119 yıllık yetimhane bahçesinde baba-oğul taş işliyor

Kayseri’nin Talas ilçesinde, 119 yıllık tarihi Sion Yetimhanesi’nin bahçesinden her gün çekiç ve keski sesleri yükseliyor. Bir asrı aşan yapının gölgesinde kurulu atölyede, 60 yaşındaki taş ustası Mehmet Dilci ile 31 yaşındaki oğlu Samet Dilci doğal taşa yeniden hayat veriyor.

Baba-oğul, yalnızca üretim yapmıyor; aynı zamanda gençlere taş, ahşap ve restorasyon alanında eğitim veriyor. Kendilerini Osmanlı’nın baş mimarı Mimar Sinan’ın torunları olarak tanımlayan Dilci ailesi, ustalığı bir meslekten öte kültürel bir miras olarak görüyor.

Talas ilçesi Zincidere Mahallesi’nde bulunan ve geçmişte Köy Muallim Mektebi olarak da kullanılan Sion Yetimhanesi’nin bahçesi, bugün restorasyon eğitiminin merkezi konumunda. Talas Belediyesi ile Kayseri Üniversitesi iş birliğinde iki yıl önce hizmete açılan Talas Restorasyon Eğitim Merkezi’nde (TAREM) taş, ahşap ve restorasyon alanında kurslar veriliyor.

Merkezde görev yapan ustalar, 2025 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından verilen “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcıları” kartını almaya hak kazandı. Eğitim alan kursiyerler ise zamanla kendi alanlarında usta öğretici olma yolunda ilerliyor. Tarihi yapının atmosferinde verilen eğitim, teorik bilginin ötesinde uygulamalı bir ustalık sürecine dönüşüyor. Taşın dokusu, sesi ve direnci birebir deneyimleniyor.

40 yıldır taş ustalığı yapan Mehmet Dilci, mesleğe gönül verdiğini ve bugün hem öğrenmeye hem öğretmeye devam ettiğini söylüyor. Oğluyla aynı atölyede çalışmanın kendisi için ayrı bir anlam taşıdığını dile getiriyor. “Boynuz kulağı geçti” sözünü hatırlatarak, yeni neslin daha iyi işler ortaya koyduğunu ifade ediyor.

Samet Dilci ise 5 yaşından bu yana babasının yanında büyüdüğünü anlatıyor. Çocuk yaşta başlayan merak, zamanla mesleğe dönüşmüş. Bugün doğal taş dekorasyon ustası olarak eğitim veriyor. Atölyede önce ekipmanların doğru tutuşu öğretiliyor, ardından desen çizimi ve işleme tekniklerine geçiliyor. Genç usta, sertifikasını aldıktan sonra kendi iş yerini açmayı hedefliyor. Baba-oğul, taş ustalığını sadece bir geçim kaynağı değil, kuşaktan kuşağa aktarılması gereken bir değer olarak görüyor.

Osmanlı’nın baş mimarı Mimar Sinan’ın ismini taşıyan mahallede yaşadıklarını belirten Dilci ailesi, bu mirasın sorumluluğunu hissettiklerini söylüyor. Amaçlarının yalnızca taş işlemek olmadığını, aynı zamanda tarihi yapıları anlayan ve koruyan ustalar yetiştirmek olduğunu vurguluyorlar.

Restorasyon alanında bilinçli ustaların yetişmesi, tarihi eserlerin doğru yöntemlerle onarılması açısından büyük önem taşıyor. Bu nedenle verilen eğitimlerde geleneksel teknikler kadar, koruma bilinci de ön planda tutuluyor. Baba Dilci, ileride torununa da bu mesleği öğretmeyi hayal ettiğini dile getirirken, Samet Dilci de taş ustalığını daha ileri taşımak istediklerini ifade ediyor. Talas’taki atölyede her gün şekil bulan taşlar, aslında bir geleneğin sessiz tanıkları oluyor.