Dünya enerji politikalarında önemli bir rol üstlenen Fatih Birol, uzun süredir başkanlık görevini sürdürdüğü Uluslararası Enerji Ajansı (UEA/IEA) ile yeniden gündemde. Siyasi kimliği olmadan bu ölçekte bir göreve gelen ilk isimlerden biri olan Birol’un hayatı, başarıları ve Türkiye’den dünyaya uzanan etkileyici kariyer öyküsü dikkat çekiyor. Peki, Fatih Birol kimdir, kaç yaşında, nereli ve neden gündeme geldi? İşte yanıtı…
FATİH BİROL KİMDİR, NERELİ, KAÇ YAŞINDA?
Fatih Birol, 22 Mart 1958 tarihinde Ankara’da doğdu. Ailesi aslen Bilecik kökenli olan Birol, çocukluk ve gençlik yıllarını Ankara’da geçirdi.
· Yaşı: 67 (2026 itibarıyla)
· Doğum yeri: Ankara
· Eğitimi:
o TED Ankara Koleji
o İstanbul Teknik Üniversitesi, Elektrik Mühendisliği
o Viyana Teknik Üniversitesi, Enerji Ekonomisi (Yüksek lisans ve doktora)
Babası askeri doktor olan Kemal Birol, annesi ev hanımı Bilge Birol’dur. TED Ankara Koleji mezunu olan Birol, İTÜ’de mühendislik okudu ancak enerji ve toplumsal etkiyi bir araya getiren alanlar ilgisini çektiği için kariyerini enerji ekonomisi üzerine kurdu.
KARİYERİ NASIL BAŞLADI? HANGİ GÖREVLERDE BULUNDU?
Fatih Birol’un kariyeri uluslararası platformlarda şekillendi:
· Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC): Petrol analisti olarak görev yaptı.
· 1995–2015: Uluslararası Enerji Ajansı’nda (IEA) baş ekonomist ve Küresel Enerji Ekonomisi Direktörü olarak çalıştı.
· 1 Eylül 2015: IEA İcra Direktörü olarak atandı.
· Aynı zamanda Sabancı Üniversitesi İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi (IICEC) Fahri Başkanı’dır.
Görevde bulunduğu süre boyunca IEA’nın kapsamını genişleterek Çin, Hindistan, Endonezya gibi gelişmekte olan ülkeleri de kapsayan güçlü bir iş birliği ağı kurdu. Enerji politikalarında sadece Batı eksenli yaklaşımları değil, dünya çapında kapsayıcı modelleri destekledi.
NEDEN GÜNDEME GELDİ?
Fatih Birol, hem enerji politikalarındaki etkisi hem de aldığı uluslararası ödüllerle sık sık gündeme geliyor.
Son olarak:
· Zayed Nişanı (BAE, 2024)
· Gwanghwa Madalyası (Güney Kore, 2024)
gibi üst düzey devlet ödüllerine layık görülmesi, adının yeniden dünya basınında öne çıkmasına neden oldu.
Ayrıca, Birol'un liderliğinde IEA’nın küresel etkisi arttı, üyelik oranı dünya enerji tüketiminin %70’ine ulaştı.
ALDIĞI ULUSLARARASI ÖDÜLLERDEN BAZILARI
Fatih Birol’un uluslararası saygınlığını artıran bazı ödüller şunlardır:
· Forbes “Dünyanın Enerjisini Yönlendiren 7 Kişi” (2009)
· Financial Times – Yılın Enerji İnsanı (2017)
· TIME – Dünyanın En Etkili 100 Kişisi (2021)
· Fransa Légion d'honneur (2022 – en yüksek sivil nişan)
· Almanya, Japonya, İtalya, Avusturya, İsveç, Irak’tan devlet nişanları
· Imperial College London – Fahri Doktora
ABD eski Dışişleri Bakanı John Kerry, Birol’u “dünya liderleri için güvenilir bir enerji danışmanı” olarak tanımlamıştır.
ÖZEL YAŞAMI VE DİĞER ROLLERİ
· Galatasaray Spor Kulübü ömür boyu fahri üyesidir.
· Türkiye’de enerji ve iklim alanındaki akademik çalışmalara destek veren bir isim olarak da tanınıyor.
· Mühendislik, ekonomi ve diplomasi alanlarını birleştiren çok disiplinli bir kariyer inşa etti.
