Dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte IBAN üzerinden yapılan para transferleri günlük hayatın vazgeçilmez parçası haline geldi. Ancak uzmanlar, bu pratik yöntemin fark edilmeyen ciddi hukuki riskler barındırdığı konusunda vatandaşları uyarıyor. Özellikle işletmelerin pos komisyonundan kaçınmak için müşterileri doğrudan banka hesabına yönlendirmesi, masum vatandaşları beklenmedik soruşturmaların içine çekebiliyor.

Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) incelemelerine takılabilecek işlemler konusunda hukukçular dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor. TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Olgun Değirmenci, para gönderilen hesabın yasa dışı faaliyetlerle bağlantılı çıkması durumunda göndericinin de soruşturma kapsamına alınabileceğini belirtiyor.

Uzmanlara göre, kara para aklama ya da terörün finansmanı gibi ağır suçlamalarla karşı karşıya kalma riski, vatandaşların bilmeden yaptıkları işlemler nedeniyle gündeme gelebiliyor.

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Çolak ise IBAN ile yapılan ödemelerde “açıklama” bölümünün hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor.

Çolak’a göre, gönderilen paranın hangi amaçla ödendiğinin açıkça belirtilmesi, olası hukuki süreçlerde resmi delil niteliği taşıyor. “Taksi ücreti”, “araç tamir bedeli”, “kira”, “ev kaporası” gibi net ifadeler yazılması öneriliyor. Açıklama kısmı boş bırakılan ve düzenli şekilde yüksek meblağlarda yapılan transferler ise vergi incelemelerine takılabiliyor.

Uzmanlar, bir işletmeden alınan mal veya hizmet karşılığında ödemenin mutlaka işletmenin resmi ve kurumsal hesabına yapılması gerektiğini vurguluyor. Şahsi IBAN numaralarına yapılan ödemeler hem kayıt dışı ekonomi riskini artırıyor hem de hukuki sorumluluk doğurabiliyor.

Ayrıca ödeme sonrası mutlaka fiş ya da fatura talep edilmesi gerektiği hatırlatılıyor. Son düzenlemeler kapsamında, fatura kesmeyen esnaf kadar, belge talep etmeyen alıcıların da cezai yaptırımlarla karşılaşabileceği belirtiliyor.

Uzmanlar, IBAN üzerinden ödeme yaparken açıklama yazılmasını, kurumsal hesap tercih edilmesini ve mutlaka resmi belge alınmasını öneriyor.