ABD-İran savaşı başladı mı sorusu, Orta Doğu’dan gelen peş peşe açıklamalarla birlikte küresel gündemin ilk sırasına yerleşti. İsrail’in İran’a yönelik başlattığını duyurduğu askeri operasyon, kısa sürede bölgesel bir çatışma riskini beraberinde getirdi. Sabah saatlerinde Tahran başta olmak üzere birçok eyalette patlama sesleri yükselirken, İsrail genelinde sirenler çaldı ve olağanüstü hal ilan edildi. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik büyük bir operasyon yürütüldüğünü açıklaması, krizin boyutunu daha da büyüttü. İran ise saldırılara füze ve insansız hava araçlarıyla karşılık verdiğini duyurdu.
ABD-İRAN SAVAŞI BAŞLADI MI? SAHADA SON DURUM
ABD-İran savaşı başladı mı sorusuna net bir “resmi savaş ilanı” yanıtı verilmiş değil. Ancak sahadaki askeri hareketlilik, fiili bir çatışma sürecinin başladığını gösteriyor. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, İran’a karşı “önleyici saldırı” başlattıklarını duyurdu. Bu açıklamanın ardından İsrail ordusu ülke genelinde olağanüstü hal ilan etti ve sivillere sığınaklara yakın durmaları çağrısı yaptı.
Sabah 08.14 itibarıyla İsrail genelinde sirenler devreye girerken, cep telefonlarına acil durum uyarıları gönderildi. İran tarafında ise Tahran, Elburz, İsfahan, Kirmanşah, Loristan, Huzistan, Kum, İlam ve Sistan-Beluçistan eyaletlerinde art arda patlamalar meydana geldiği bildirildi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, İsrail’e ve bölgedeki hedeflere yönelik geniş çaplı füze ve insansız hava aracı saldırılarının başlatıldığını açıkladı. Bu gelişmeler, ABD-İran savaşı başladı mı tartışmasını fiili çatışma boyutuna taşıdı.
TRUMP’TAN OPERASYON AÇIKLAMASI: HEDEF NÜKLEER TESİSLER
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı görüntülü açıklamada İran’a yönelik büyük bir operasyon yürütüldüğünü söyledi. Trump, operasyonun amacının İran’ın ABD askerlerine ve müttefiklerine yönelik tehditlerini ortadan kaldırmak olduğunu dile getirdi. Özellikle İran’ın nükleer kapasitesine vurgu yapan Trump, Tahran yönetiminin nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini yineledi.
Trump, daha önce düzenlenen operasyonlarda Fordo, Natanz ve İsfahan’daki nükleer tesislerin hedef alındığını belirtti. İran güvenlik güçlerine silah bırakmaları çağrısında bulunan Trump, aksi halde operasyonların süreceğini ifade etti. Bu açıklamalar, ABD-İran savaşı başladı mı sorusunu diplomatik bir krizden askeri bir hesaplaşmaya dönüştüren başlıca unsur olarak değerlendiriliyor.
İRAN’DAN FÜZE MİSİLLEMESİ VE BÖLGESEL YANSIMALAR
İran Devrim Muhafızları Ordusu, İsrail’in saldırılarına karşılık olarak balistik füze ve insansız hava araçlarıyla misilleme başlattığını duyurdu. İsrail ordusu, İran’dan yeni füze atışları tespit edildiğini ve bunların hava savunma sistemleriyle engellenmeye çalışıldığını açıkladı. Golan Tepeleri, Celile ve Karmel bölgelerinde alarm sistemleri devreye girdi.
İran basını ayrıca Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar ve Ürdün’deki ABD üslerinin hedef alındığını aktardı. Bahreyn’de ABD Beşinci Filosu’nun bulunduğu üs hedef alınırken, Katar hava savunma sistemlerinin bir füzeyi düşürdüğü bildirildi. Birleşik Arap Emirlikleri Savunma Bakanlığı ise balistik füzelerin etkisiz hale getirildiğini, ancak Abu Dabi’de meskun mahalle düşen bir füze nedeniyle bir kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu. Bu tablo, ABD-İran savaşı başladı mı sorusunun artık sadece iki ülkeyi değil, tüm bölgeyi ilgilendiren bir kriz başlığına dönüştüğünü gösteriyor.
ABD İRAN’DAN NE İSTİYOR? KRİZİN ARKA PLANI
ABD-İran savaşı başladı mı sorusunun arka planında uzun süredir devam eden nükleer gerilim bulunuyor. Washington yönetimi, İran’ın nükleer silah geliştirmesini kırmızı çizgi olarak tanımlıyor. Trump, İran’ın ABD askerlerine, ticari gemilere ve uluslararası limanlara yönelik saldırılar düzenlediğini savunarak bu durumun artık kabul edilmeyeceğini söyledi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise operasyonun adını “Aslanın Kükremesi Operasyonu” olarak duyurdu. Netanyahu, İran’daki rejimin oluşturduğu tehdidin ortadan kaldırılmasının hedeflendiğini ifade etti. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi ise saldırıların müzakere sürecinde gerçekleştiğini belirterek halkı kalabalık alanlardan uzak durmaya çağırdı.
Resmi bir savaş ilanı yapılmış değil. Ancak karşılıklı açıklamalar, askeri operasyonlar ve bölgeye yayılan çatışma riski, ABD-İran savaşı başladı mı sorusunun önümüzdeki günlerde daha net bir yanıt bulacağını gösteriyor.
