Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, maden faaliyetleri sonrası bozulan alanların yeniden doğaya kazandırılmasına yönelik kapsamlı düzenlemeler içeren “Maden Sahalarında Rehabilitasyon Yönetmeliği”ni Resmî Gazete’de yayımlayarak yürürlüğe koydu. Yeni yönetmelik, rehabilitasyon projelerinden bedel tahsiline kadar birçok başlıkta net kurallar getiriyor.
Rehabilitasyon Çalışmaları Faaliyet Sürecinde Başlayacak
Yönetmeliğe göre, maden sahalarında rehabilitasyon çalışmaları maden faaliyeti devam ederken başlatılacak ve faaliyetin sona ermesinin ardından tamamlanacak. Böylece sahaların uzun süre atıl kalmasının ve çevresel risklerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Ruhsatlı maden sahalarında rehabilitasyon çalışmalarına başlanabilmesi için Genel Müdürlükten proje onayı alınması zorunlu olacak. Özel çevre koruma bölgelerinde yer alan sahalarda ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı da onay sürecine dahil edilecek.
Rehabilitasyon Bedelleri Yıllık Olarak Tahakkuk Ettirilecek
Yeni düzenlemeyle rehabilitasyon bedellerinin tahsiline ilişkin takvim de netleştirildi. Buna göre, rehabilitasyon bedelleri her yıl Ocak ayı itibarıyla tahakkuk ettirilecek ve yıl sonuna kadar yatırılacak.
Bedeller, bankalarda açılacak özel hesaplarda nemalandırılacak ve bu tutarlar yalnızca rehabilitasyon faaliyetlerinde kullanılabilecek. Böylece kaynakların amacı dışında kullanımının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Ödeme Yapmayanlara Yaptırım Uygulanacak
Yönetmelik, rehabilitasyon bedelinin ödenmemesi halinde uygulanacak yaptırımları da içeriyor. Buna göre, süresi içinde ödeme yapılmaması durumunda gecikme zammı uygulanacak, yükümlülüklerin devam etmesi halinde ise ruhsat iptaline kadar varan yaptırımlar devreye girebilecek.
Bu düzenlemeyle hem çevresel sorumlulukların yerine getirilmesi hem de maden sahalarının kontrolsüz şekilde terk edilmesinin önlenmesi hedefleniyor.
Rehabilitasyon Tamamlanınca Bedeller İade Edilecek
İlgili sahalarda rehabilitasyon faaliyetlerinin eksiksiz şekilde tamamlanması halinde, işletmeciler tarafından ödenen rehabilitasyon bedelleri iade edilecek. Ancak iade sürecinin başlatılabilmesi için geçmişe dönük herhangi bir borcun bulunmaması şartı aranacak.
Öte yandan, yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce rehabilitasyon çalışmalarına başlanmış sahalar için yeni hükümler uygulanmayacak.
Amaç: Maden Sahalarının Doğaya Kazandırılması
Yeni yönetmelikle, maden faaliyetleri nedeniyle bozulan alanların çevreyle uyumlu hale getirilmesi, ekosistemin korunması ve sürdürülebilir madencilik anlayışının güçlendirilmesi amaçlanıyor. Bakanlık yetkilileri, düzenlemenin çevresel etkilerin azaltılmasında önemli bir adım olduğunu vurguluyor.
