Fotoğraf sanatçısı ve oyuncu Bennu Gerede'nin aile geçmişi, kamuoyunun yeniden ilgi gösterdiği konular arasında yer alıyor. Özellikle dedesi Hüsrev Gerede'nin Türk Kurtuluş Savaşı'ndaki rolü ve Cumhuriyet'in kuruluş yıllarında üstlendiği kritik görevler, tarih meraklılarının araştırdığı başlıklar arasında bulunuyor. Mustafa Kemal Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıktığı heyette yer alan isimlerden biri olan Hüsrev Gerede, askerlik kariyerinin ardından siyaset ve diplomasi alanında da Türkiye'yi temsil etti. Millî Mücadele'nin en kritik süreçlerinde aktif görev üstlenen Gerede, Cumhuriyet döneminde birçok ülkede büyükelçilik yaptı ve devlet hizmetinde uzun yıllar bulundu. Peki Bennu Gerede'nin dedesi Hüsrev Gerede kimdir, hangi görevlerde bulundu ve Cumhuriyet tarihindeki önemi nedir? İşte merak edilen tüm ayrıntılar.
BENNU GEREDE'NİN DEDESİ KİMDİR?
Bennu Gerede'nin dedesi, Türk siyasi ve askerî tarihinin önemli isimlerinden biri olan Hüsrev Gerede'dir. Osmanlı Devleti'nin son döneminde asker olarak görev yapan Gerede, Millî Mücadele'nin başlamasıyla birlikte Mustafa Kemal Paşa'nın en yakın çalışma arkadaşları arasında yer aldı.
19 Mayıs 1919'da Bandırma Vapuru ile Samsun'a çıkan kadro içerisinde bulunan Hüsrev Gerede, Anadolu'daki bağımsızlık hareketinin örgütlenme sürecinde önemli sorumluluklar üstlendi. Havza ve Amasya'da yürütülen çalışmaların yanı sıra Erzurum ve Sivas Kongreleri sırasında Heyet-i Temsiliye'nin çalışmalarında aktif rol aldı. Cumhuriyet'in ilanının ardından ise askerlikten diplomasiye uzanan başarılı bir kariyere imza atan Hüsrev Gerede, uzun yıllar Türkiye Cumhuriyeti adına önemli görevler üstlendi.
HÜSREV GEREDE KİMDİR?
Hüsrev Gerede, 12 Mart 1886 tarihinde Edirne'de dünyaya geldi. Askerî eğitimini tamamladıktan sonra Osmanlı ordusunda görev almaya başladı. Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı sırasında farklı cephelerde görev yapan Gerede, askerî bilgi ve tecrübesi sayesinde dönemin öne çıkan kurmay subayları arasında gösterildi.
1919 yılında Mustafa Kemal Paşa'nın Anadolu'ya geçiş sürecinde yanında bulunan isimlerden biri olan Hüsrev Gerede, Millî Mücadele'nin teşkilatlanma aşamasında kritik görevler üstlendi. Havza Genelgesi ve Amasya Genelgesi'nin hazırlanmasında görev aldı. Erzurum ve Sivas Kongreleri'nde Heyet-i Temsiliye Başkâtipliği görevini yürüttü.
Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde Trabzon milletvekili olarak görev yapan Gerede, Misak-ı Millî kararlarının kabul edildiği dönemde de meclis çalışmalarına katıldı. İstanbul'un işgal edilmesinin ardından Ankara'ya geçerek Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde milletvekili olarak görev yapmaya devam etti.
MİLLÎ MÜCADELE'DE KRİTİK GÖREVLER ÜSTLENDİ
Hüsrev Gerede, Kurtuluş Savaşı boyunca yalnızca askerî alanda değil, siyasi ve idarî alanda da önemli sorumluluklar üstlendi. Anadolu'da çıkan iç isyanların bastırılması amacıyla oluşturulan Heyet-i Nasiha'nın başkanlığını yaptı. Millî Mücadele'nin başarıya ulaşması için yürütülen propaganda ve teşkilatlanma faaliyetlerinde aktif rol oynadı. Cumhuriyet'in kurulmasının ardından yürürlüğe giren Soyadı Kanunu ile kendisine "Gerede" soyadı verildi. Bu soyadı, Millî Mücadele dönemindeki hizmetleri nedeniyle Atatürk tarafından uygun görülen soyadları arasında yer aldı.
CUMHURİYET DÖNEMİNDE TÜRKİYE'Yİ DÜNYADA TEMSİL ETTİ
Askerlik ve siyaset kariyerinin ardından diplomasi alanına geçen Hüsrev Gerede, Türkiye Cumhuriyeti'nin farklı ülkelerdeki en önemli temsilcilerinden biri oldu. Görev yaptığı ülkeler arasında Macaristan'ın başkenti Budapeşte, Bulgaristan'ın başkenti Sofya, İran'ın başkenti Tahran, Japonya'nın başkenti Tokyo, Almanya'nın başkenti Berlin ve Brezilya'nın Rio de Janeiro kenti yer aldı. Bu görevleri boyunca Türkiye'nin dış politikasına katkı sağlayan Gerede, uluslararası ilişkiler alanında da önemli deneyimler kazandı.
Diplomat kimliğinin yanında yazar olarak da tanınan Hüsrev Gerede; İran, Japonya ve Almanya üzerine çeşitli eserler kaleme aldı. Ayrıca Atatürk ile birlikte geçirdiği yıllara ilişkin anılarını da kitaplaştırarak Türk siyasi tarihine önemli kaynaklar kazandırdı.
HÜSREV GEREDE NE ZAMAN VEFAT ETTİ?
Uzun yıllar devlet hizmetinde bulunan Hüsrev Gerede, 20 Mart 1962 tarihinde İstanbul'da geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Gerede'nin naaşı, devlet hizmetleri ve Millî Mücadele'deki katkıları nedeniyle İstanbul'daki Edirnekapı Şehitliği'ne defnedildi.
Bugün hem Kurtuluş Savaşı'nın önemli isimlerinden biri hem de Cumhuriyet'in ilk dönem diplomasi kadrolarının önde gelen temsilcileri arasında gösterilen Hüsrev Gerede'nin hayatı, Bennu Gerede'nin aile geçmişinin yeniden gündeme gelmesiyle birlikte kamuoyu tarafından tekrar araştırılıyor.
Türk siyasi tarihine asker, milletvekili, diplomat ve yazar kimliğiyle iz bırakan Hüsrev Gerede, Millî Mücadele'den Cumhuriyet'in kurumsallaşma sürecine kadar birçok kritik dönemde görev alarak Türkiye'nin yakın tarihindeki önemli isimlerden biri olarak kabul ediliyor.
