Kahramanmaraş’ın tarihi çarşılarında yıllarca yankılanan bakır dövme sesleri artık eskisi kadar duyulmuyor. Bir zamanlar onlarca ustanın çalıştığı atölyeler bugün sayılı zanaatkârın elinde ayakta kalmaya çalışıyor. Özellikle Uzunçarşı ve çevresinde faaliyet gösteren birkaç bakırcı ustası, yüzlerce yıllık geleneği sürdürmek için çaba gösteriyor. Ancak ustalara göre çırak bulunamaması ve modern üretimin yaygınlaşması nedeniyle meslek hızla yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.
KAHRAMANMARAŞ’TA BAKIRCILIĞIN YÜZYILLIK TARİHİ
Kahramanmaraş’ta bakırcılık mesleğinin kökeni yüzlerce yıl öncesine dayanıyor. Osmanlı döneminde şehirde çok sayıda bakır ustası bulunduğu ve üretilen bakır eşyaların Anadolu’nun birçok şehrine gönderildiği biliniyor.
Eski dönemlerde özellikle mutfak eşyaları, kazanlar, tepsiler ve süs eşyaları bakırdan yapılırdı. Kahramanmaraş’ta üretilen bakır ürünleri hem dayanıklılığı hem de estetik işçiliğiyle dikkat çekiyordu.
Bugün ise bu mesleği sürdüren usta sayısı oldukça azalmış durumda.
UZUNÇARŞI’DA SADECE BİRKAÇ USTA KALDI
Şehrin tarihi ticaret merkezlerinden biri olan Uzunçarşı’da geçmişte birçok bakırcı dükkânı bulunuyordu. Ancak zamanla bu dükkânların çoğu kapandı.
Günümüzde çarşıda birkaç usta mesleğini sürdürmeye çalışıyor. Ustalar, geleneksel yöntemlerle bakır dövme ve işleme işlemlerini yapmaya devam ediyor.
Çekiç ve örs sesleri hâlâ bazı dükkânlarda duyulsa da ustalar mesleğin geleceği konusunda endişeli.
ÇIRAK BULMAK NEREDEYSE İMKANSIZ
Bakırcı ustalarının en büyük sorunlarından biri çırak yetişmemesi. Gençlerin zanaat yerine farklı mesleklere yöneldiğini söyleyen ustalar, bu durumun mesleğin geleceğini tehdit ettiğini ifade ediyor.
Eskiden bir ustanın yanında birkaç çırak bulunurken, bugün çoğu dükkân tek bir ustayla ayakta durmaya çalışıyor.
Ustalar, bu zanaatın yaşaması için gençlerin mesleğe yönlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
KÜLTÜREL MİRAS OLARAK KORUNMASI GEREKİYOR
Uzmanlara göre bakırcılık yalnızca bir meslek değil aynı zamanda kültürel bir miras. Bu nedenle bu tür zanaatların korunması ve desteklenmesi gerekiyor.
Bazı şehirlerde geleneksel zanaatların yaşatılması için çeşitli projeler yürütülüyor. Kahramanmaraş’ta da benzer çalışmaların yapılması gerektiği ifade ediliyor.
Bakırcı ustaları ise mesleğin tamamen yok olmaması için ellerinden geleni yaptıklarını söylüyor.
USTALAR GELENEĞİ SÜRDÜRMEYE ÇALIŞIYOR
Yıllardır bakır işçiliği yapan ustalar, mesleğin zorluklarına rağmen işlerini bırakmayı düşünmediklerini belirtiyor.
Her bir bakır ürünün uzun süren emek ve sabır gerektirdiğini söyleyen ustalar, bu mesleğin yalnızca üretim değil aynı zamanda bir sanat olduğunu ifade ediyor.
Kahramanmaraş’ta bakırcılık geleneğinin tamamen kaybolmaması için yeni neslin bu zanaata ilgi göstermesi gerektiği belirtiliyor.
Muhabir: Sefa Başer
