“Mutlak butlan” kavramı neden gündemde?
Cumhuriyet Halk Partisi içindeki kurultay tartışmalarıyla birlikte “mutlak butlan” kavramı Türkiye gündeminin en çok konuşulan başlıklarından biri haline geldi.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi’nin CHP’nin 38. Olağan Kurultayı hakkında verdiği karar sonrası kamuoyunda “Mutlak butlan nedir?”, “Kurultayın iptali ne anlama geliyor?” ve “Parti yönetimi nasıl etkilenir?” soruları öne çıktı.
Mutlak butlan nedir?
Hukukta “mutlak butlan”, bir işlemin en başından itibaren kesin hükümsüz sayılması anlamına geliyor.
Bir başka ifadeyle:
- Yapılan işlem hukuken hiç doğmamış kabul ediliyor
- Sonradan düzeltilmesi mümkün görülmüyor
- Kamu düzenine aykırılık taşıdığı değerlendiriliyor
Mahkemeler, özellikle kanunun emredici hükümlerine açık aykırılık bulunduğu kanaatine varırsa “mutlak butlan” kararı verebiliyor.
CHP kurultayı için neden “mutlak butlan” kararı verildi?
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi, CHP’nin 4-5 Kasım 2023 tarihlerinde yapılan 38. Olağan Kurultayı’nda delege iradesinin sağlıklı şekilde oluşmadığı kanaatine vardı.
Mahkemenin kararında;
- Delegelere menfaat sağlandığı iddiaları
- Oy tercihlerinin yönlendirildiği değerlendirmesi
- Gizli oyun ihlal edildiğine ilişkin iddialar
- Parti içi demokrasi ilkelerinin zedelendiği görüşü
öne çıkan gerekçeler arasında yer aldı.
Mahkeme hangi iddiaları dikkate aldı?
Kararda; ceza soruşturmaları, tanık ifadeleri, MASAK raporları, fezlekeler ve resmi yazışmaların birlikte değerlendirildiği belirtildi.
Mahkemeye göre bazı delegelere:
- Para verildiği
- Belediye kadrolarında iş sözü sunulduğu
- Siyasi görev ve adaylık vaat edildiği
- Alışveriş kartı gibi imkanlar sağlandığı
iddiaları dosyada önemli değerlendirme unsuru oldu.
Oyların denetlendiği iddiası dikkat çekti
Kararın en dikkat çeken bölümlerinden biri de gizli oy ilkesine ilişkin değerlendirme oldu.
Mahkeme, bazı delegelerden oy pusulalarının fotoğrafını çekip göndermelerinin istendiğine ilişkin iddiaları, seçim iradesinin serbest oluşmadığı yönünde önemli buldu.
Özgür Özel yönetimi için ne karar verildi?
Kararda, mutlak butlanla sakatlandığı değerlendirilen kurultay sonrası oluşan yönetim yapısının hukuken geçersiz hale geldiği ifade edildi.
Bu kapsamda:
- Özgür Özel yönetiminin tedbiren görevden uzaklaştırılmasına
- MYK, PM ve YDK üyeliklerinin hükümsüz sayılmasına
- Kurultay öncesi yönetime dönülmesine
karar verildi.
Kılıçdaroğlu ve eski yönetim göreve döndü
Mahkeme, kurultayın iptal edilmesi nedeniyle 4-5 Kasım 2023 öncesindeki parti yönetiminin görevine devam etmesine hükmetti.
Bu doğrultuda:
- Kemal Kılıçdaroğlu yeniden göreve iade edildi
- Önceki Parti Meclisi ve YDK üyelerinin görevlerine devam etmesi kararlaştırıldı
İstanbul İl Kongresi de iptal edildi
Karar yalnızca kurultayla sınırlı kalmadı.
8 Ekim 2023 tarihinde yapılan CHP İstanbul İl Kongresi’nin de “mutlak butlan” nedeniyle iptal edildiği açıklandı.
Mahkeme, kongrede alınan tüm kararların hükümsüz olduğuna hükmetti.
Sonraki kurultaylar neden geçersiz sayıldı?
İstinaf mahkemesi, hukuken sakat olduğu değerlendirilen bir kurultayın ardından yapılan olağan ve olağanüstü kurultayların da geçerli kabul edilemeyeceğini belirtti.
Bu nedenle:
- Sonraki tüm kurultayların
- Bu süreçte alınan parti kararlarının
hukuki dayanağının ortadan kalktığı değerlendirmesi yapıldı.
CHP’de kriz toplantısı yapıldı
Kararın ardından CHP Genel Merkezi’nde hareketli saatler yaşandı.
Özgür Özel yönetiminin tüm milletvekillerini acil toplantıya çağırdığı öğrenildi. Parti MYK’sı da gelişmeleri değerlendirmek üzere olağanüstü toplandı.
Süreç nasıl devam edecek?
Kararın ardından gözler şimdi bir üst yargı sürecine çevrildi.
Siyasi kulislerde:
- Kararın kesinleşip kesinleşmeyeceği
- Yargı sürecinin nasıl ilerleyeceği
- Parti yönetiminde fiili değişimin ne zaman yaşanacağı
soruları tartışılmaya devam ediyor.
