözleşmelerle görev yapabilecek.
Bu uygulamayla özellikle akademik deneyimi yüksek öğretim üyelerinin bilgi birikiminden daha uzun süre yararlanılması hedefleniyor.
SÖZLEŞMELİ ÖĞRETİM ÜYELERİNİN HAKLARI KORUNACAK
Teklifte, yaş haddinden sonra sözleşmeli olarak görev yapacak öğretim üyelerinin özlük haklarının korunmasına yönelik hükümler de yer aldı.
Buna göre sözleşmeli statüye geçen akademisyenlerin kadrolu olarak çalıştıkları dönemde sahip oldukları birçok özlük hakkı devam edecek. Ayrıca fiili çalışmaya bağlı yapılan ödemelerde farklı uygulamaların önüne geçilmesi amaçlanıyor.
TÜRK DÜNYASINA GİDEN AKADEMİSYENLERE DAHA UZUN SÜRELİ İZİN
Yeni düzenlemeyle Türk Cumhuriyetleri ve akraba topluluklarındaki üniversitelerden resmi davet alan akademisyenlere üç yıla kadar maaşlı izin verilebilecek.
Uluslararası anlaşmalar kapsamında faaliyet gösteren üniversiteler veya YÖK protokolleri doğrultusunda yürütülen yurt dışı programlarında ise bu süre beş yıla kadar uzatılabilecek.
SAĞLIK ALANINDA DÖNER SERMAYE SİSTEMİ YENİDEN DÜZENLENİYOR
Teklifte Sağlık Bakanlığı ile üniversitelerin ortak kullandığı sağlık tesislerine ilişkin mali düzenlemeler de bulunuyor.
Yeni sisteme göre birlikte kullanılan sağlık tesislerinde elde edilen aylık gayrisafi hasılatın tahsil edilen kısmının yüzde 2,5'i ilgili üniversitenin araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde kullanılmak üzere yükseköğretim kurumuna aktarılacak.
Birden fazla üniversitenin aynı sağlık tesisini kullanması halinde aktarılacak tutar, protokol sayısına göre paylaştırılacak.
Bu uygulamaya ilişkin teknik ayrıntılar Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanacak yönetmelikle belirlenecek.
YABANCI UYRUKLU UZMANLIK ÖĞRENCİLERİNE DÖNER SERMAYE PAYI VERİLMEYECEK
Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda hazırlanan düzenleme kapsamında, yükseköğretim kurumları ile Sağlık Bakanlığı eğitim ve araştırma hastanelerinde yabancı uyruklu kontenjanından uzmanlık eğitimi alan kişilere döner sermaye gelirinden pay ödenmeyecek.
Bu hüküm, mevcut mevzuatın Anayasa Mahkemesi kararına uygun hale getirilmesini amaçlıyor.
DİSİPLİN SORUŞTURMALARINDA YENİ DÖNEM
Teklif, üniversitelerde yürütülen disiplin soruşturmalarının usulünü de yeniden şekillendiriyor.
Yeni düzenlemeye göre soruşturma açılan kişiye yöneltilen iddialar açık ve ayrıntılı biçimde yazılı olarak bildirilecek. İfade vermesi için en az yedi günlük süre tanınacak.
Savunma aşamasında da hangi fiil nedeniyle hangi disiplin cezasının talep edildiği ayrıntılı şekilde açıklanacak. Ayrıca soruşturulan kişi, savunmasını hazırlamadan önce dosyadaki belgeleri inceleme hakkına sahip olacak.
Düzenleme ile hukuki güvenlik, savunma hakkı ve belirlilik ilkelerinin daha güçlü şekilde korunması hedefleniyor.
AKADEMİK ETİK İHLALLERİNE DAHA AĞIR YAPTIRIMLAR
Kanun teklifi, bilimsel etik ihlallerine yönelik cezaları da ağırlaştırıyor.
Başkaları tarafından ücret karşılığında veya ücretsiz hazırlanan bilimsel yayınları kendi çalışması gibi kullanarak akademik unvan elde etmeye çalışan kişiler hakkında meslekten çıkarma cezası uygulanabilecek.
Ayrıca bu tür yayınları hazırlayan veya hazırlanmasına aracılık eden kişiler de aynı yaptırımla karşı karşıya kalabilecek.
YAN DAL UZMANLARINA EK ÖDEME DÜZENLEMESİ
Teklif kapsamında tıpta yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri ve araştırma görevlilerinin ek ödeme oranları da yeniden belirleniyor.
Yeni uygulamayla üniversitelerde görev yapan yan dal uzmanlarının ek ödemeleri, Sağlık Bakanlığı bünyesinde görev yapan emsal personelin aldığı ödeme seviyesine uyumlu hale getirilecek.
ORTAK ARAŞTIRMA MERKEZLERİNE YENİ MALİ DÜZENLEME
Üniversiteler arasında yürütülen ortak araştırma merkezlerine ilişkin mali işlemler de yeniden düzenleniyor.
Projeler kapsamında alınan dayanıklı taşınırlar koordinatör üniversitenin envanterine kaydedilecek ve ihtiyaç halinde ortak araştırma merkezlerinde faaliyet gösteren diğer üniversitelere tahsis edilebilecek.
Projelerin tamamlanmasının ardından söz konusu ekipmanların hangi üniversiteye devredileceğine ortak araştırma merkezi yönetim kurulları karar verecek. Koordinatör üniversitenin değişmesi halinde ise proje kapsamındaki tüm mali hak ve yükümlülükler yeni koordinatör üniversiteye aktarılacak.
Kaynak: Haber merkezi
