Son dönemde Kahramanmaraş ve Şanlıurfa'dan gelen okul saldırısı haberleri, Türkiye genelinde ailelerin ve öğrencilerin huzurunu kaçırdı. Toplumda infiale neden olan bu hadiselerin ardından uzmanlar, şiddetin anatomisini masaya yatırdı. Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Psikoloji Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Ali Ruhan Çelik, yaşanan bu tablonun çok daha derin bir arka plana sahip olduğunu belirterek; aile yapısı, empati eksikliği ve kontrolsüz dijitalleşmenin bu karanlık süreci nasıl beslediğini detaylarıyla anlattı.
"DÜRTÜ KONTROLÜ 21 YAŞINA KADAR TAMAMLANMIYOR"
Çocuk ve ergen psikolojisinin hassas dengelerine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Ali Ruhan Çelik, bireylerin 20-21 yaşlarına kadar dürtü kontrol mekanizmalarının zayıf olduğunu hatırlattı. Ergenlik döneminde yapılan davranışların sonuçlarını öngörmenin zor olduğunu belirten Çelik, "Birey bu dönemde dürtülerini kontrol etmekte zayıf kalabilir. Bu yüzden suça sürüklenen çocuk meselesini gelişimsel bir perspektifle ele almak şarttır" dedi.
AİLEDEKİ DENGESİZLİK ŞİDDETİ TETİKLİYOR
Şiddet eğiliminin temelinde ebeveyn tutumlarının yattığını vurgulayan Çelik, "Aile, disiplin konusunda dengeli bir tutum sergilemezse; ya çok katı ya da çok boş vermiş bir yaklaşım benimserse, çocukta dış dünyaya karşı dengesiz davranışlar gelişebiliyor. Özellikle empati eksikliği olan ve bağlanma problemi yaşayan ailelerde yetişen çocuklarda, karşı tarafa zarar verme ve şiddet uygulama eşiği çok daha kolay aşılabiliyor" ifadelerini kullandı.
DİJİTALLEŞME VE YALNIZLAŞMA PENÇESİNDEKİ GENÇLİK
Geçmişteki oyun arkadaşlıklarının yerini kontrolsüz bir dijitalleşmenin aldığını belirten uzmanlar, sosyal medyanın denetimsiz grupları bir araya getirdiğine dikkat çekiyor. Dr. Ali Ruhan Çelik, "Geniş aile kavramının kaybolması ve bireyselleşmenin öne çıkmasıyla gençlerimiz yalnızlaşmanın pençesine düştü. Dijitalleşmenin kontrolsüz artışı, bu yalnızlığın oluşturduğu boşluğu maalesef şiddet ve öfke gibi unsurlarla doldurabiliyor" diyerek durumun ciddiyetini ortaya koydu.
ÇÖZÜM: OKULLARDA PSİKOLOJİK GÜVENLİK VE UZMAN SAYISI
Fiziki güvenlik önlemlerinin (kamera, kapı güvenliği vb.) önemli olduğunu ancak tek başına yeterli gelmeyeceğini savunan Çelik, asıl çözümün "psikolojik güvenliği" artırmak olduğunu söyledi. Okullarda öğrenci başına düşen rehber öğretmen ve psikolog sayısının yetersiz olduğunu ifade eden uzmanlar; devletin ve yerel yönetimlerin bu alana daha fazla bütçe ayırması, uzman istihdamını artırması ve riskli davranışlar sergileyen çocukların daha sıkı takip edilmesi gerektiğini vurguluyor.
TOPLUMSAL TRAVMAYA KARŞI RUTİNİ KORUMA ÇAĞRISI
Yaşanan olayların toplumda "dolaylı travma" yarattığını belirten Ali Ruhan Çelik, ailelerin çocuklarını okula gönderme konusundaki tereddütlerinin akut dönemde normal olduğunu ancak eğitim faaliyetlerinin ve günlük rutinin olabildiğince korunması gerektiğini dile getirdi. Güvenlik yarasının ancak uzman desteği ve toplumsal dayanışma ile kapanabileceğini söyleyen Çelik, ruh sağlığına ayrılan kaynakların artırılmasının bu tür elim hadiseleri önlemede kilit rol oynayacağını belirtti.
