Son günlerde hantavirüs kaynaklı şüpheli vakaların yeniden gündeme gelmesi, dünya genelinde sağlık otoritelerini alarma geçirdi. Arjantin’den hareket eden Hollanda bayraklı MV Hondius yolcu gemisinde yaşanan ölüm vakaları ve ardından Singapur’da bazı yolcuların karantinaya alınması, virüsün yeniden geniş çaplı şekilde tartışılmasına neden oldu. Özellikle “Hantavirüs hangi ülkelerde görüldü?”, “Türkiye’de hantavirüs var mı?” ve “Kaç ülkede görüldü?” soruları internet kullanıcılarının en çok araştırdığı başlıklar arasında yer aldı.
HANTAVİRÜS HANGİ ÜLKELERDE GÖRÜLDÜ?
Hantavirüs, dünya genelinde çok geniş bir coğrafyada görülen zoonotik virüslerden biri olarak biliniyor. Hastalık özellikle kemirgenlerle temas sonucu bulaşırken, farklı hantavirüs türleri farklı kıtalarda ortaya çıkabiliyor.
Sağlık otoriteleri tarafından yayımlanan epidemiyolojik verilere göre hantavirüs vakaları ağırlıklı olarak şu bölgelerde görülüyor:
- Kuzey Amerika
- Güney Amerika
- Avrupa’nın bazı bölgeleri
- Asya ülkeleri
- Rusya’nın geniş coğrafyası
- Bazı Afrika bölgeleri
Virüsün görüldüğü ülkeler yıllara göre değişiklik gösterebilse de, şimdiye kadar çok sayıda ülkede farklı hantavirüs türlerinin tespit edildiği belirtiliyor. Özellikle Güney Amerika’da görülen “Andes virüsü” türü daha ağır klinik tablolarla ilişkilendirilirken, Avrupa ve Asya’daki türlerin çoğunlukla kemirgen kaynaklı enfeksiyonlarla bağlantılı olduğu ifade ediliyor.
HANTAVİRÜS KAÇ ÜLKEDE TESPİT EDİLDİ?
Kesin bir ülke sayısı vermek zor olsa da, hantavirüsün onlarca ülkede görüldüğü biliniyor. Sağlık raporlarına göre farklı hantavirüs varyantları bugüne kadar Amerika, Avrupa ve Asya başta olmak üzere çok geniş bir alanda kayıtlara geçti.
Virüsün tespit edildiği bazı ülkeler şöyle sıralanıyor:
Amerika Kıtası
- ABD
- Kanada
- Arjantin
- Şili
- Brezilya
- Bolivya
- Uruguay
Avrupa
- Almanya
- Fransa
- Hollanda
- Belçika
- İsveç
- Finlandiya
- Norveç
- Sırbistan
- Hırvatistan
- Slovenya
Asya
- Çin
- Güney Kore
- Japonya
- Rusya
Diğer Bölgeler
- Bazı Afrika ülkelerinde sınırlı vakalar ve serolojik bulgular
Uzmanlara göre hantavirüsün küresel ölçekte yayılım göstermesinde kemirgen popülasyonları, iklim değişikliği, kıtalar arası seyahatler ve insan hareketliliği önemli rol oynuyor.
MV HONDIUS GEMİSİNDE NE OLDU?
Hantavirüsün yeniden dünya gündemine taşınmasının temel nedenlerinden biri MV Hondius isimli yolcu gemisinde yaşanan gelişmeler oldu. Arjantin’den hareket eden ve Atlantik rotasında seyreden Hollanda bayraklı gemide bazı yolcuların rahatsızlanması sonrası hantavirüs şüphesi gündeme geldi. Gemide yaşanan ölüm vakalarının ardından uluslararası sağlık protokolleri devreye alındı. Gemide 23 farklı ülke vatandaşının bulunduğu belirtilirken, bu durum virüsün uluslararası temas zinciri oluşturabileceği yönündeki endişeleri artırdı. Singapur’da karantinaya alınan iki yolcu hakkında yapılan incelemeler de küresel sağlık güvenliği açısından dikkatle takip edilmeye başlandı.
HANTAVİRÜS TÜRKİYE’DE VAR MI?
Türkiye’de hantavirüs vakaları oldukça nadir görülüyor. Ancak uzmanlar, virüsün Türkiye’de tamamen hiç görülmediği yönünde bir değerlendirme yapılmasının doğru olmayacağını belirtiyor.Özellikle Karadeniz Bölgesi’nde geçmiş yıllarda sınırlı sayıda hantavirüs vakalarının bildirildiği biliniyor. Türkiye’de görülen vakaların büyük bölümünün kemirgen temasıyla ilişkili olduğu ifade ediliyor. Sağlık uzmanları, kırsal bölgelerde fare ve kemirgenlerle temasın yoğun olduğu alanlarda dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor. Türkiye’de bugüne kadar geniş çaplı bir hantavirüs salgını yaşanmasa da, zoonotik hastalıklara karşı izleme çalışmalarının sürdüğü belirtiliyor.
HANTAVİRÜS NASIL BULAŞIYOR?
Hantavirüs çoğunlukla enfekte kemirgenlerin dışkısı, idrarı veya tükürüğüyle temas sonucu bulaşıyor.
Virüsün bulaşma yolları arasında şunlar yer alıyor:
- Kemirgen dışkısının solunması
- Fare idrarıyla temas
- Kontamine yüzeylere temas
- Kapalı alanlarda enfekte tozların havaya karışması
Bazı türlerde insandan insana bulaş ihtimalinin düşük düzeyde görülebildiği belirtiliyor. Özellikle Andes virüsü için sınırlı insan bulaşı vakaları rapor edilmiş durumda.
HANTAVİRÜS BELİRTİLERİ NELER?
Hantavirüs belirtileri enfeksiyonun türüne göre değişiklik gösterebiliyor.
En sık görülen belirtiler arasında şunlar bulunuyor:
- Yüksek ateş
- Kas ağrısı
- Halsizlik
- Baş ağrısı
- Mide bulantısı
- Solunum güçlüğü
İleri vakalarda akciğer tutulumu ve böbrek yetmezliği gibi ciddi sağlık sorunlarının ortaya çıkabileceği belirtiliyor.
