Kahramanmaraş'ın Andırın ilçesinde doğal ortamda yetişen mahlep meyvesinin şerbet olarak değerlendirilmesi, geçmiş yıllarda resmî tarım yayınlarına konu oldu. Meyvenin içecek hazırlanmasında kullanılması ve tohumlarının fidan üretimine gönderilmesi, aynı bitkiden farklı alanlarda yararlanılabildiğini gösteren üretim örneklerinden biri olarak kayıtlara geçti.
Tarım ve Orman Bakanlığının 30 Temmuz 2015 tarihli yayınında Andırın'da yaşayan Bilal Öksüz'ün mahlep meyvelerini toplayarak şerbet hazırladığı ve elde ettiği tohumları orman işletme müdürlüklerine verdiği belirtildi.
Öksüz, dönemin açıklamasında ilçenin yaklaşık 600 ile 1.100 metre arasındaki yükseltilerinde mahlep bitkisinin doğal olarak yetiştiğini aktardı.
Bu bilgiler 2015 yılına ait üretici anlatımını belgeliyor. Aynı kişinin 2026 yılında ne miktarda şerbet ürettiği veya bugün aynı ticari faaliyeti sürdürüp sürdürmediği bu araştırmada doğrulanmadı.
ANDIRIN'DA DOĞAL MAHLEP MEYVELERİ TOPLANDI
Mahlep, bilimsel adı Prunus mahaleb olan ve kirazla aynı botanik cins içerisinde yer alan bir bitki.
Andırın'daki geçmiş üretici kaydında mahlep meyvelerinin doğal yetişme alanlarından toplandığı belirtiliyor.
Üretim, planlı bahçelerde gerçekleştirilen standart bir hasattan farklı olarak doğada bulunan ağaçlardan meyve toplanmasına dayanıyordu.
2015 yılındaki üretici anlatımında ağaçların bulunduğu alanlara ulaşmanın ve meyvelerin toplanmasının önemli emek gerektirdiği ifade edildi.
Ancak bu kayıt, Andırın'daki bütün mahlep üreticilerinin aynı toplama yöntemini kullandığını göstermiyor.
MEYVEDEN ŞERBET HAZIRLANARAK SATIŞA SUNULDU
Bilal Öksüz'ün 2015 yılında anlattığı üretim sürecinde, toplanan mahlep meyvelerinin suyunun çıkarılması ve elde edilen sıvının kaynatılarak şerbet haline getirilmesi yer alıyordu.
Üretici, ailesinin de bu hazırlık aşamalarına katkı sunduğunu belirtti.
Hazırlanan içecek şişelenerek satışa çıkarılıyordu.
Bununla birlikte söz konusu yöntem, bir üreticinin geçmişte kullandığı uygulamayı gösteriyor. Andırın mahlep şerbeti için bütün üreticileri bağlayan bir standart reçete veya coğrafi işaret üretim şartnamesi olarak değerlendirilemez.
Şerbetin malzeme oranları, pişirme süresi ve ürünün muhafaza koşulları bakımından daha kapsamlı bir teknik belgeleme gerekiyor.
MAHLEP TOHUMLARI FİDAN ÜRETİMİNDE KULLANILDI
Andırın'daki çalışmanın dikkat çeken yönlerinden biri, meyvenin yalnızca içecek olarak değerlendirilmemesi.
Bilal Öksüz, mahlep tohumlarını orman işletme müdürlüklerine verdiğini de aktardı.
Bu tohumlar, fidan yetiştiriciliğinde kullanılmak üzere değerlendiriliyordu.
Meyvenin şerbet hazırlığında, tohumlarının ise fidan üretiminde kullanılması, yerel bitki kaynaklarından birden fazla alanda yararlanılabildiğini gösteriyor.
Ancak üreticinin geçmişte açıkladığı fidan miktarı, bağımsız olarak doğrulanmış yıllık üretim istatistiği şeklinde kullanılmamalı.
MAHLEP ŞERBETİ DİĞER YÖRESEL İÇECEKLERDEN FARKLI
Andırın'ın geleneksel meyve ürünleri arasında farklı bitkilerden hazırlanan içecekler ve pekmez çeşitleri bulunuyor.
Ancak mahlep, kızılcık, andız ve ravanda aynı bitki değil.
Bu nedenle mahlep şerbetinin hazırlanışı, başka bir yöresel şerbetin tarifi veya coğrafi işaret kaydı üzerinden açıklanmamalı.
Bu araştırmada Andırın Mahlep Şerbeti adına tamamlanmış ayrı bir coğrafi işaret tescili doğrulanmadı.
Mahlep şerbeti, 2015 yılında belgelenen üretim faaliyetiyle Kahramanmaraş'ın geleneksel meyve işleme kültüründe ayrı bir yere sahip bulunuyor. Günümüzdeki üretim kapasitesi ve ticari yaygınlığı ise yeni saha verileriyle belirlenebilecek konular arasında.
Editör Kaynak Doğrulaması — Yayın Metnine Dâhil Değildir
Tarım ve Orman Bakanlığı — 30 Temmuz 2015 mahlep haberiInfoFlora — Prunus mahaleb tür bilgisi ve botanik fotoğraf
Muhabir: Sefa Başer




