Prim sistemiyle çalışan milyonlarca kişiyi ilgilendiren önemli bir karar Yargıtay'dan geldi. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, satış hedeflerine bağlı olarak değişken tutarlarda ödenen primlerin de kıdem tazminatı hesabına dahil edilmesi gerektiğine hükmederek iş hukukunda emsal niteliğinde bir karara imza attı.
Karar, özellikle performans ve satış odaklı sektörlerde görev yapan çalışanların kıdem tazminatı hesaplamalarında önemli değişikliklerin önünü açabilecek nitelikte değerlendiriliyor.
PRİMLERİN DEĞİŞKEN OLMASI HAK KAYBINA GEREKÇE SAYILMADI
Yüksek Mahkeme, işçiye her ay aynı miktarda prim ödenmemesinin ya da yalnızca belirlenen satış hedeflerinin gerçekleştirildiği dönemlerde prim kazanılmasının, bu ödemelerin kıdem tazminatı hesabı dışında bırakılması için yeterli bir gerekçe oluşturmayacağını vurguladı.
Kararda, düzenli şekilde prim uygulamasının bulunduğu işyerlerinde, son bir yıllık prim ödemelerinin ortalamasının alınarak giydirilmiş ücrete eklenmesi gerektiği ifade edildi.
FAZLA MESAİ VE İŞÇİLİK ALACAKLARI DAVAYA TAŞINDI
Dosyaya konu olayda takım lideri olarak görev yapan işçi, haftalık çalışma süresinin yasal sınırları aştığını, sayım, eğitim ve toplantılar nedeniyle ilave mesailer yaptığını, buna rağmen fazla çalışma ücretlerinin eksik ödendiğini ileri sürdü.
Çalışan ayrıca;
- Ödenmeyen işçilik alacakları,
- Satış hedeflerinin keyfi şekilde belirlenmesi,
- Prim kazanmasının engellenmesi,
- Eşit davranma ilkesine aykırı uygulamalar,
- Psikolojik baskı ve mobbing iddiaları
nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini belirterek İş Mahkemesi'nde dava açtı.
İŞVEREN İDDİALARI KABUL ETMEDİ
Davalı işveren ise çalışanın kendi isteğiyle işten ayrıldığını savundu. İşveren tarafı, fazla çalışmaların bordrolara işlendiğini, tüm ödemelerin eksiksiz yapıldığını ve prim sisteminin tamamen satış performansına bağlı olduğunu belirterek davanın reddini talep etti.
MAHKEME FAZLA MESAİ ALACAĞINI TESPİT ETTİ
Dosyayı inceleyen İş Mahkemesi, puantaj kayıtlarının bulunduğu dönemlerde resmi kayıtları esas aldı. Kayıt bulunmayan dönemler için ise tanık beyanları ile diğer delilleri değerlendirdi.
Yapılan incelemede işçinin ödenmeyen fazla çalışma alacağının bulunduğu belirlendi. Mahkeme, bu nedenle iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğine karar vererek kıdem tazminatı ile fazla mesai alacağının bir kısmının ödenmesine hükmetti.
İSTİNAF MAHKEMESİ PRİMLERİ HESAP DIŞINDA BIRAKTI
Kararın ardından dosya Bölge Adliye Mahkemesi'ne taşındı.
İstinaf Mahkemesi, bordrolarda "ÇPS Bonus" adıyla yer alan primlerin süreklilik göstermediği değerlendirmesinde bulundu. Bu gerekçeyle söz konusu prim ödemeleri kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücret hesabına dahil edilmedi.
Bunun üzerine davacı taraf kararı Yargıtay'a taşıdı.
YARGITAY: PRİMLER GİYDİRİLMİŞ ÜCRETE DAHİL EDİLMELİ
Dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, İş Kanunu hükümlerini hatırlatarak kıdem tazminatının yalnızca çıplak ücret üzerinden hesaplanamayacağını vurguladı.
Kararda, işçiye düzenli şekilde sağlanan para veya para ile ölçülebilen tüm menfaatlerin giydirilmiş ücret kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
YEMEK, YOL, SERVİS VE ÖZEL SAĞLIK SİGORTASI DA HESAPTA YER ALIYOR
Yargıtay kararında yalnızca prim ödemelerine değil, çalışanlara sağlanan diğer sosyal haklara da dikkat çekildi.
Buna göre;
- Yemek yardımı,
- Yol yardımı,
- Yakacak yardımı,
- Giyim yardımı,
- Kira desteği,
- Servis hizmeti,
- Özel sağlık sigortası,
- Hayat sigortası primleri
gibi para ile ölçülebilen ve süreklilik gösteren tüm ödemelerin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gerektiği ifade edildi.
SON BİR YILLIK PRİM ORTALAMASI ESAS ALINACAK
Yargıtay, satış hedeflerine bağlı olarak değişen primlerin tamamen göz ardı edilmesini hukuka aykırı buldu.
Kararda, mevcut bordroların incelenmesi, son bir yılda ödenen primlerin aylık ortalamasının hesaplanması ve bu tutarın giydirilmiş ücrete eklenerek kıdem tazminatının yeniden belirlenmesi gerektiği belirtildi.
Bu gerekçeler doğrultusunda Bölge Adliye Mahkemesi'nin kararı oy birliğiyle bozuldu.
Kaynak: Haber merkezi
