Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde (UCM) yaşanan gelişmeler dünya kamuoyunun gündemine oturdu. Mahkemenin Başsavcısı Kerim Han, hakkında yürütülen disiplin sürecinin ardından Taraf Devletler Meclisi tarafından yapılan oylamayla görevden alındı. Karar, UCM tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirilirken, Kerim Han'ın kim olduğu, neden görevden alındığı ve hakkında yürütülen sürecin ayrıntıları kamuoyunda en çok araştırılan konular arasına girdi. Birleşmiş Milletler Genel Merkezi'nde gerçekleştirilen Taraf Devletler Meclisi toplantısında yapılan oylamada üye ülkelerin çoğunluğu görevden alma yönünde oy kullandı. Böylece Kerim Han, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin 2002 yılında faaliyete başlamasından bu yana görevden alınan ilk başsavcı oldu. Sürecin ardından gözler hem Han'ın yapacağı hukuki girişimlere hem de mahkemenin yeni başsavcı seçimine çevrildi.
KERİM HAN KİMDİR?
Kerim Han, uluslararası ceza hukuku alanında uzun yıllardır görev yapan deneyimli bir hukukçudur. İngiltere'de hukuk eğitimi alan Han, kariyeri boyunca uluslararası mahkemelerde ve çeşitli adli mekanizmalarda savcı ve hukuk danışmanı olarak görev yaptı. 2021 yılında Uluslararası Ceza Mahkemesi Başsavcılığı görevine seçilen Kerim Han, görev süresi boyunca savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve uluslararası hukuk ihlallerine ilişkin çok sayıda soruşturmayı yönetti. Uluslararası hukuk alanındaki çalışmalarıyla tanınan Han, UCM'nin son yıllardaki en önemli soruşturmalarına liderlik eden isimlerden biri olarak öne çıktı.
KERİM HAN NEDEN GÖREVDEN ALINDI?
Kerim Han hakkında yürütülen disiplin süreci, mahkeme bünyesinde görev yapan bir personelin cinsel taciz ve uygunsuz davranış iddialarını resmi mercilere taşımasıyla başladı. İddiaların ardından ilgili denetim mekanizmaları tarafından kapsamlı incelemeler yürütüldü. Hazırlanan raporlar daha sonra Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin Taraf Devletler Meclisi'nin değerlendirmesine sunuldu. Roma Statüsü kapsamında gerçekleştirilen gizli oylamada gerekli çoğunluğun sağlanmasının ardından Kerim Han'ın görevine son verilmesi kararı alındı. Kararla birlikte Han, UCM tarihinde görevden alınan ilk başsavcı olarak kayıtlara geçti.
KERİM HAN SUÇLAMALARI KABUL ETTİ Mİ?
Görevden alınmasının ardından açıklama yapan Kerim Han, hakkındaki tüm iddiaları reddetti. Avukatları aracılığıyla yapılan açıklamada, yürütülen disiplin sürecinin hukuki dayanaktan yoksun olduğu ve yeterli delile dayanmadığı savunuldu. Savunma ekibi ayrıca, karar sürecinde adil yargılanma ilkesinin ihlal edildiğini öne sürerek tüm yasal hakların kullanılacağını duyurdu. Sürecin bundan sonraki aşamasında Han'ın hukuki itiraz mekanizmalarını işletmesi bekleniyor.
ULUSLARARASI CEZA MAHKEMESİ'NDE YENİ SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?
Kerim Han'ın görevden alınmasının ardından Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde yeni başsavcının belirlenmesi için süreç başlayacak. Taraf Devletler Meclisi'nin önümüzdeki günlerde seçim takvimini açıklaması beklenirken, yeni başsavcının göreve gelmesine kadar kurumun mevcut soruşturmalarını ve yargı süreçlerini kesintisiz sürdürmesi hedefleniyor. Uluslararası hukuk çevreleri, yaşanan gelişmenin UCM tarihinde önemli bir dönüm noktası olduğunu değerlendirirken, yeni başsavcının seçimiyle birlikte mahkemenin yönetiminde yeni bir dönemin başlaması bekleniyor.
