Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Dünya Bankası metodolojisiyle hazırlanan Beşeri Sermaye Endeksi’ni (BSE) ilk kez il düzeyinde yayımladı. Endeks, bir çocuğun sağlık ve eğitim koşullarına göre 18 yaşında sahip olacağı beşeri sermayeyi 0-1 arası ölçüyor.
2023 verilerine göre Türkiye genelinde BSE 0,690 olarak ölçüldü ve Avrupa Birliği ortalaması olan 0,730’un altında kaldı. Ülke genelinde son üç yılda görülen dalgalanma Kahramanmaraş’ı da etkiledi; 2021’de BSE 0,738 iken 2023’te 0,690’a gerileyen iller arasında Kahramanmaraş da yer aldı. Endeksin bileşenlerine bakıldığında, hayatta kalma oranı küçük düşüş yaşarken, eğitim alanındaki gerileme Kahramanmaraş’ın düşüş trendinde etkili oldu.
2023’te BSE’de en yüksek değerlere sahip iller Çanakkale, Antalya, Erzincan, Eskişehir ve Rize olarak kaydedilirken, en düşük iller arasında Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman, Manisa ve Malatya yer aldı. Kahramanmaraş’ta endeksin yüzde 0,048 oranında düşmesi, ilin eğitim ve sağlık alanlarında gelişim ihtiyacını ortaya koyuyor.
TÜİK yetkilileri, il düzeyinde yayımlanan BSE’nin, bölgeler arası eşitsizlikleri tespit etmek ve politika üretmek için kritik bir gösterge olduğunu belirtiyor. Kahramanmaraş’ta özellikle eğitim yatırımlarının artırılması ve sağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılmasıyla BSE’nin önümüzdeki yıllarda yükselme potansiyeli bulunuyor.
Uzmanlar, Kahramanmaraş gibi düşüş yaşayan illerde eğitim ve sağlık politikalarının güçlendirilmesinin, beşeri sermayeyi artırarak ekonomik ve sosyal kalkınmayı destekleyeceğini ifade ediyor. Endeks verileri, Kahramanmaraş’ın hem ulusal hem de bölgesel düzeyde odaklanması gereken öncelikli alanları ortaya koyuyor.
